Engels voetbal Het laatste competitieduel, zondag op Anfield tegen Brentford, is een belangrijk moment voor de toekomst van coach Arne Slot bij Liverpool FC. Wat ging er mis na zijn bijna perfecte debuutseizoen?
Liverpool-coach Arne Slot vorige week vrijdag in het duel bij Aston Villa, dat met 4-2 werd verloren.
Het is nog maar een jaar geleden dat Arne Slot stond te dansen in een stampvolle, hippe strandtent op Ibiza. Tijdens een korte vakantie werd de coach van Liverpool FC bij zijn bezoek aan club O Beach Ibiza naar de dj-booth gehaald, waar negen vrouwen in witte zomerjurkjes op een verhoging stonden. Ze hielden grote oranje borden vast met letters die het woord ‘Champions’ vormden. Op het kampioensnummer van Queen werd hij toegezongen.
„Dat had niet gehoeven”, zei Slot een paar dagen later in een interview met Nederlandse media, waaronder NRC. Maar naar de mensen die dit voor hem geregeld hadden vond hij het „ongemakkelijk” om nee te zeggen en niet naar voren te komen. „Dus sta je daar een beetje semi [mee te doen].” Het filmpje van het tafereel ging viraal.
Het zei veel over zijn status in die dagen. Na het winnen van de Premier League in zijn eerste seizoen bij Liverpool, was zijn beeltenis op veel plekken te zien in de havenstad in het noordwesten van Engeland. Jürgen Klopp, zijn populaire voorganger die na negen jaar was vertrokken, leek even vergeten. Meer dan een miljoen mensen kwamen naar de parade voor het titelfeest. „Voor mij is het al bijzonder dat ik hier ben, met mijn carrière, laat staan dat ik dan ook nog goed presteer”, zei Slot.
Zijn onaantastbare aura van die maanden is Slot (47) inmiddels al een tijdje kwijt. Evenals zijn krediet onder supporters. Zijn positie staat al maandenlang onder druk na een bijzonder slechte reeks afgelopen najaar, waarvan Liverpool nooit echt wist te herstellen.
Met in totaal twintig nederlagen dit seizoen in alle competities, waaronder verlies na strafschoppen in de Community Shield tegen Crystal Palace, is de kritiek met de week scherper geworden. Hoewel de clubleiding Slot volgens de Britse media nog altijd steunt, ziet een deel van de achterban hem inmiddels liever vertrekken.
Het laatste competitieduel, zondag op Anfield tegen Brentford, is een belangrijk moment voor zijn toekomst bij de club. Champions League-kwalificatie, gezien als een vereiste, is weliswaar vrijwel zeker met de huidige vijfde plaats. Die komt alleen nog in gevaar bij een nederlaag zondag en een ruime zege van achtervolger Bournemouth op Nottingham Forest. Het is vooral het negatieve sentiment onder fans dat Slot in aanloop naar volgend seizoen zal moeten draaien. Een cruciaal aspect als coach van Liverpool, dat historisch altijd dicht bij de supporters staat.
Na een jaar waarin Slot geen overtuigend antwoord wist te vinden op de structurele tactische problemen is veel nodig om het geloof weer te laten groeien bij de achterban. „Als je de supporters eenmaal kwijt bent, is het heel moeilijk om ze terug te krijgen”, zei voormalig Liverpool-aanvoerder Jamie Carragher half maart na een pover gelijkspel thuis tegen Tottenham Hotspur. Afkeurend boegeroep klonk – niet voor het laatst.
Hoe kon Slot na zijn bijna perfecte debuutseizoen zo snel de grip verliezen op Liverpool FC?
‘Our identity is intensity’, staat in kapitalen op een muur in de trainerskamer op het trainingscomplex iets ten noordoosten van Liverpool. Het is een citaat uit oktober 2019, van de Nederlandse trainer Pepijn Lijnders, destijds assistent onder Jürgen Klopp. Het illustreert waar het moderne Liverpool FC, sinds de komst van Klopp in 2015, voor staat: dynamisch, aanvallend ‘heavy metal-voetbal’ in hoog tempo met veel diepgang en agressieve pressing.
Na het aangekondigde vertrek van Klopp in 2024 zocht de clubleiding naar een coach die het profiel had voor deze dominante, energieke speelwijze. „Het moest iemand zijn die de kracht van de fanbase van Liverpool kon benutten, zoals Klopp dat zo effectief had gedaan”, staat in het vorig jaar verschenen boek Walk On – Inside Arne Slot’s Liverpool van James Pearce, journalist bij The Athletic, de sporttak van The New York Times.
