Bondgenootschap Gaan er vijfduizend Amerikaanse militairen weg uit Europa? Of negenduizend? En met welke reden? Een verklaring vanuit de VS bleef uit. De Amerikaanse commandant van de NAVO zei dat de verdediging van Europa niet in het geding komt.
De hoogste militaire commandant van de NAVO (Supreme Allied Commander Europe), de Amerikaanse generaal Alexus Grynkewich, op een persconferentie in het hoofdkwartier van het bondgenootschap in Brussel.
De Amerikaanse president Donald Trump voert sinds zijn aantreden de spanning in het NAVO-bondgenootschap geregeld op – door steun voor Oekraïne terug te schroeven, te dreigen Groenland in te nemen, door NAVO-bondgenoten uit te maken voor lafaards omdat ze zijn oorlog tegen Iran niet van harte steunen. In het chaotische Trump-tijdperk leven bondgenoten van de ene politieke crisis naar de andere.
Een recente episode laat zien dat de NAVO onder Trump niet altijd de geoliede machine is die ze graag wil zijn – al vallen de feiten die uit de chaos te voorschijn komen in dit geval mee.
Trump gaf enkele weken geleden opdracht om 5.000 militairen terug te trekken uit Europa, specifiek uit Duitsland. Dat viel bij veel bondgenoten verkeerd. Niet omdat er militairen uit Europa vertrekken – dat was in algemene termen vaker aangekondigd. Het was vervelend omdat in Washington werd gesuggereerd dat het straf was voor de kritiek van de Duitse bondskanselier Friedrich Merz op de oorlog van de VS met Iran. Merz had erop gewezen dat de VS geen duidelijke exit-strategie hebben en door de Iraniërs aan de onderhandelingstafel aan het lijntje worden gehouden.
Eind vorige week was het weer raak. De VS trokken 4.000 militairen terug uit Polen, heette het. De leiding van de Poolse krijgsmacht en Poolse politici waren volledig verrast. Met het vertrek van de Amerikanen uit Polen leek de teller van terugtrekking uit Europa opeens op 9.000 militairen te staan.
De VS hebben ongeveer 80.000 militairen in Europa. De Amerikaanse aanwezigheid werd in enkele weken dus met ruim 10 procent verminderd. Bovendien ontbrak een duidelijke verklaring voor de terugtrekking van militairen uit Polen. Zelfs op het NAVO-hoofdkwartier was het gissen, aldus een hoge NAVO-diplomaat.
Volgens een NAVO-bron gaat het echter niet om een verplaatsing van 9.000 Amerikaanse militairen. De politieke opdracht uit Washington om 5.000 militairen uit Duitsland weg te halen werd door de Amerikaanse militaire leiding in Europa in eerste instantie ingevuld door 4.000 militairen weg te halen uit Polen. Het gaat om een brigade die op rotatiebasis in Polen was. Net dezer weken zou die brigade afgelost worden. Die aflossing gaat niet door. Het is nu aan de Amerikaanse militaire leiding in Europa om te zien welke militairen op termijn uit Duitsland zullen vertrekken en hoe het gat in Polen wordt opgevuld.
De hoogste militaire commandant van de NAVO, de Supreme Allied Commander Europe, de Amerikaanse generaal Alexus Grynkewich, heeft tevens de leiding over de Amerikaanse militairen in Europa. Hij zei dinsdag op een persconferentie in Brussel dat de terugtrekking van de militairen de verdediging van Europa niet zal ondermijnen. Europese bondgenoten en Canada, zei hij, nemen meer verantwoordelijkheid, in een tijd dat de VS hun aanwezigheid aanpassen. „Nu de Europese pijler in de NAVO sterker wordt, zijn de VS in de gelegenheid hun bijdrage in Europa te beperken tot capaciteiten die de bondgenoten nog niet hebben.” Grynkewich gaat ervan uit dat de vermindering van de Amerikaanse aanwezigheid een paar jaar gaat duren. Hij kon niet zeggen welke eenheden wanneer zullen vertrekken.