Blackbird | singer-songwriter Merel Koman brak als Blackbird door met americana en country. Op haar nieuwe album kiest ze voor popsongs met glinsterende synthesizers. Het opgewekte geluid contrasteert met de zwaardere teksten. „Het was heftig om deze kant te laten horen, alsof ik iets verzwegen had.”
Merel ‘Blackbird’ Koman nam haar derde album op in Berlijn.
Ja, ze moest een traantje laten. Merel Koman, artiestennaam Blackbird, vertelt in een café in de Amsterdamse Jordaan over de dozen die ze een dag eerder thuisbezorgd kreeg. Het vinyl van haar derde album stond opeens in haar gang. „Het was een grote ontlading: het is er op tijd, het is gelukt.” De 39-jarige singer-songwriter brengt haar muziek in eigen beheer uit en runt in haar eentje dus ook een bedrijf. „Je stopt zoveel liefde, tijd en geld in zo’n plaat. Als er iets verkeerd zou gaan, zou ik mezelf dat moeilijk vergeven.”
Thematisch is het ook een emotionele plaat, het gaat over een ingewikkelde periode uit haar leven, twee jaar waarin ze „in drijfzand zat”. Als alleenstaande vrouw zocht ze naar connectie, maar vond die niet altijd. „Ik wilde gezien worden. Door mijn omgeving, door nieuwe mensen, door iemand waar je verliefd op wordt. Maar ik vroeg me af waar iedereen was. Ons halve leven speelt zich online af. Dan wilde ik echt schreeuwen: zien jullie mij nog?” Uit dat laatste kwam ook de albumtitel: Do You Read Me!?.
Ondanks de zwaardere thematiek is het muzikaal gezien een sprankelende popplaat. Daarmee neemt ze een opvallende afslag: haar eerste twee albums zaten in de americana-hoek. Ze had er succes mee, trad veel op en kreeg airplay op de radio, onder meer op Radio 2. Maar ze wilde ook niet in een hoekje gedrukt worden en in die ene niche blijven zitten. „Ik wilde mezelf uitdagen en laten zien dat ik niet alleen een countrymeisje ben”, zegt ze. Do You Read Me!? zit vol synthesizers die het geheel een jarentachtigtintje geven, gemengd met moderne productie. De openingstrack, tegelijk het titelnummer, zou niet misstaan op de soundtrack van de in neonlichten gedrenkte film Drive. Daar zet ze de essentie van de plaat neer in drie minuten.
„Don’t you want to be seen/ Outside of the screen?”, zingt ze in een dromerig refrein met glinsterende synths. Het nummer bezorgt de luisteraar een onderhuids gevoel van eenzaamheid. „Het heeft een wonderlijke leegte in zich”, zegt ze er zelf over. Het tempo van de plaat gaat daarna omhoog: het is juist een dansbaar album, met een paar euforische momenten. Op ‘Looking For You’ bijvoorbeeld, over het loslaten van remmingen: „Madonna was right, I’m getting into the groove.”
Het thema van ‘gezien worden’ gaat niet enkel over liefde of vriendschap, maar ook over haar rol in de muziekindustrie. Mede daarom ook die ontlading toen de exemplaren van het album op tijd thuis arriveerden. „Ik voel de druk om het goed te doen”, zegt ze. „Ik heb een geweldige band om me heen, daar wil ik voor kunnen zorgen. Het liefst ben ik alleen aan het schrijven en muziek aan het maken. Maar ik moet ook veel regelen, zoals het vinyl. Er zijn periodes waarin ik mezelf vraag: waarom doe ik dit allemaal?”
„Het liefst ben ik alleen aan het schrijven en muziek aan het maken.”
Koman groeide op in het Limburgse Kessel en studeerde jazz en pop in Utrecht. Daarna trok ze naar Amsterdam. Als sessie- en achtergrondzangeres deed ze veel ervaring op. Haar solocarrière onder de naam Blackbird lanceerde ze op haar dertigste, relatief laat. „Maar ik heb daarom ook veel valkuilen weten te omzeilen. Ik heb nog steeds veel dingen geleerd, maar ik heb geen plaat gemaakt waar ik me later voor zou schamen. Er hoefde niks van een streamingdienst afgehaald te worden. Ik vertrouwde op mijn eigen intuïtie.”
Die intuïtie brengt haar nu ook de nieuwe richting die ze onlangs insloeg. Ze schreef de nummers bijna alleen met andere vrouwen. Muzikaal gezien werkte ze vooral nauw samen met producer Niels Zuiderhoek, met wie ze het album opnam in Berlijn.
„Ik hou ontzettend van popmuziek en vind het cool hoe artiesten als Sabrina Carpenter en Taylor Swift elke keer nieuwe ‘eras’ ontwikkelen en dan ook sprongen maken met hun geluid.” Ook de countrypopster Kacey Musgraves vormt een inspiratiebron. „Zij stelt zich heel kwetsbaar op in haar teksten en doet dat tegelijk met veel humor. Dat wil ik ook doen. Het feit dat mijn teksten nu uitgeprint bij het vinyl zitten, dat is heel spannend. Niet dat ik oneerlijk was in mijn eerdere werk, maar door iets poëtisch op te schrijven, kun je het ook een beetje in het midden laten. Nu wilde ik het ongefilterd brengen.
„Op ‘Temporary’ ben ik heel letterlijk. Dat gaat over een weekenddag tijdens mijn single-leven. Daarin zing ik: I don’t know if I’m happy, ik weet niet of ik gelukkig ben. Ik ben een positief en sterk persoon en dat draag ik ook graag uit. Om die andere kant te laten horen vond ik heftig. Het was ook moeilijk om het voor het eerst voor mijn ouders en vrienden te zingen. Alsof ik iets verzwegen had.”
„Het was een façade die ik moest laten gaan. Ik zong het liedje akoestisch tijdens een clubshow als try-out. Toen kwam er iemand naar me toe na afloop. Zij moest huilen en herkende zich erin. Ik hoop sowieso dat zoveel mogelijk vrouwen het luisteren en die herkenning voelen.
„Als je eind dertig bent, veranderen er veel dingen. Mensen nemen verschillende afslagen. Ik wilde weer iemand vinden om het leven mee te delen. Dan ga je opnieuw naar alles kijken. En dat heb ik heel intens ervaren. Als je iets ontzettend graag wilt in het leven en dat niet vindt, dan kan dat heel verdrietig zijn.”
Inmiddels is haar situatie veranderd en is ze erg verliefd. „Er is veel veranderd in positieve zin. Al wil ik niet dat de conclusie is dat alles altijd weer goedkomt. Zo simpel is het niet. Muziek is voor mij eigenlijk de enige zekerheid.” Maar toch: nu ze een relatie heeft, is een nieuw tijdperk aangebroken. „Hierna moet er natuurlijk een enorme liefdesplaat komen.”
Do You Read Me!? van Blackbird is nu uit. Albumpresentatie: 23 mei, TivoliVredenburg. Info: tivolivredenburg.nl