Een belangrijke rol in dit selectieproces speelde een datamodel van wetenschapper William Spearman, opgeleid aan Harvard en hoofd van de research-afdeling bij Liverpool. Hij bouwde een algoritme waar de prestaties van trainers worden beoordeeld op basis van verschillende maatstaven. Zoals de invloed van een coach op de ontwikkeling van individuele spelers. Een andere graadmeter is het ‘aantal punten boven verwachting’ – bij AZ en Feyenoord presteerde Slot beter dan je op basis van de financiële mogelijkheden zou voorspellen.
In die data-analyses sprong hij er dan ook uit. „Met kop en schouders boven de rest”, zegt een betrokkene in Walk On.
Met een aantal subtiele aanpassingen perfectioneerde Slot in zijn eerste jaar het bouwwerk van Klopp. Slot ontwikkelde een meer gecontroleerde speelwijze, door geduldiger te zijn in balbezit in combinatie met geraffineerd positiespel. Tegelijkertijd wist de ploeg nog altijd voor veel gevaar te zorgen door het snelle omschakelvoetbal van Klopp. Op dat onderdeel hoefden ze niet eens te trainen, zei Slot mei vorig jaar. „Als we de bal afpakken zijn we met een paar seconden bij de goal. Dat is gewoon een kwaliteit van die jongens.”
Met die wapens won Liverpool tegen ieders verwachting met overmacht de landstitel. Maar in weinig lijkt de ploeg dit seizoen nog op die machine. Het lukt nauwelijks nog om tegenstanders hoog op het veld onder druk te zetten. Mede hierdoor vallen op het middenveld vaak grote gaten, waar ploegen makkelijk doorheen snijden.
De verdedigende organisatie, onder leiding van aanvoerder Virgil van Dijk, is problematisch. „Onsamenhangend”, noemde Aston Villa-spits Ollie Watkins het na zijn twee goals in de 4-2 zege op Liverpool vorige week vrijdag. „Ik heb het gevoel dat ik altijd kansen krijg tegen hun.”
Exemplarisch is dat Liverpool sinds 1995, toen de Premier League terugging naar twintig clubs, nog niet zoveel tegengoals kreeg als dit jaar: 52, met de laatste (38ste) speelronde nog te gaan.
Liverpool-coach Arne Slot in gesprek met middenvelder Ryan Gravenberch tijdens het uitduel tegen Manchester United.
Aanvallend is het razendsnelle transitievoetbal, befaamd onder Klopp, ver teruggevallen. Liverpool is langzaam geworden, analyseerde The Athletic in maart mede op basis van data. De selectie heeft, na veel veranderingen in de transferperiode vorige zomer, minder spelers die passen binnen een intensieve speelstijl. Tegelijk probeert Slot meer controle uit te oefenen. Waar de balans vorig seizoen „perfect” was, schrijft The Athletic, is die nu te veel „doorgeslagen naar een systematische opbouw”.
Hierdoor is de dreiging uit snelle omschakelmomenten afgenomen. Buitenspelers Cody Gakpo en Mo Salah, vorig seizoen nog bepalend, hebben dit jaar nooit hun ritme gevonden. Waar Slot eerst het beste van twee werelden samenbracht, ontbreekt nu een duidelijke strategie en identiteit. „Er was geen strijd, geen drang, geen passie. En er waren geen spelpatronen, geen verbindingen tussen de spelers”, zei clubicoon Steven Gerrard na de nederlaag bij Aston Villa tegen TNT Sports.
Interessant wordt of – en hoe – Slot zijn speelstijl ingrijpend gaat vernieuwen, zoals zijn voorbeeld Pep Guardiola recent bij Manchester City deed (door directer te spelen). Slots handelsmerk is dominant positiespel met agressieve pressing. Een geduldige opbouw en controle zijn daarbij altijd belangrijke onderdelen geweest, zoals in zijn tijd bij Feyenoord (2021-2024).
Toen middenvelder Mats Wieffer in 2024 tegen AS Roma bij een omschakeling koos voor een veilige terugspeelbal in plaats van een risicovolle pass vooruit, complimenteerde Slot hem. Want door die pass kwamen ze via een lange combinatie tot een kans. Dat er een kort fluitconcert klonk toen zijn ploeg via Wieffer even vertraagde, vond hij dan ook niet terecht.
En bij een achterstand in de slotfase wilde hij bij Feyenoord niet opportunistisch spelen door voorzetten in het strafschopgebied te slingeren – in de hoop dat een bal toevallig goed zou vallen. Hij bleef het altijd via uitgekiend positiespel proberen. De vraag is of die opvattingen nog houdbaar zijn in de huidige Premier League, waar de nadruk ligt op direct en fysiek voetbal.
„Het zou altijd een moeilijk seizoen worden”, zei Van Dijk in het najaar, zonder dat hij Diogo Jota noemde. Onmiskenbaar heeft de tragische dood van de geliefde Portugese aanvaller vorige zomer invloed gehad op de spelersgroep. Langzaam raakte het drama naar de achtergrond – althans in de media, er is weinig naar buiten gekomen hoe de selectie het precies heeft proberen te verwerken.
