Enexis gaat via het bedrijf Zonnedimmer tienduizenden huishoudens met zonnepanelen betalen om hun panelen tijdelijk uit te mogen zetten. De netbeheerder wil daarmee voorkomen dat het stroomnet op zonnige momenten overbelast raakt.
Zo'n 55.000 huishoudens met zonnepanelen ontvangen in de komende dagen een brief van Enexis. Daarin nodigt de netbeheerder ze uit zich vrijwillig met hun zonnepaneelsysteem aan te melden bij het bedrijf Zonnedimmer.
Zonnedimmer kan in opdracht van Enexis en met toestemming van zonnepaneelbezitters op afstand het zonnepaneelsysteem tijdelijk uit- en aanzetten of de opwek beperken (dimmen). Daarvoor werkt het bedrijf samen met de meeste fabrikanten van omvormers voor zonnepanelen.
De uitnodigingen worden verspreid in delen van het verzorgingsgebied van Enexis in Groningen, Drenthe, Overijssel, Noord-Brabant en Limburg. Op de adressen waar de brieven op de mat vallen kan het elektriciteitsnet op zonnige dagen tegen zijn grenzen aanlopen.
Het kan gebeuren dat huishoudens in de ene straat wel een uitnodiging ontvangen en een andere straat in dezelfde gemeente niet. Dat komt dan doordat ze op andere delen van het net zitten.
Wie meedoet, loopt op het moment van dimmen wel zonnestroom mis. Zonnedimmer berekent hoeveel stroom een installatie waarschijnlijk had opgewekt en keert daarvoor een vergoeding van 25 cent per niet-opgewekte kilowattuur uit. Bij tien zonnepanelen die bijvoorbeeld twee uur worden gedimd, praat je over een vergoeding van tussen de 1 en 2 euro.
Mensen moeten niet de verwachting hebben dat deelname tientallen tot honderden euro's per jaar gaat opleveren. Het aantal momenten waarop zonnepanelen gedimd worden en de daarmee samenhangende vergoeding zal volgens Enexis beperkt blijven. De netbeheerder kan namelijk ook andere maatregelen tegen netcongestie nemen.
"Wij zetten deze maatregel in omdat wij pieken op ons stroomnet willen beheersen", zegt Thijs Derksen, manager net- en capaciteitsmanagement laag- en middenspanning bij Enexis. "In de zomer verwachten we op sommige plekken pieken die we willen beperken om overbelasting te voorkomen."
Enexis deed eerder al een kleinere proef met Zonnedimmer. Die was succesvol genoeg om de aanpak nu groter uit te rollen. In die proef meldde ongeveer 5 procent van de aangeschreven huishoudens zich aan. Met deze uitbreiding hoopt Enexis meer zogenoemd 'regelbaar vermogen' bij huishoudens te vinden.
Nederland heeft in korte tijd veel zonnepanelen op woningen gekregen. Vooral op zonnige middagen kan daardoor lokaal meer stroom het net opgaan dan de kabels of transformatorhuisjes aankunnen. "Veel kleintjes maken samen een groot geheel", zegt Derksen.
Netbeheerders maken al langer afspraken met grote zonneparken en windparken om productie tijdelijk te beperken. Met Zonnedimmer kan Enexis nu ook huishoudens betrekken bij congestiemanagement, ofwel het beperken van de drukte op het stroomnet. Dat is nieuw op deze schaal.
De bedoeling is niet dat huishoudens steeds zonder zonnestroom zitten. Enexis ziet meestal een dag van tevoren dat er een piek aan zonnestroom gaat ontstaan op het net. Zonnedimmer kan dan aanbieden om namens aangesloten huishoudens een deel van de opwek terug te regelen.
"Het is geen noodmaatregel die we pas één voor twaalf inzetten", zegt Guus Derks, productmanager kleinverbruik bij Enexis. "We doen dit op basis van de verwachting dat we de volgende dag zogenoemd flexvermogen nodig hebben."
Zonnedimmer stuurt de omvormer aan met software. De omvormer is het apparaat dat de stroom van zonnepanelen geschikt maakt voor gebruik in huis of teruglevering aan het net. Volgens Zonnedimmer-directeur Hannes Hilgenkamp gebeurt dat via de systemen van de omvormerfabrikant zelf.
"Wij dimmen de zonnepanelen collectief in opdracht van Enexis, op de manier waarop de fabrikant het heeft bedoeld", zegt Hilgenkamp. "Daardoor blijven garantie en levensduur van de omvormer gewaarborgd."
Dat is een belangrijke verbetering ten opzichte van eerdere proeven op dit gebied. Huishoudens in Zeeland werden vorig jaar gevraagd hun zonnepanelen handmatig uit en aan te zetten met de werkschakelaar, zoals je in het artikel hieronder kunt lezen. Die methode wordt afgeraden, omdat dit de omvormer kan belasten.
Enexis ziet het betalen voor tijdelijk minder opwek als onderdeel van een bredere aanpak. "Verzwaren blijft voor ons de financieel gunstigste oplossing voor netcongestieproblemen", zegt Derksen. "Daar blijven we vol op inzetten. Maar je kunt het netwerk niet oneindig uitbreiden voor pieken die maar op een beperkt aantal momenten voorkomen."
Het tijdelijk dimmen van zonnepanelen is volgens Enexis niet de enige oplossing. De netbeheerder roept huishoudens ook op zonnestroom zo veel mogelijk direct zelf te gebruiken. Denk aan wassen, de vaatwasser laten draaien of een elektrische auto opladen op momenten dat de zon schijnt.
"Voorkomen is altijd fijner dan het wegnemen van pieken", zegt Derksen. Toch zal alleen meer eigen verbruik niet altijd genoeg zijn. Op zonnige dagen zijn veel mensen niet thuis, terwijl de zonnepanelen juist dan veel stroom leveren.
Hilgenkamp verwacht dat slimme sturing belangrijker wordt als salderen verdwijnt. Nu kunnen huishoudens opgewekte stroom nog wegstrepen tegen stroom die ze later afnemen. Als dat voordeel stopt, wordt het gunstiger om stroom direct zelf te gebruiken of teruglevering op ongunstige momenten te beperken.
Je zonnepanelen laten schakelen door Zonnedimmer blijft vrijwillig. Huishoudens kunnen toestemming geven en die ook weer intrekken.
"Wij hopen dat er straks meer partijen komen die dit kunnen aanbieden", zegt Derksen. "Er zit bij huishoudens heel veel ongebruikt potentieel om de netcongestieproblemen te verminderen."
Source: Nu.nl economisch