DEN HAAG - De gemeente Den Haag wil in kaart brengen hoeveel geluid er eigenlijk is in de stad en hoe inwoners dat beleven. Er worden ruim honderd vrijwilligers verspreid over de stad gezocht, die een meetapparaat aan hun huis willen bevestigen. Voor zover bekend is Den Haag hiermee de eerste in Nederland. Een soortgelijke proef in België was al succesvol.
Een dertigtal enthousiaste, potentiële vrijwilligers heeft zich op een doordeweekse avond verzameld in het krakersbolwerk Grote Pyr aan de Waldeck Pyrmontkade.
Ze zitten in Utopia, volgens een bordje op de tafels 'grandcafé en ruimte voor idealen'. Minder geluid, dat is vooral ideaal, als je de opmerkingen en vragen van de deelnemers hoort.
Projectleider Niels Cools van de gemeente hoort ze geduldig één voor één aan, nadat hij eerst een uitleg heeft gegeven over het project, met als naam 'De Oorzaak'. Naar analogie van een gelijknamig onderzoek in België, van de Universiteit van Antwerpen.
'Overal daar is aan mensen gevraagd hoe zij geluid beleven', legt Cools uit. 'Dat leverde heel veel interessante informatie op.'
'Het gaat over de gezondheidskant van het geluid. Want geluidsbelasting en geluidshinder geven gezondheidsklachten. Daar moet je rekening mee houden. Er zijn wel normen vastgelegd qua decibellen, maar die zeggen niet altijd alles.'
De gemeente Den Haag krijgt jaarlijks tientallen klachten binnen over geluidsoverlast. Hoeveel precies, kan een woordvoerster niet zeggen. 'Het om verschillende klachten, zoals geluidsoverlast bij het legen van ondergrondse restafvalcontainers, tot geluidsoverlast van trams, bouwwerkzaamheden, speeltuinen of evenementen.'
Cools noemt nog een paar andere voorbeelden. 'Verkeerslawaai komt vaak voor. Maar ook horeca, vliegtuigen en krijsende meeuwen zorgen voor overlast. Dat is niet goed voor je woongenot. We willen zorgen dat onze inwoners prettig kunnen leven, maar voor meeuwen zijn geen normen.'
Aan de andere kant, is het niet ook relatief? Want sommige mensen vinden het geluid van meeuwen misschien juist wel gezellig?
Cools: 'Klopt, dat is wel ingewikkeld. Dat is waarom wij nu met decibellen werken. Dan heb je normen. Maar dat betekent niet dat je geen hinder kunt ervaren onder die normen. Aan de andere kant zijn die wel nodig voor besluitvorming, dus dat is een ingewikkelde combinatie.'
Om goed in kaart te brengen hoeveel geluid en overlast er nu is in de stad, kunnen tientallen mensen dit jaar een geluidsmeter te leen krijgen. Die mogen ze dan zes weken aan hun huis hangen, al moet dat wel op de eerste verdieping of hoger zijn.
Want? 'Nou, anders pikt het apparaat te veel straatgeluid op', legt de projectleider uit. 'Of hij kan worden gestolen worden en zo'n ding kost al gauw een paar honderd euro.'
De gemeente heeft in totaal dertig van die apparaten te leen, die dus steeds rouleren. Na aanmelding op internet of een telefoontje van de gemeente komt een vrijwilliger het apparaat bij je thuis brengen.
'Mensen die meedoen kunnen dan op een website de resultaten zien en ze kunnen daar ook aangeven hoe ze het geluid beleven. Als er geluidsniveaus naar voren komen die nog niet bekend zijn, kunnen we dat als signaal bekendmaken bij het gemeentebestuur.'
Maar als mensen zichzelf moeten aanmelden, loop je dan niet het risico alleen notoire klagers te bereiken, is de meting dan wel representatief?
'Tja, er zit natuurlijk een zekere bias in', erkent Cools. 'Mensen die ergens last van hebben, zijn eerder geneigd om mee te doen. Dat zagen ze in België ook. Maar dat is niet te voorkomen.'
'Als jij blij bent met het geluid in je straat, ga je niet meedoen, dat klopt. Toch nemen we de resultaten wel echt serieus. Die worden aan het eind van het jaar geanalyseerd door de Universiteit van Antwerpen.'
Daarmee zijn acute geluidsoverlastproblemen natuurlijk niet opgelost. 'Soms kosten dingen nu eenmaal tijd, of geld. Er spelen ook altijd andere belangen mee. In het geval van geluidsoverlast door auto's kunnen we natuurlijk niet meteen al het verkeer in de stad stilzetten.'
'Maar straks weten we wel waar er veel geluid is. De resultaten verdwijnen zeker niet in een la en mogelijk is het ook aanleiding voor verder onderzoek.' Cools werkt met een flink team aan dit project.
'Ja, er zijn flink wat mensen vanuit de gemeente bij betrokken. Er gaat ook een hoop tijd inzitten, maar we zien het als een investering.' Naast alle tijd van mensen die toch al in dienst zijn van Den Haag, is er ook nog een budget van zo'n 75.000 euro vrijgemaakt voor deze proef, die dus een jaar loopt.
Ondertussen komt er tijdens agendapunt 7 een spervuur aan vragen vanuit de zaal. Neemt het apparaat ook het geluid waar van de boombox die jongeren neerzetten op het basketbalveld naast mijn huis, wil een meneer weten (waarschijnlijk wel).
En hoe zit dat met burenlawaai? (Dat registreert-ie vermoedelijk niet). Het geluid van de trams dan? (Als het echt te gortig wordt, kan de gemeente contact opnemen met de HTM).
Het project maakt deel uit van het Urban Sensing Lab, een samenwerking van de gemeente, de provincie en een aantal innovatieve bedrijven. Die zetten vrijwilligers in, burgerwetenschappers genoemd, die aan de slag gaan met data en sensoren om hun eigen omgeving in kaart te brengen.
Op dit moment loopt er ook al een soortgelijke meting van fijnstof in de stad, laat een van die vrijwilligers zien.
Ook directeur Erik Roelofsen van de Nederlandse Stichting Geluidshinder komt aan het woord. Volgens hem is er nu te weinig wetgeving als het gaat om geluidsoverlast en dit project moet helpen die in kaart te brengen. Hij is hoopvol, maar het gaat nog wel even duren, blijkt.
'Het is een kwestie van lange adem, het is niet morgen beter. Dit heeft echt tijd nodig. Maar door de decibellen te meten en de beleving van bewoners te inventariseren, kunnen de hotspots eruit worden gepikt. Met deze data als onderbouwing kan er nieuw en beter beleid worden gemaakt', zegt hij.
Als de borrel nog maar net begonnen is en de eerste veganistische hapjes worden rondgedeeld, is er al een stormloop op de dozen met geluidsmeters die opgestapeld zijn. Een aantal enthousiastelingen neemt er meteen eentje mee naar huis. In totaal kunnen er dit jaar 130 Hagenaars mee doen aan de proef.
En als zich meer liefhebbers melden? 'Dan vinden we vast een oplossing en huren we er nog wat apparaten extra bij', zegt projectleider Niels Cools.
Inmiddels heeft zich een groep mensen om hem heen verzameld en allemaal hebben ze nog heel veel vragen, dus die is nog wel even zoet. Geluid maakt de tongen los, zoveel is wel duidelijk. Het is overigens niet bekend wanneer de eerste resultaten van deze proef naar buiten komen.
Source: Omroep West Den Haag