Crisiscommunicatie Het NL-Alert is inmiddels voldoende dekkend, schrijft minister van Justitie en Veiligheid David van Weel (VVD) aan de Tweede Kamer. En geld voor een tweede alarmeringssysteem is er niet.
Een luchtalarm in een woonwijk. Het luchtalarm in Nederland gaat verdwijnen.
Het maandelijkse luchtalarm wordt toch afgeschaft. Dat schrijft minister David van Weel (Justitie en Veiligheid, VVD) maandagavond in een brief aan de Tweede Kamer.
Het zogenoemde Waarschuwings- en Alarmeringssysteem (WAS), dat elke eerste maandag van de maand om twaalf uur klinkt, zal na december 2027 „uitgefaseerd” worden. De overheid stuurt inwoners daarna alleen nog twee keer per jaar – of als er echt iets aan de hand is – per tekstbericht een alarmbericht via NL-Alert.
In Nederland staan op dit moment 4.278 WAS-palen, maar het systeem is sterk verouderd. Al in 2006 besloot toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Johan Remkes dat de sirene afgeschaft moest worden. Sindsdien zijn er geen palen bijgekomen, noch is het systeem – dat draait op technologie uit de jaren negentig – in die tijd vernieuwd. Nog maar een klein groepje monteurs weet hoe de WAS-palen werken.
Het besluit om het luchtalarm echt af te schaffen, werd evenwel meerdere keren uitgesteld. Al in 2020 zou het luchtalarm voor het laatst maandelijks worden getest. Steeds werd het onderhoudscontract verlengd, voor het laatst tot 1 januari 2028.
Eerst werd de afschaffing uitgesteld omdat NL-Alert niet dekkend was, maar die dekking is nu volgens minister Van Weel 92 procent. Ook vond een aantal gemeenten dat naast de digitale NL-Alert het analoge WAS-systeem zekerheid bood. In bijvoorbeeld Pernis en rondom Chemelot, waar werknemers niet altijd een mobiele telefoon bij zich mogen dragen, vonden bestuurders dat het luchtalarm een functie had. Recentelijk kwamen daar zorgen over digitale beveiliging en stroomuitval bij.
Achtereenvolgende kabinetten en deskundigen in crisiscommunicatie hebben echter een sterke voorkeur voor NL-Alert. Een tekstbericht kan informeren wat er waar gebeurt en „een handelingsperspectief” meegeven, is het idee, terwijl als de sirene van de WAS-paal loeit de indirecte boodschap is: ‘ga naar binnen’.
Van Weels voorgangers lieten onderzoek doen naar een „nieuw innovatief sirenenetwerk” als andere zogenoemde redundancy, een backup. Daarvoor zijn echter „geen financiële middelen” gevonden, schrijft Van Weel. Wel werkt het ministerie van Justitie & Veiligheid samen met het ministerie van Defensie aan „de inrichting van een minimale civiel-militaire waarschuwingsketen”.