D66 en Pro, de gezamenlijke fractie van de voormalige partijen GroenLinks en PvdA, willen een nieuwe wet invoeren die politieke partijen zonder interne partijdemocratie kan uitsluiten van deelname aan Tweede Kamerverkiezingen. De Raad van State uit stevige kritiek op het voorstel en noemt het "op dit moment een te vergaande beperking" van het kiesrecht.
Het plan van D66 en Pro houdt in dat partijen leden moeten hebben die inspraak hebben in de kandidatenlijsten en invloed op het verkiezingsprogramma. Een nog op te richten Nederlandse autoriteit politieke partijen (Napp) moet controleren of partijen zich aan deze regels houden. Als een partij niet voldoet, kan die volgens het voorstel worden uitgesloten van deelname aan de verkiezingen.
In de praktijk zou de nieuwe wet op dit moment alleen gevolgen hebben voor de PVV, die formeel slechts één lid heeft: partijleider Geert Wilders. Volgens de Raad van State is echter niet helder genoeg omschreven aan welke eisen partijen precies moeten voldoen. Het adviesorgaan vindt dat daar eerst meer debat over nodig is, onder meer in de Tweede Kamer.
De Raad van State plaatst ook vraagtekens bij de bepaling dat politici na uitsluiting niet meer via een blanco lijst, zonder partijnaam, aan verkiezingen mogen meedoen. Dat gaat volgens het adviesorgaan te ver, omdat het mensen hun recht ontneemt om zich verkiesbaar te stellen. Daarmee komt het passieve kiesrecht onder druk te staan.
Daarnaast wijst de Raad erop dat partijen ondanks deze wet alsnog manieren kunnen vinden om echte interne democratie te ontwijken, bijvoorbeeld door hun statuten zo in te richten dat bijna niemand lid kan worden. Ook vindt het orgaan het onlogisch dat leden volgens het voorstel maar eens in de vier jaar invloed hebben op het partijprogramma, en adviseert om die inspraak bij elke Tweede Kamerverkiezing te laten plaatsvinden.
De Tweede Kamer zal nu verder debatteren over het wetsvoorstel. Pas daarna wordt duidelijk in hoeverre D66 en Pro de kritiek van de Raad van State verwerken en of het plan in aangepaste vorm een meerderheid kan krijgen.
Toekomstbeeld door AI (Grok AI / FOK.nl)
Source: Fok frontpage