Opgevoed Elke week legt Annemiek Leclaire een lezersvraag voor aan deskundigen. Deze week: wat zeg je als kinderen klagen over onderwijzers?
Vader: „Mijn vrouw en ik verschillen van mening over hoe we over leerkrachten, muziekdocenten, voetbaltrainers etcetera praten met onze kinderen. Soms moeten onze kinderen (10 en 13) stoom afblazen over wat dergelijke instructeurs hebben gedaan of gezegd. De trainer heeft te hard gecorrigeerd, een docent heeft slecht gecommuniceerd over huiswerk.
„Naar mijn idee kunnen we niet te veel meegaan in het perspectief van ons kind. Docenten zijn professionals van wie ze nog veel zullen moeten aannemen. Meegaan in zo’n veroordelend frame staat voor mij ook haaks op gemeenschapsdenken. Je moet het doen met elkaar, ook met een mogelijk onhandige docent.
„Ik kijk met verbazing naar de consumentistische houding van sommige ouders tegenover leerkrachten. Mijn vrouw heeft meer begrip voor wat de kinderen vertellen en geeft ze vaak gelijk. Zij zegt dat ze het zelfvertrouwen en de ontwikkeling van onze kinderen belangrijker vindt dan begrip voor onderwijzers.”
Naam en woonplaats zijn bij de redactie bekend. De rubriek Opgevoed is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen. Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl.
Marcel van Aken: „Stoom afblazen hoort erbij. En zeker op deze leeftijd worden kinderen kritisch op volwassenen, dus geef ze ruimte hun ongerief te spuien. Maar begrip tonen voor hun verontwaardiging staat begrip vragen voor de rol en verantwoordelijkheid van de betreffende docent of instructeur niet in de weg.
„Het is belangrijk dat kinderen leren dat er verschillen zijn tussen mensen, zonder daarover laatdunkend te spreken. De een is heel precies, de ander chaotisch of geneigd tot harde kritiek. Daarmee leren omgaan zal hen echt helpen in het leven.
„Waar het om gaat is dat ze inzien dat het gedrag van die personen los staat van wat ze van hem of haar kunnen leren, of moeten aannemen. Dat ze proberen te kijken naar wat die persoon wil overbrengen, en wat minder naar de manier waarop.
„U kunt als ouder zeggen: ‘Wij zouden zelf ook niet voor die aanpak kiezen’, of: ‘Dit klinkt een beetje overdreven’. Maar het is wat het is en het kind zal toch iets met de mening van die persoon moeten doen.
„Uiteraard wel mits het gedrag van de volwassene zich binnen het redelijke afspeelt. Mocht dat niet zo zijn, bespreek dan eerst met uw kinderen of ze willen dat u naar de docent of trainer gaat voordat u actie onderneemt.”
Abdellah Mehraz: „Wat willen jullie dat de kinderen van zo’n situatie leren? Bespreek dat samen met uw partner. En wat kunnen jullie daarin als ouders afzonderlijk en samen meegeven? Uw partner wil graag dat de kinderen zich gezien en gehoord voelen en u vindt het belangrijk dat ze rekening leren houden met de verschillen tussen mensen.
„Als jullie de krachten bundelen, krijgen de kinderen het maximale mee. Laat ze stoom afblazen. Neem ze serieus, toon begrip voor het gevoel: ‘Dat is ook lastig’, ‘Ik snap dat dit heel vervelend is’. Vraag hen daarna, zonder er een kruisverhoor van te maken, wat er gebeurd is. Zo help je ze om de situatie te reconstrueren, en daarop te reflecteren voor ze tot een oordeel komen.
„Probeer dan met uw kinderen te kijken vanuit het perspectief van de onderwijzer of trainer, zonder het kind af te vallen. Praat over de verschillen in omgangsstijlen, in communicatie. De een is nu eenmaal streng, een ander spreekt onduidelijk. Daarmee geef je iets van empathie mee en perspectief. Je wilt geen kind aan de maatschappij afleveren dat altijd denkt gelijk te hebben. Daar doe je niemand een plezier mee, het kind nog wel het minst. Natuurlijk moet het voor uw kinderen helder zijn op welke momenten jullie als ouders wél unaniem voor hen opkomen.”
Marcel van Aken is hoogleraar Ontwikkelingspsychologie aan de Universiteit Utrecht. Abdellah Mehraz is pedagoog en directeur van Trias Pedagogica.
Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement.Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.