De aanwezigheid van de wolf in Nederland heeft een beperkte economische impact op landelijk en provinciaal niveau, blijkt uit onderzoek van Wageningen University & Research dat NU.nl heeft ingezien. Die economische schade kan wel toenemen doordat de populatie wolven nog groeit.
Sinds 2018 neemt het aantal wolven in Nederland toe, en daarmee ook de schade door aanvallen in de veehouderij. Wageningen University & Research (WUR) heeft in opdracht van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) de economische gevolgen van de aanwezigheid van de wolf in kaart gebracht.
Vorig jaar werden ruim 3.300 dieren gedood door wolven, waarvan 97 procent schaap was. "Dat is landelijk gezien beperkt, het gaat om bepaalde gebieden waar veehouders vaker met aanvallen te maken hebben gehad", zegt onderzoeker Johan Bremmer. Aan de gedupeerde veehouders is bijna 1,5 miljoen euro schadevergoeding uitgekeerd. Ook de uitgaven voor preventieve maatregelen nemen toe. In 2024 is er zo'n 5,3 miljoen euro aan subsidie uitgekeerd vanuit de provincies.
Dat geld gaat bijvoorbeeld naar wolfwerende rasters en hekken, die de kans op een aanval sterk verminderen. Bij 94 procent van alle schadegevallen waren geen of onvoldoende maatregelen genomen. Het is niet altijd duidelijk waarom die maatregelen niet genomen zijn, zegt Bremmer.
Soms ging het om een eerste aanval en nam een veehouder daarna wel maatregelen. Maar sommige veehouders vinden de maatregelen ondanks subsidie te prijzig. "Je krijgt de arbeid die erbij komt kijken namelijk niet vergoed", zegt Bremmer. Daarnaast moeten schaapherders constant hun schapen verplaatsen, en daarmee ook de wolfwerende rasters of hekken. "Dat is een grote onderneming."
Ook de economische impact van de wolf op de toeristische sector is beperkt, zien de onderzoekers. Economische schade treedt vooral lokaal op, wanneer de overheid maatregelen treft en adviezen geeft rondom problematisch wolfgedrag. Dat gebeurde bijvoorbeeld toen landgoed De Treek-Henschoten werd afgesloten in 2024, toen wolf Bram daar was gezien. Daar en rond Austerlitz in 2025 leden lokale horecabedrijven en groepsaccommodaties omzetverlies, soms zelfs tot 30 procent.
"Maar landelijk gezien is er onvoldoende impact te zien om een uitspraak te doen", zegt Bremmer. "We zien niet dat er grootschaligs iets plaatsvindt. Het kan ook zo zijn dat andere gebieden ervan hebben geprofiteerd doordat er op beperkte plekken geen toerisme was."
Mogelijk zou er ook een voordelige kant aan kunnen zitten voor de toerismesector, bijvoorbeeld door bijvoorbeeld excursies te organiseren. Dat gebeurt al in landen waar de wolf al langer leeft. In Nederland gebeurt dat nauwelijks, zien de onderzoekers. Of het wenselijk zou zijn, is ook nog maar de vraag. Het is aan beleidsmakers om daar verder naar te kijken.
"Ik denk dat dat heel goed kan zijn vanuit verwondering voor natuur", zegt onderzoeker Hugh Jansman. Maar daar zitten wel haken en ogen aan. "Als we daar meer ruimte aan geven, moeten we dat goed begeleiden. In Nederland gaan we soms om met de natuur alsof het een soort kinderboerderij is. Houden mensen zich aan de regels?" Jansman ziet veel kansen, maar ziet ook wel risico's als het op een verkeerde manier gebeurt en wolven mensen mogelijk met makkelijk verkrijgbaar voedsel gaan associëren.
De economische schade is nu nog beperkt, maar kan de komende jaren toenemen. De verwachting is namelijk dat de wolvenpopulatie zal groeien. De WUR-onderzoekers benadrukken daarom dat effectieve bescherming van kwetsbaar vee belangrijk is om de schade voor dierhouders te beperken, en natuurlijk voor de welzijn van het vee.
Om tot een goed en toekomstbestendig wolvenbeleid te komen, is het volgens de onderzoekers nodig om te investeren in nauwkeurigere en systematische monitoring van alle effecten van de aanwezigheid van de wolf in Nederland. De WUR wijst ook op het belang van een langetermijnvisie, niet alleen voor de wolf, maar voor alle landbouw en natuur.
"We zijn nu vooral bezig met incidentmanagement. We doen maatwerk op locatie, maar dat zou je duurzamer kunnen oplossen door meerdere thema's samen te nemen", zegt Jansman. Het gaat om wolven, maar ook het stikstofdossier en de Kaderrichtlijn Water. Een bredere visie op alle vlakken kan volgens de onderzoekers leiden tot meer grip op potentiële conflicten en spanningen, zoals we de afgelopen jaren met de wolf hebben gezien.
Source: Nu.nl economisch