Cannes filmfestival De hoofdcompetitie is over de helft, met films van grote namen: wie levert, wie niet? John Travolta’s filmdebuut bracht nog wat broodnodige Hollywoodglamour.
Actrice Ella Bleu Travolta speelt een rol in de film ‘Propeller One-Way Night Coach’ van haar vader John Travolta, hier samen op de rode loper van het filmfestival van Cannes.
Aandoenlijk, dat is het woord dat het best past bij John Travolta’s regiedebuut. Zijn passieproject Propeller One-Way Night Coach was afgelopen zaterdag te zien op de 79ste editie van het filmfestival van Cannes. Aan de Côte d’Azur gaan veel films in première die het komende jaar het gesprek domineren. Ze kunnen er een grandioze lancering krijgen, met laaiende recensies of een Palm. Of afgebrand worden door de uit de hele wereld aanwezige pers.
Propeller One-Way Night Coach dat zowel is geproduceerd, gefinancierd, geschreven als geregisseerd door de acteur, gaat over de kinderlijke verwondering van een 8-jarige bij zijn eerste vliegreis in de jaren zestig. Denk: een crush op een zoetgevooisde stewardess, intens verdriet bij een gebroken speelgoedvliegtuig, een moeder die op de achtergrond gratis drankjes en rijke mannen versiert. De korte film – die buiten de belangrijke competities werd vertoond – blijkt een verhaaltje voor het slapen gaan met een voice-over van Travolta zelf. Dat is iets waarvoor slechts enkele critici hun bloeddorstige pen scherpen.
Mogelijk is het daarom dat Travolta het aandurfde zijn film op La Croisette te vertonen, waar festivaldirecteur Thierry Frémaux hem onverwacht met een ere-Palm beloonde. Grote Hollywoodstudio’s meden dit jaar daarentegen het festival, omdat een première in Cannes enorme kosten met zich meebrengt én ze niet het risico willen lopen op zure recensies ver voor het begin van de echte promotiecampagne. Cannes lijkt er aardig in te slagen buzz te creëren zonder een grote Amerikaanse studiofilm, met ‘glamour op bestelling’ via de première van Travolta en een jubileumvertoning van The Fast and the Furious.
Wel worden er andersoortige mankementen van het Franse festival zichtbaar. Zo leek de hoofdcompetitie vooraf op een heerlijke bonbondoos waar het ene chocolaatje nog lekkerder smaakt dan het andere, met nieuwe films van Gouden Palmwinnaars en Oscargenomineerden. En een deel maakt die hoge verwachtingen ook waar.
Zo is Pawel Pawlikowski’s Fatherland, dat de gespannen driehoeksband toont tussen de Duitse Nobelprijswinnaar Thomas Mann (Hanns Zischler), zijn loyale dochter Erika (Sandra Hüller) en zijn verbitterde zoon Klaus (August Diehl), een ambitieuze masterclass in minimalisme. De in zwart-wit gefilmde roadtrip die Mann in 1949 met Erika maakt van West- naar Oost-Duitsland voelt bovendien bitter actueel. Terwijl de narcistische schrijver oreert over Goethe wordt rondom hem een nieuwe wereldorde gevormd. De film zit vol parallellen met het heden, al wilde Pawlikowski het daar na afloop liever niet over hebben. Het heden vindt hij immers moeilijk te duiden:– „Ik maak films die zich afspelen in het verleden, omdat ik daar juist grip op kan krijgen.”
Pawel Pawlikowski, regisseur van ‘Fatherland’, in Cannes.
Ook Soudain van de Japanse Ryûsuke Hamaguchi maakte indruk. Met een speeltijd van drie uur en een kwartier is het met afstand de langste film van de hoofdcompetitie. En dan blijkt er ook nog vooral te worden gepraat: de plot volgt de gesprekken tussen de directrice van een verzorgingshuis in Parijs en een terminaal zieke Japanse schrijfster. Maar de vriendelijkheid en intensiteit van de personages maakten van de film een koploper.Tragikomedie El ser querido (The Beloved) van Rodrigo Sorogoyens is een publieksvriendelijke film met een echo naar de recente Cannes-titel en Oscarwinnaar Sentimental Value: Javier Bardem schittert als oudere, manipulatieve regisseur die zijn van hem vervreemde dochter Emilia vraagt voor de hoofdrol in een zeer persoonlijk project.Maar bij sommige films vroeg je je de afgelopen week ook af wat ze in de hoofdcompetitie te zoeken hebben. Cannes is loyaal aan zijn grote namen, maar soms lijkt hun selectie vooral ingegeven door eerder en toekomstige werk – of door de sterren die ze meebrengen naar de rode loper.
Zo heeft James Gray’s thriller Paper Tiger, een van de twee Amerikaanse films in de competitie, wel erg vergezochte plotwendingen nodig om op gang te blijven. Twee broers (Adam Driver en Miles Teller) belandden in de late jaren tachtig, tijdens hun pogingen om The American Dream te realiseren, in een conflict met de Russische maffia. De band tussen de broers is mooi in beeld gebracht, maar de naïviteit van de personages en hun keuzes voelen zo onwaarschijnlijk dat het afleidt. Tussen Cannes en Gray lijkt de liefde echter onvoorwaardelijk: dit is alweer zijn zesde nominatie voor een Gouden Palm.
Ook Sheep in The Box van de Japanse Hirokazu Kore-eda (Gouden Palmwinnaar in 2018 met Shoplifters) stelt wat teleur. De sciencefictionfilm over een koppel dat een robotversie van hun overleden zoon in huis haalt, is elegant, maar wat de Japanse meester nu exact wil aanstippen blijft onduidelijk. Bij Asghar Fahradi’s Parallel Tales, een puzzelfilm over voyeurisme geïnspireerd door Krzysztof Kieślowski’s Dekalog: Six, ontbreekt de extra laag die je verwacht als de Iraanse winnaar van twee Oscars ermee aan de slag gaat.
Fahradi’s film is opgenomen in Parijs met Franse acteergrootheden als Isabelle Huppert, Virginie Efira en Vincent Cassel. Dat past binnen een trendje op het festival dit jaar: opvallend veel prominente internationale makers kozen ervoor om in het Engels of Frans te werken in plaats van in hun moedertaal. Soms pakte dat goed uit, zoals bij Hamaguchi, soms niet. Asghar Fahradi wees er in een interview op dat je bij het filmen in een andere taal en cultuur het risico loopt om in clichés en exotisme te blijven hangen.
Het festival duurt nog tot en met zaterdag, de komende dagen kan nog een film opduiken die iedereen van zijn sokken blaast. Zo zijn de verwachtingen hoog voor Lucas Dhonts drama Coward, over een soldaat die een soldatenrevue wil opzetten tijdens de Eerste Wereldoorlog én voor politieke thriller Minotaur van Andrey Zvyagintsev. Van Hollywood heeft Cannes weinig meer te verwachten: Barbra Streisand liet weten dat ze zaterdag niet zelf haar ere-Gouden Palm in ontvangst komt nemen vanwege een knieblessure.