Het verdriet over dat verlies past in een seizoen vol misère. Topaankopen Alexander Isak en Hugo Ekitike – beiden spits – raakten ernstig geblesseerd waardoor Liverpool de afgelopen weken zonder echte centrumaanvaller speelde: linksbuiten Gakpo vulde die positie in, maar is daar niet op zijn best.
De verwachtingen waren hoog na vorige zomer, Liverpool werd door velen gezien als de winnaar van de transferperiode. De club gaf zo’n 480 miljoen euro uit, behalve Isak en Ekitike kwamen Florian Wirtz, Milos Kerkez en Jeremie Frimpong. Met die aankopen werd door de clubleiding – technisch directeur Richard Hughes en topman Michael Edwards van de Amerikaanse eigenaar Fenway Sports Group – ingezet op technische spelers.
Dat lijkt nu een inschattingsfout te zijn geweest: het onderscheid in de Premier League wordt dit seizoen gemaakt door snelheid en fysieke power (met name bij standaardsituaties). Onderdelen waar Liverpool nu in tekortschiet. Ook hebben de aankopen – zoals Wirtz en Frimpong, beiden gekocht van Bayer Leverkusen – moeite om zich aan te passen aan het tempo van de Engelse competitie.
Onderschat is misschien het vertrek van de rappe vleugelaanvaller Luis Díaz, voor 75 miljoen euro verkocht aan Bayern München, waar hij een topseizoen draait. Ook heeft Liverpool geen goede opvolger kunnen vinden voor vice-aanvoerder Trent Alexander-Arnold, een uiterst creatieve rechtsback. Dat gekoppeld aan de zorgwekkende vorm van basisspelers als Salah, Gakpo, Alexis Mac Allister, Ibrahima Konaté – en in fases ook Van Dijk – leidde tot een uiterst wisselvallig seizoen.
Liverpool-aanvaller Mohamed Salah met coach Arne Slot nadat Salah vanwege een blessure moet worden gewisseld in het duel met Crystal Palace, eind april.
Zelden domineerden ze een duel van begin tot eind. „Ze spelen voor momenten, niet voor wedstrijden”, schreef The Times vorig weekend. Terugkerend probleem zijn tegengoals in de slotfase, als de druk oploopt. „De coach is verantwoordelijk voor de mentaliteit, die je in moeilijke tijden terug wil zien”, zei Liverpool-watcher Pearce deze week in een podcast van The Athletic. „Dat is wat Slot echt schaadt: dat we dat niet zien.”
Onlangs sprak Salah, die na negen seizoenen vertrekt, zijn zorgen uit over de (werk)cultuur in de kleedkamer. Spelers zouden niet altijd meer vroeg naar de club komen om extra in de gym te trainen. Online was er kritiek op middenvelder Dominik Szoboszlai: een dag na het verlies bij Aston Villa postte hij op Instagram foto’s waarop hij vrolijk een hamburger at van sponsor McDonald’s.
„Ik ben iemand die voorkomt dat iets escaleert”, zei Slot een jaar geleden in gesprek met NRC en enkele andere media. Het ging over zijn verstandhouding met Salah, met wie hij vaker sprak over zijn verdedigende taken. „Maar daar ging hij altijd in mee.”
Dit seizoen escaleerde het wel. Vorig weekend plaatste de sterspeler een bericht op sociale media met impliciete kritiek op Slot, niet bij naam genoemd. Salah stelde dat Liverpool weer terug moet naar het „heavy metal” voetbal waar tegenstanders „bang” voor zijn. Over die „identiteit” valt „niet te onderhandelen”, „iedereen die bij deze club komt, moet zich daaraan aanpassen”. De timing: minder dan 24 uur na het verlies tegen Aston Villa, waardoor Slot verder onder druk kwam.
Het was niet de eerste keer dat zijn gezag ondermijnd werd. In december zei Salah, nadat hij drie keer als reserve was begonnen: „Het voelt alsof ik onder de bus word gegooid”. Destijds werd hij een duel buiten de selectie gehouden, nu staat hij kort voor zijn afscheid bij Liverpool, zondag op Anfield. In een poll van Sky Sports kozen fans massaal de kant van de Egyptenaar (94 procent).
Onder supporters was de steun voor Slot al tanende. Twee weken geleden klonk onvrede na een moeizaam gelijkspel thuis tegen Chelsea. Fans verlieten voortijdig Anfield, wat deed denken aan de jaren vóór Klopp. De clubleiding houdt vertrouwen in Slot, meldde The Athletic donderdag op X. Maar het fundament voor volgend seizoen is dun.