Actrice Jennifer Hoffman is vorige week op haar 45e moeder geworden van een dochter, in een tijd waarin steeds meer Nederlandse vrouwen op latere leeftijd zwanger raken. Het aantal baby’s met een moeder van 40 jaar of ouder ligt inmiddels op 4,7 procent, blijkt uit cijfers van statistiekbureau CBS, maar die trend brengt duidelijk extra medische risico’s met zich mee.
Volgens gynaecoloog Thomas van den Akker van beroepsvereniging NVOG nemen complicaties toe naarmate de moeder ouder is. Hij noemt een grotere kans op hoge bloeddruk, zwangerschapsvergiftiging, zwangerschapsdiabetes, een miskraam, een doodgeboren baby, genetische afwijkingen en iets meer kans op vroeggeboorte en groeivertraging. "Al deze risico’s zijn reëel, maar het is ook nog steeds mogelijk om op latere leeftijd een goede zwangerschap te doorlopen", zegt hij.
Hoffman vertelde eerder dat een arts haar het gevoel gaf "superonverantwoordelijk" te zijn omdat ze zich op haar 45e liet "bezwangeren", vanwege de hogere kans op afwijkingen. Ze stapte over naar een andere arts omdat ze de manier waarop dit werd gebracht "gevoelloos" vond. Van den Akker zegt dat hij wensouders geen advies geeft over wel of geen kinderen krijgen: hij wil risico’s uitleggen, maar laat de uiteindelijke keuze bij de vrouw en benadrukt dat een eenmaal gekozen zwangerschap zo goed mogelijk wordt gemonitord en begeleid.
Kinderwenscounselor Simone Hoogeveen ziet dat feiten en cijfers vaak weinig grip hebben op mensen met een sterke wens voor een kind. Zij omschrijft die wens als "een gevoel dat groter is dan ratio", bijna te vergelijken met zuurstof. Volgens haar raakt een onvervulde kinderwens aan existentiële vragen en kan het levenslang een gevoel van rouw achterlaten, iets wat volgens haar "heel iets anders is dan het niet kunnen kopen van een auto".
Tegelijkertijd laten vrouwen als Naomi D’Esposito (45) en Iris Nijland (42) zien hoe verschillend de praktijk kan uitpakken. D’Esposito werd na zes jaar ivf uiteindelijk moeder, maar kreeg tijdens de zwangerschap te maken met zwangerschapsdiabetes, ijzertekort, een leverprobleem en een bloeding door een laagliggende placenta, iets wat vaker voorkomt na je veertigste. Ze zegt dat betere informatie over de risico’s haar had geholpen, maar dat ze ondanks alles toch weer voor een kind zou hebben gekozen.
Nijland werd net voor haar 40e en vlak voor haar 42e moeder en had voor zichzelf een leeftijdsgrens ingesteld, al vermoedt ze dat ze die in een langer traject misschien had opgerekt. Ze merkte dat zorgverleners na haar 40e veel nadrukkelijker over risico’s spraken en kon pas echt ontspannen na de eerste 13 weken en een goede NIPT-uitslag. Toch lieten de statistieken haar niet twijfelen: volgens haar is de kans "nog altijd veel groter dat het wél goed gaat dan niet", en ervaart zij het moederschap op latere leeftijd als een voordeel omdat haar leven stabieler is.
Uit gemiddelde cijfers blijkt dat de kans op een miskraam stijgt van 1 op de 10 bij vrouwen tot 35 jaar naar 5 op de 10 na 45 jaar, en dat de kans op downsyndroom toeneemt van 2 op 1.000 bij 30-jarige moeders naar 15 op 1.000 bij 40-jarigen. Ook het risico op een stilgeboorte ligt hoger bij oudere moeders, al verschillen de precieze kansen per persoon en medische voorgeschiedenis. Van den Akker benadrukt dat zijn vak er vooral om draait vrouwen met een sterke kinderwens zo goed mogelijk en zo volledig mogelijk te informeren, niet om te bepalen wie wel of niet moeder mag worden.
Jennifer Hoffman in seizoen 3 van LOL: Last One Laughing (Bron: Prime Video)
Source: Fok frontpage