Russische aanval Een Russische drone stortte neer op een woonblok in het Roemeense Galati, nabij de grens met Oekraïne. Een vrouw en haar kind raakten lichtgewond, tientallen bewoners werden geëvacueerd. „Rusland voert deze aanvallen uit om de reactie van het bondgenootschap te testen.”
Op de plek in de Roemeense stad Galati waar een Russische drone neerkwam, doen de autoriteiten onderzoek.
Vier minuten hadden de Roemeense strijdkrachten vrijdagochtend om een Russische drone boven de stad Galati vloog te onderscheppen. Maar die tijd bleek te kort om de drone te lokaliseren, te identificeren en uiteindelijk neer te halen, aldus de Roemeense brigadegeneraal Gheorghe Maxim. „Die vier minuten die we tot onze beschikking hadden waren extreem kort.”
In de nacht van donderdag op vrijdag kwam een Russische drone neer op een appartementencomplex in Galati, een stad in het oosten van Roemenië nabij de grens met Oekraïne. De drone maakte deel uit van een Russische aanval op Oekraïne. Een 52-jarige vrouw en haar 14-jarige kind liepen lichte brandwonden op toen ze door een gang vluchtten waar brand was uitgebroken nadat de drone op het dak van het gebouw explodeerde. Tientallen anderen werden geëvacueerd.
Roemenië heeft vaker te maken gehad met neergestorte Russische drones, maar het is de eerste keer dat het tot slachtoffers leidt.
Twee opgestegen F16-gevechtsvliegtuigen en een helikopter konden de drone niet op tijd neerhalen. Ook een Amerikaans antidrone-systeem stond paraat, maar kon niet worden ingezet omdat de drone laag over dichtbevolkt gebied vloog.
Volgens brigadegeneraal Maxim zou een onderschepping te riskant zijn, vanwege het gevaar voor neervallende brokstukken of explosieven. Bovendien waren de verdedigingsmogelijkheden beperkt. Roemenië mocht volgens de brigadegeneraal geen munitie afvuren die het Oekraïense luchtruim – waarvandaan de Russische drone kwam – zou schenden.
Roemenië is „geschokt”, zegt de Roemeense militair analist Mateiu Sandu-Valentin telefonisch. „Er waren eerdere drone-incidenten, maar voor het eerst heeft het geleid tot slachtoffers.” Sinds het begin van de grootschalige Russische invasie in Oekraïne in 2022 zijn 47 dronefragmenten op Roemeens grondgebied aangetroffen, waarvan twaalf dit jaar.
Volgens Sandu-Valentin moeten de Roemeense regering en de NAVO met een reactie komen op de aanval. Hij wijst op eerdere incidenten waarbij Russische drones neerkwamen in Polen en de Baltische Saten. „Het gaat niet om één incident”, zegt Sandu-Valentin. „De NAVO zal dit zien als onderdeel van een groter patroon, waarbij Rusland – bewust of onbewust – deze drone-aanvallen uitvoert om de reactie van het bondgenootschap te testen. Daar moet een antwoord op komen.”
Een Russische drone kwam terecht op het dak van een appartementengebouw in Galati (Roemenië), waarna brand uitbrak. Bij daglicht wordt de schade opgenomen.
De Roemeense autoriteiten noemden de inslag „een ernstige schending van het internationaal recht”. President Nicusor Dan sprak van „het meest serieuze veiligheidsincident op Roemeens grondgebied” sinds de start van de oorlog in Oekraïne. Roemenië besloot vrijdag de Russische consul in de zuidoostelijke stad Constanta het land uit te zetten en het Russische consulaat daar te sluiten.
NAVO secretaris-generaal Mark Rutte veroordeelde vrijdag de „roekeloosheid van Rusland” en zei dat de NAVO klaarstaat om „elke centimeter” van NAVO-grondgebied te verdedigen. De Europese Unie zal „de druk op Rusland opvoeren”, zei voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen, die tevens sprak van „een grens” die de Russen opnieuw hebben overschreden.
De burgemeester van Galati, Ionut Pucheanu, uitte kritiek op de aanpak van de autoriteiten. „Het is moeilijk voorstelbaar dat mensen om twee uur ’s nachts binnen een minuut wakker moeten worden, hun kinderen meenemen en dan maar moeten zien waarheen”, zei hij tegen de Roemeense nieuwszender Digi24. Volgens hem functioneren de opvangcentra, maar ontbreekt het aan capaciteit om de hele bevolking van de stad op te vangen.
Volgens Pucheanu moeten de Roemeense autoriteiten nadenken over een andere aanpak dan het slechts waarschuwen en evacueren van de bewoners. „We hebben oefeningen voor burgers vermeden uit angst voor paniek en om ze niet het gevoel te geven dat er oorlog op komst is”, zei hij. „Maar of we het nu willen of niet, dit is de situatie waarin we ons bevinden. Mensen moeten beter weten wat ze moeten doen.”
Roemenië greep het incident direct aan om de NAVO te vragen om snellere levering van antidrone-systemen. Na Polen ontvangt Roemenië de meeste EU-leningen binnen het SAFE-programma, dat de Europese defensiecapaciteit moet versterken.
De Europese Commissie heeft 800 miljard euro gereserveerd voor defensie-uitgaven, waarvan een groot gedeelte bestemd is voor de oostflank van Europa. Naar verwachting moet eind 2027 een zogenoemde ‘drone-muur’ operationeel zijn: een antidronesysteem dat met 5G-antennes, radars en door AI gestuurde raketten drones moet kunnen onderscheppen. Tot die tijd, zo zei Von der Leyen deze week, is „dit de realiteit van de oostgrens van Europa”.
Met medewerking van Simone Peek