Binnenkort kan ik in Groot-Brittannië en Noord-Ierland niet meer naar de wc. Althans, het kan natuurlijk wel, maar niet legaal. Overigens niet zo erg voor mij persoonlijk, zo lang het hier in Nederland nog wel kan, maar ik wil het er toch even over hebben. Vooral met de vrouwen onder u.
Vorige week werd in het Verenigd Koninkrijk een code gepubliceerd die de toegang regelt tot openbare kleedkamers, ziekenhuiszalen, sportclubs en openbare faciliteiten zoals wc’s in bibliotheken en winkelcentra, op stations, in cafés en restaurants. Het kwam erop neer dat trans mensen op al die openbare plekken niet meer welkom zijn indien vrouwen zich er oncomfortabel bij voelen.
De code werd opgesteld door de commissie voor gelijkheid en mensenrechten, de Equalities and Human Rights Commission, en de bedoeling ervan is dat niemand last heeft van discriminatie en intimidatie. Het is de vraag of dat helemaal is gelukt.
De code werd nodig nadat het hooggerechtshof , op verzoek van de belangengroepering For Women Scotland, in april 2025 besloot dat de woorden ‘vrouw’ en ‘man’ in de wet verwijzen naar een biologische sekse en dat je alleen een ‘biologische vrouw’ kunt zijn als je bent geboren als meisje. Volgens de code mag een trans vrouw niet langer naar plekken die voorbehouden zijn aan zulke biologische vrouwen. Ze moet naar de mannenafdeling.
Je zou denken dat trans mannen, zoals ik, nu naar de vrouwenafdeling moeten, maar dat gaat vreemd genoeg ook niet. Alles in het leven draait er tegenwoordig om dat biologische vrouwen geen „discomfort or distress” ervaren (artikel 13.147). En dat ervaren ze in aanwezigheid van de trans man kennelijk al gauw; aangezien hij „presents as man, other service users could reasonably object to his presence”. Kortom, de trans man kan helemaal nergens meer heen.
Nu vindt de mensenrechtencommissie dat ook een beetje sneu. Volledig uitsluiten van het openbare leven is mogelijkerwijs niet proportioneel, zegt ze. En dus heeft ze een oplossing: misschien kunnen trans mensen faciliteiten gebruiken die zijn aangepast voor rolstoelgebruik.
Mij lijkt dat niet direct logisch. Indien trans mensen iedereen schrik aanjagen die tussen hoofdgerecht en dessert even gaat plassen, moet je ze ook niet loslaten op mensen met een fysieke beperking. Al is het wel fijn dat biologische vrouwen zonder aanpassingen en beperkingen dan, als enigen, even gezellig onder elkaar kunnen zijn.
Geloof me. Ooit had ik sympathie voor het feminisme. Sterker nog, ik was feministisch. Maar dat is over. De ontwikkelingen in het Verenigd Koninkrijk worden op dit moment toegeschreven aan geradicaliseerde feministen, de zogenaamde TERFs, de ‘trans-exclusionary radical feminists‘. Maar geradicaliseerde groepen dringen niet door tot officiële wet- en regelgeving als ze niet worden gesteund of gedoogd door een groot deel van de bevolking, en dat is hier het geval.
U merkt het, ik wind me enigszins op. En, jajaja, dat is vervelend, maar wees niet bang, ik doe niets. Het is ook niet zo dat ik de zaak der vrouwen niet langer steun of de onveiligheid van vrouwen in deze wereld bagatelliseer. Zeer zeker niet. De onveiligheid is er. Het choqueert me alleen dat degenen die zich inzetten voor de situatie van vrouwen zo onverschillig blijken te zijn voor de situatie van anderen. Eigen emancipatie eerst.
Zie ook met nadruk de protesten tegen asielzoekerscentra. Steeds vaker zijn er vrouwen en zelfs kinderen onder de demonstranten, merkte Nieuwsuur begin deze maand op. Er zijn zelfs exclusieve vrouwenmarsen tegen opvang. Volgens een hoogleraar is deze focus op de veiligheid van vrouwen een consensual issue. „Een onderwerp waar je eigenlijk niet tegen kunt zijn.”
Een initiator van de actie ‘Wij eisen de nacht op’ schrijft dat weliswaar niet de vreemdeling buitenshuis, maar de partner binnenshuis de veiligheid van vrouwen bedreigt. Toch begrijpt ze de vrouwenmarsen, want populisten maken misbruik van een reële angst. Daarom moeten vrouwen elkaar ook niet de maat nemen in zulke kwesties. „De strijd tegen geweld tegen vrouwen winnen we samen.”
Maar, neem me niet kwalijk, tegen wie was het geweld in Loosdrecht feitelijk gericht? Tegen de jongemannen binnen het azc toch? Als mannelijke asielzoekers door vrouwen de stuipen op het lijf krijgen gejaagd, vind ik het wat mager om vervolgens alleen over vrouwelijke solidariteit te beginnen.
Enfin, nu is in ons buurland dus op verzoek van vrouwen bepaald dat je in de openbare ruimte kunt worden aangesproken op je uiterlijk. „Physique or physical appearance” (artikel 13.168). Hm. Eerlijk gezegd beginnen sommige vrouwen best een beetje eng te worden; soms ben ik blij dat ik niet meer met ze naar dezelfde wc hoef.