Migratiepact Hiermee komt een einde aan de parlementaire behandeling van het asiel- en migratiepact. De senaat stemde ook in met de door het kabinet gewenste aanvullende, strengere maatregelen waarover mensenrechtenorganisaties eerder hun zorgen uitten.
Bij het asielzoekerscentrum in Ter Apel worden vluchtelingen in mei 2026 gedwongen om buiten op het gras te wachten. Er is een gebrek aan doorstroom doordat andere gemeenten onvoldoende opvang regelen.
Dinsdagmiddag heeft de Eerste Kamer ingestemd met het wetsvoorstel dat de implementatie van het Europese asiel- en migratiepact regelt. De senaat geeft hiermee ook akkoord voor de aanvullende, strengere nationale maatregelen die het kabinet bovenop het migratiepact wil invoeren – ondanks stevige kritiek op die plannen van onder meer het College voor de Rechten van de Mens. Een meerderheid van de Tweede kamer stemde begin april al in.
Het EU-migratiepact gaat na jaren van onderhandelingen over de inhoud ervan op 12 juni 2026 in. Het pact bevat een verzameling aan regels die de Europese Unie en haar lidstaten moeten helpen ‘grip op migratie’ te krijgen. Voor Nederland betekent de implementatie ervan de grootste wijziging van het asielstelsel in decennia. „Een historische stap,” vindt minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink (CDA).
In het pact staan onder meer afspraken over strengere en snellere controles aan de buitengrenzen van de EU, in het bijzonder voor vluchtelingen uit ‘veilige’ landen die weinig kans zouden maken op asiel. Vluchtelingen die aankomen via een buitengrens – ook gezinnen met kinderen – kunnen bovendien in detentie gezet worden tijdens de loop van hun asielprocedure.
Asielzoekers die wel opgevangen worden, moeten via een ‘solidariteitsmechanisme’ eerlijker verdeeld worden over de Europese lidstaten. Landen die niet meewerken, wordt verplicht om 20.000 euro per niet-opgenomen migrant te betalen aan EU-landen die juist veel asielzoekers opvangen.
Nederland voert daarnaast zelf nog strengere asielregels in. Zo wordt de asielvergunning voor onbepaalde tijd afgeschaft, wordt de tijdelijke asielvergunning verkort van vijf naar maximaal drie jaar en wordt de mogelijkheid tot nareis van meerderjarige kinderen en ongehuwde partners geschrapt. Ook wordt de periode waarin asielzoekers in bezwaar mogen gaan tegen een beslissing van de IND verkort van vier naar twee weken. Veel van deze maatregelen maakten ook deel uit van de ‘asielnoodmaatregelenwet’ die door de Eerste Kamer nog werd weggestemd, vanwege de strafbaarstelling van mensen zonder verblijfsdocumenten die daarin stond.
Dinsdag stemden 45 van de 74 aanwezige senatoren voor de invoeringswet. D66, VVD, CDA, BBB, PVV, JA21, SGP, 50Plus en de fracties Walenkamp, Van Gasteren en Beukering stemden voor. De ChristenUnie, die in de Tweede Kamer wel voor stemde, was nu toch tegen. De partij stond achter het Europa-brede beleid, maar vond de nationale maatregelen van het kabinet te ver gaan.
Naast het College voor de Rechten van de Mens toonden ook asieladvocaten, Vluchtelingenwerk en de Raad van State zich kritisch over de keuze van het kabinet om het asielbeleid nog restrictiever te maken dan het pact vereist. De vrees is dat de nieuwe regels tot meer werk leiden voor organisaties in de uitvoering, zoals de IND en het COA, die nu al overbelast zijn. Ook zullen er zo goed als zeker meer rechtszaken komen, wat druk legt op de tevens overbelaste rechtspraak.
Doordat na de ingang van het EU-pact op 12 juni nieuwe aanvragen voorrang krijgen, is het zeer waarschijnlijk dat asielzoekers die voor die datum een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd of gezinshereniging aanvroegen nog jarenlang moeten wachten op een beslissing.