De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) slaagt er structureel niet in om asielzoekers tijdig te screenen op mogelijke terrorismerisico's. Waar de wet een termijn van twee weken voorschrijft, duurt het gemiddeld twee jaar voordat signalen worden doorgegeven aan opsporings- en inlichtingendiensten. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer op Verantwoordingsdag, woensdag 20 mei.
Capaciteitstekort bij IND oorzaak van vertraging
Sinds 2016 zijn alle asielzoekers en nareizigers wettelijk verplicht gescreend te worden op terrorisme. Eventuele signalen moeten binnen twee weken worden doorgegeven aan opsporings- en inlichtingendiensten. Dat lukt de IND niet, zo stelt de Rekenkamer vast: er zijn simpelweg te weinig mensen aangenomen om de screening uit te voeren.
Bovenop de screeningsproblematiek kampt de IND ook met ernstige achterstanden bij de behandeling van asielaanvragen. De gemiddelde wachttijd is inmiddels opgelopen naar 67 weken — bijna drie keer zo lang als de zes maanden die de wet als maximale termijn stelt.
Rekenkamer: 'Aansturing minister moet beter'
Rekenkamerpresident Pieter Duisenberg spreekt van een zorgwekkende bevinding, maar wil geen paniek zaaien. Hij wijst erop dat er ook andere manieren zijn waarop asielzoekers worden gecheckt op veiligheidsrisico's — bijvoorbeeld bij de eerste identificatie en via meldingen van medewerkers van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA).
Toch benadrukt Duisenberg dat de IND-screening een zelfstandige functie heeft. "De aansturing van de minister moet beter", stelt hij. "Dat zien we op heel veel fronten als het gaat om de uitvoering van de veiligheidsstrategie van Nederland."
Van den Brink belooft verbeteringen
Minister Van den Brink van Asiel en Migratie noemt de screening "van groot belang" en laat weten al bezig te zijn met verbeteringen. Met de inwerkingtreding van het Europese Asiel- en Migratiepact op 12 juni 2026 krijgt de IND er bovendien een nieuwe taak bij: de binnenlandse screening en registratie van asielzoekers in Ter Apel. De bedoeling is dat asielzoekers daardoor sowieso eerder worden gescreend.
Gehaktdag: meer ministeries in de beklaagdenbank
Elk jaar maakt de Rekenkamer op de derde woensdag in mei bekend waar ministeries grote steken laten vallen. Deze dag wordt officieel Verantwoordingsdag genoemd, maar in de landelijke politiek ook wel 'Gehaktdag' genoemd. Minister Van Weel (Justitie) krijgt eveneens kritiek: de doorlooptijden bij rechtszaken verbeteren onvoldoende.
Uit de jaarverslagen die op Verantwoordingsdag worden gepubliceerd, blijkt ook dat het aantal rijksambtenaren verder is gegroeid — terwijl het kabinet-Jetten juist fors wil bezuinigen op de overheidsomvang.
IND screent asielzoekers veel te laat op terrorisme (@Gemini-AI-impressie)
Source: Fok frontpage