Bewoners van Gaza betalen tot 120 dollar per kilo vlees, terwijl de terreurbeweging Hamas via een verplicht 'coördinatiesysteem' tientallen procenten opstrijkt op vrijwel alle ingevoerde goederen. Onderzoekers en handelaren beschrijven een schaduweconomie die Hamas in staat stelt geld te verdienen aan de nood van de eigen bevolking, terwijl de meeste Gazanen afhankelijk blijven van humanitaire hulp.
Feest zonder vlees
Op een markt in Gaza-Stad zijn de straten vol voor het islamitische offerfeest Eid al-Adha. Straathandelaren bieden kleding aan en suikerspin voor de kinderen. Toch valt het feest dit jaar kleiner uit, zegt bewoner Yazeed Kloub. "Er is geen vlees, geen kalveren, geen koeien. Niets komt er binnen. Er is alleen maar schikane door de Israëlische bezetters."
Vee is nauwelijks nog te vinden in de Gazastrook sinds de Hamas-aanval op Israël in oktober 2023 en de daaropvolgende oorlog. Een kilo vlees kost inmiddels tot 120 dollar. Veehandelaar Hossam probeert zijn schaarse schapen en geiten te verkopen, maar klanten zijn er niet — de dieren zijn veel te duur.
Verplichte 'coördinatie' drijft prijzen omhoog
Hossam legt uit dat bij de invoer van waren naar Gaza een zogenoemde 'coördinator' betaald moet worden. Die 'coördinatie' kost een transporteur of vrachtwagenbeheerder naar zijn zeggen ongeveer 400.000 dollar per lading. Wie er precies achter het systeem zit, weten de handelaren naar eigen zeggen niet. Onafhankelijke verificatie van het bedrag is niet mogelijk.
Ook kledingverkoper Nabhan Hamada, die in de winkel van zijn familie in Gaza-Stad geïmporteerde spijkerbroeken en T-shirts verkoopt, bevestigt het systeem. "De 'coördinatie' kost het equivalent van ongeveer 5.000 dollar per pallet." De goederen zelf zijn bovendien duur. "We halen ze momenteel uit de Westelijke Jordaanoever", zegt Hamada. De extra kosten worden doorberekend aan de consument.
Hamas int circa 30 procent op alle invoer
Historicus Harel Chorev van de Universiteit Tel Aviv beschrijft een al langer bestaand patroon. Hamas hanteert volgens hem van oudsher een rigide belastingsysteem waarbij invloedrijke handelsfamilies een centrale rol spelen. Op alles wat Gaza binnenkomt, wordt naar zijn schatting ongeveer 30 procent afgedragen.
Corruptie aan Israëlische kant
Niet alleen Hamas profiteert van de situatie. Israëlische media berichten over een smokkelnetwerk met vertakkingen naar de Israëlische strijdkrachten en politie. Alle goederen die Gaza binnengaan worden gecontroleerd door de Israëlische militaire autoriteit COGAT, die vragen van ARD onbeantwoord liet. Chorev spreekt van corruptie: een netwerk van smokkelaars, soldaten en andere functionarissen die persoonlijk voordeel trekken uit de situatie. Hij wil echter niet spreken van formele verbindingen met de autoriteiten.
Hamas betaalt nieuwe rekruten
Ondertussen gaan de zaken in de winkel van Hamada uitstekend. Hij en zijn medewerkers pakken spijkerbroeken in boodschappentassen. Sommige mensen in Gaza krijgen geld overgemaakt uit het buitenland. Anderen ontvangen geld van Hamas — deskundigen schatten het aantal op tienduizenden. Volgens Chorev stelt dit Hamas in staat meer Gazanen te rekruteren, tegen ongeveer 25 dollar per dag. Dat is veel geld in Gaza.
Slechts een minderheid kan boodschappen doen op markten zoals die in Gaza-Stad. De overgrote meerderheid van de mensen in Gaza heeft geen geld en blijft afhankelijk van hulpverlening.
Hamas vult zijn zakken ten koste van inwoners Gaza (@Gemini-AI-impressie)
Source: Fok frontpage