Stripdagen De tweejaarlijkse Stripdagen Haarlem vindt dit weekend plaats op verschillende locaties in Haarlem. Met het thema ‘kritisch kijken’ wil het festival laten zien dat het beeldverhaal meer is dan actie en avontuur. Strips zijn evengoed een kunstvorm die vragen stelt, perspectieven verschuift en maatschappelijke thema’s onderzoekt.
Het actuele thema ‘kritisch kijken’ sluit aan bij de koerswijziging die het festival twee jaar geleden heeft ingezet. De braderie met kramen en de rijen met bananendozen vol goedkope strips voor de verzamelaar, hebben plaatsgemaakt voor actualiteit, diversiteit en een kunstzinniger benadering van het medium. Er is meer aandacht voor een nieuwe generatie makers, die kiest voor maatschappelijke en journalistieke strips. Dus minder piraten, superhelden en ridders, en meer activisme, artistieke experimenten en autobiografische en literaire graphic novels. Zo laat Stripdagen Haarlem zien dat het medium breder én interessanter is geworden.
In en om De Koepel is het klassieke programma ingericht, met signerende tekenaars, workshops, interviews en gesprekken, bijvoorbeeld over de populariteit van manga, self publishing en de invloed van AI op strips. Twee exposities springen eruit: Mansoureh Kamari van de indrukwekkende strip De lijnen die mijn lichaam tekenen over het leven als jonge vrouw in Iran, exposeert haar werk in galerie 37PK, tot en met 21 juni. Kamari is aanwezig en wordt op zaterdag geïnterviewd in De Koepel. Op het centraal station van Haarlem is een expositie te zien van Onderweg, de strip over migratie van Aimée de Jongh en Tina De Gendt. Die expo is tot en met 28 juni geopend op vrijdagen, zaterdagen en zondagen.
Stripdagen Haarlem. Zaterdag 30 en zondag 31 mei, De Koepel en diverse locaties in de binnenstad van Haarlem. Zie voor het volledige programma: stripdagenhaarlem.nl
Een Haarlemse oorlogsgeschiedenis verschijnt in Brazilië in stripvorm en wordt in vertaling gepresenteerd tijdens de Stripdagen: De sirenen van Haarlem, van de Braziliaanse Felipe Pan (scenario) en Giovanna Guimarães (tekeningen), verscheen in 2024 als As sereias de Haarlem. Het is het verhaal van Hannie Schaft (Het meisje met het rode haar) en de zussen Truus en Freddie Oversteegen. De drie jonge vrouwen sluiten zich aan bij het ondergrondse verzet tegen de Duitsers in WO II. Guimarães werkte het verhaal uit in zwart-witaquarellen, met accenten in rood: lippenstift, haar, armbanden en bloed. De geschiedenis over moed en idealen is nog even indrukwekkend; het slotstuk maakt een sprong naar het heden, inclusief verwijzingen naar hedendaagse despoten, onderdrukking en fascisme („Toen niet, nu niet, nooit”). Ook bijzonder: Hannie Schaft verbleef de laatste dagen van haar leven in de Koepelgevangenis, de huidige locatie van de Stripdagen.
Een strip met twee voorkanten, twee hoofdpersonen en twee titels: Echo en Narcissus. Bij welk figuur je begint, doet er niet toe; de vertelling komt altijd in het midden uit. Het verhaal is uitgewerkt zoals we dat kennen van Sam Peeters. In zijn kenmerkende dikke lijnen en monotone kleurvlakken geeft hij een ferme zwiep aan het klassieke Metamorphosis van Ovidius. In zijn versie, bevolkt door een kluwen rare types en vreemde snuiters, laat hij Narcissus ontdekken dat zijn vrouw vreemdgaat, terwijl Echo een onzeker popje is dat haar eigenwaarde opvijzelt door zich te spiegelen aan andere vrouwen. Zij komen op een ingenieuze manier samen in het midden van het boek, dat overigens helemaal tekstloos is. En daar zit meteen het fraaie van deze bewerking: Peeters neemt alle tijd om steeds kleine stapjes te zetten. We zien de personages fluïde worden en veranderen.
Naast het hoofdprogramma in De Koepel zijn er in de Haarlemse binnenstad meerdere exposities. In broedplaats (en voormalige koekfabriek) De Volharding is tot en met 7 juni de expo Standing on the Shoulders of Giants te zien, met werk van vooral aanstormend talent – zoals dat heet. Een van de jonge auteurs is de negentienjarige Cato Douwes Dekker, die eind 2024 verraste met het in eigen beheer uitgegeven Girl Giant, een eclectische bundeling strips en illustraties, die lekker onbevangen en vooral heel lezenswaardig is. Tijdens de Stripdagen verschijnt deel 2, dat weer is gevuld met heerlijke dwaasheid, zoals een hilarische strip over bloedprikken. Haar werk lijkt op dat van Gabrielle Bell: even primitief getekend, maar met ijzersterke verhalen die een generatie duiden. Geen navelgestaar, maar de rauwe werkelijkheid – en een beetje onbevreesd gedoe, als we Cato’s inleiding mogen geloven.
De Duitse graficus Christoph Mueller is een aparte. Zijn korte verhalen zijn eigenaardig en mysterieus. Die combinatie maakt Muellers werk onweerstaanbaar, nog los van zijn grafische kwaliteiten. Hij maakt prachtige pagina-composities, met passende handlettering en iedere keer in een andere stijl, zoals de zeven korte verhalen in deze Engelstalige bundeling op comic-formaat bewijzen. Nu eens leunt hij aan tegen Chris Ware, dan Glen Baxter of Chester Brown. Het sprookje over hoe timide Hans een grote man werd en het bezoek van de auteur aan zijn grote voorbeeld, de schilder en illustrator Joe Coleman, zijn hoogtepunten. Hoewel op het voorplat staat dat dit het eerste nummer is, maakt Mueller daar zelf op de laatste pagina ook meteen korte metten mee: als er al iets van een tweede nummer komt, dan in 2036.