Cuba Volgens de Amerikanen zijn voormalig Cubaans president Raúl Castro en vijf gevechtspiloten verantwoordelijk voor het uit de lucht schieten van twee ongewapende civiele vliegtuigen van een hulporganisatie in 1996. Met de strafrechtelijke aanklacht zetten de VS de relatie met Cuba nog verder op scherp.
Tijdens een persconferentie in het Capitool in Washington bepleitten Republikeinse Congresleden woensdag de voormalige Cubaanse president Raúl Castro verantwoordelijk te stellen voor het neerschieten van twee vliegtuigen in 1996.
Er lag al een Amerikaanse strop om de nek van Cuba en die is nog een stukje strakker aangetrokken. Na de al maanden durende Amerikaanse olieblokkade tegen het land, waardoor het is verstoken van brandstof, en het toenemende tekort van vrijwel alles op het eiland, waaronder voedsel en medicijnen, hebben de VS woensdag voormalig president Raúl Castro strafrechtelijk aangeklaagd.
„Vandaag maken we bekend dat er een aanklacht is ingediend, waarin Raúl Castro en meerdere anderen worden beschuldigd van samenzwering om Amerikaanse staatsburgers te doden”, zei waarnemend minister van Justitie Todd Blanche in Miami. Bij de presentatie van de 26 pagina’s tellende aanklacht in het hart van de Cubaanse ballingengemeenschap kreeg Blanche applaus van honderden Cubaans-Amerikanen.
In de ochtend gaf de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio een videoboodschap vrij, gericht aan de Cubaanse bevolking. Niet de VS, maar de Cubaanse regering is verantwoordelijk voor de crisis op het eiland, zei Rubio in het Spaans. Volgens hem hebben de Cubaanse machthebbers, waartoe Raúl Castro al decennia behoort, miljarden van het volk gestolen, „maar niets daarvan gebruikt om de mensen te helpen.”
Rubio, die zelf Cubaanse ouders heeft en zich als politicus in Florida altijd heeft ingezet voor regimeverandering in Cuba, bood Cuba 100 miljoen dollar aan in voedsel en medicijnen. „Maar het moet rechtstreeks gedistribueerd worden aan het Cubaanse volk”, zei hij.
De aanklacht tegen Castro, opgesteld door een federale grand jury en bekendgemaakt op de Cubaanse onafhankelijkheidsdag, komt in een tijd van hoog opgelopen spanningen tussen de twee landen. In Cuba en daarbuiten wordt het gezien als een mogelijke rechtvaardiging voor militair ingrijpen, waar de Amerikaanse president Donald Trump de afgelopen maanden meermaals op hintte. Gevraagd naar de achterliggende bedoelingen van dit justitie-document zei Trump woensdag dat er „geen escalatie” zou zijn. „Ik denk niet dat dat nodig is. Alles valt uit elkaar daar.”
De Cubaanse president Miguel Díaz-Canel bestempelde de actie in een reactie op X als „een politieke manoeuvre, zonder enige juridische grondslag”, die volgens hem „uitsluitend is bedoeld om het verzonnen dossier aan te vullen dat zij gebruiken om de dwaasheid van een militaire agressie tegen Cuba te rechtvaardigen.”
Volgens de Amerikanen zijn Castro en vijf gevechtspiloten verantwoordelijk voor het uit de lucht schieten van twee ongewapende civiele vliegtuigen in het internationale luchtruim in 1996. De vliegtuigen waren van de Cubaans-Amerikaanse hulporganisatie Brothers to the Rescue (Hermanos al Rescate). Vier mensen kwamen om het leven, onder wie drie Amerikaanse staatsburgers.
Voormalig president Raúl Castro op 1 mei tijdens een evenement in de Cubaanse hoofdstad Havana.
Volgens de aanklagers was het een geplande operatie. Ze stellen dat Cubaanse inlichtingendiensten de hulporganisatie infiltreerden en dat het leger specifiek werd getraind om vliegtuigen te volgen en neer te halen. Castro zou opdracht hebben gegeven tot het neerschieten van de toestellen, waarvoor hij levenslang zou kunnen krijgen. Al dertig jaar vragen betrokkenen om de vervolging van Castro. Op de vraag van journalisten aan Blanche waarom het juist op dit moment tot een aanklacht komt, kwam geen antwoord.
Brothers to the Rescue was een vrijwilligersorganisatie van voornamelijk Cubaanse ballingen die hulp boden aan Cubanen die per boot probeerden hun land te ontvluchten. Ze speurden de wateren af en hielpen tussen 1991 en 2003 zeker 4.200 vluchtelingen op zee. Volgens de Cubaanse regering verspreidde de „narco-terroristische” organisatie anti-Castro propaganda en schonden vliegtuigen meermaals het Cubaanse luchtruim.
In het justitiedocument wordt gedetailleerd ingegaan op de relatie tussen de VS en Cuba sinds 1959, toen wijlen Fidel Castro door de Cubaanse Revolutie het regime omver wierp van de door de VS gesteunde dictator Fulgencio Batista. In de decennia die volgden, nam volgens de aanklagers het aantal Cubanen dat naar de VS vluchtte snel toe.
Raúl Castro wordt volgende maand 95 en geldt ondanks zijn hoge leeftijd nog altijd als een van de meest invloedrijke figuren op het socialistische eiland. Hij werd in 2008 president, nadat zijn broer Fidel was afgetreden, en bleef tot 2021 aan als eerste secretaris van de Communistische Partij.
Het is zeer onwaarschijnlijk dat Castro daadwerkelijk zal worden voorgeleid bij een Amerikaanse rechtbank, tenzij de VS hem uit zijn land ontvoeren – zoals ze met de Venezolaanse president Nicolás Maduro deden. Aan die actie ging ook een strafrechtelijke aanklacht vooraf. Sinds begin januari zit Maduro, samen met zijn vrouw, in een Amerikaanse cel.