Elke week legt Annemiek Leclaire een lezersvraag voor aan deskundigen. Deze week: kun je je oppaskinderen op de mond kussen?
Oppas: „Kus je andermans kinderen op de mond? Ik heb de afgelopen jaren tijdens mijn studie veel opgepast en sommige kinderen zag ik vanaf hun eerste levensjaar meerdere dagen per week. Dat zorgde voor diepe banden, waarin het geven van kusjes voor hen heel normaal was – soms op de mond. Ik heb het nooit geïnitieerd, maar vond het wel lief: ik hield ook echt van die kinderen. Maar ik heb het gevoel dat het de laatste jaren steeds minder normaal is.”
„Sterker nog, ik krijg de indruk dat het net zo’n no go is als het dragen van wit op andermans huwelijk. Nu krijgen steeds meer vrienden in mijn omgeving kinderen en vraag ik me af of het een gesprek is dat je moet voeren. Daar voel ik me op voorhand wat ongemakkelijk bij, dan maak je het zo groot. Tegelijkertijd is het laatste wat ik wil over hun grenzen heen gaan.”
Naam en woonplaats zijn bij de redactie bekend.
De rubriek Opgevoed is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen. Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl.
Stijn Sieckelinck: „Juist omdat u oppas bent, zou ik hier erg mee oppassen. Dat kinderen mondkussen zelf initiëren omdat ze het gewend zijn in het gezin, wil niet zeggen dat je dit als iemand ‘van buiten’ moet overnemen. Veel ouders kennen het awkward moment waarop hun eigen of andermans kind zoentjes gaat geven waar je ze niet verwacht. Kan gebeuren, staat geen straf op, maar is niet aan te moedigen.”
„Anno 2026 kunt u niet verwachten dat het zoenen van kinderen op de mond pedagogisch, positief of professioneel kan zijn. Enkele centimeters naar links of rechts zit de wang en ook een aai over de bol is oké. Waar u aan gewend bent geraakt, vormt een inbreuk op de integriteit van kinderen in hun eigen thuisomgeving die zo veilig mogelijk moet zijn.”
„Als kinderen die niet van jou zijn het zoenen initiëren, biedt dat een uitstekende gelegenheid om hen zonder schaamte te leren dat het oké is om nee te zeggen als je iets niet wilt. Van uw voorbeeld gaan ze nog een leven lang plezier hebben.”
Marga Akkerman: „Laat u niet gekmaken door die kusjesmode. Niet kussen is geen afwijzing van de ander, maar het bij voorbaat respecteren van iemands lichamelijke privacy. Overleggen hoeft niet, die beslissing neemt u gewoon zelf.”
„Hoe gaat het in het gezin: als ouder zou je een wollig baby’tje wel overal kusjes willen geven. Voor zo’n kleintje voelt het als gekieteld worden, en dat levert veel intimiteit op met elkaar. Hoelang je daarmee doorgaat, regelt zich normaal gesproken vanzelf. Een kleuter wordt te groot om overal kusjes te geven. Dat besef hoort bij een psychologisch gezonde ontwikkeling van de ouder, omdat die respect heeft voor de eigenheid en de groei van het kind. Daarnaast gaat de kleuter in de gaten krijgen dat een kus op de mond voor de partner is, en iets romantisch is.”
„Lippen zijn van kleins af aan gevoelig voor aanraking en aanraking geeft informatie. Door die kusjes zelf te geven kan het kindje via de mond een stukje wereld verkennen. Begrens dat, zoals je ook oplet wat het in de mond steekt. Het is een fase.”
„Die gevoeligheid van de lippen geldt ook voor volwassenen. Je moet er niet aan denken dat die het kussen op de mond van het kind gaan ervaren als iets dat seksuele prikkels geeft.”
„Geef ook als oppas een kind van kleins af aan duidelijkheid over wat wel en niet qua kusje wenselijk is. Veel kinderen willen überhaupt die kusjes niet, van wie dan ook.”
Stijn Sieckelinck is opvoedfilosoof en lector jongerenwerk aan de Hogeschool van Amsterdam. Marga Akkerman is niet-praktiserend klinisch jeugd- en kinderpsycholoog.
Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement.Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.