Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) is zeer kritisch op de belastingplannen van het kabinet-Jetten. In een rapport dat woensdag verscheen, waarschuwt het fonds dat de zogeheten vrijheidsbijdrage — bedoeld om extra defensie-uitgaven te bekostigen — de belasting op arbeid verhoogt en daardoor de arbeidsparticipatie onder druk zet. Economen roepen het kabinet op om serieus werk te maken van belastinghervormingen.
Vrijheidsbijdrage verhoogt belasting op arbeid
De vrijheidsbijdrage moet op termijn 5,1 miljard euro opleveren voor defensie. Burgers betalen via een verhoging van de inkomstenbelasting; bedrijven dragen bij via de premies voor het arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof). Het IMF benadrukt dat deze maatregelen de belasting op werk verhogen, wat mensen kan bewegen minder te gaan werken. Dat zet de arbeidsparticipatie en het aantal gewerkte uren verder onder druk in een economie die al kampt met vergrijzing.
Pieter Gautier, hoogleraar arbeids- en macro-economie aan de Vrije Universiteit, nuanceert: het IMF is niet principieel tegen hogere defensie-uitgaven. De kritiek richt zich specifiek op de financieringswijze. "Belastingen zijn nodig, maar ze verstoren wel vaak de boel", zegt Gautier. "Als je arbeid duurder maakt, gaan mensen uiteindelijk minder hard werken."
Het effect speelt zich vooral af aan de randen van de arbeidsmarkt. Mensen die twijfelen over meer uren werken, kiezen er bij hogere tarieven eerder voor dat niet te doen. Op individueel niveau lijkt dat klein, maar op macroniveau kan het economische gevolgen hebben.
IMF pleit al jaren voor belastinghervormingen Nederland
BNR-huiseconoom Han de Jong wijst erop dat het IMF Nederland al jarenlang oproept om arbeid minder zwaar te belasten. Het fonds bepleit een verschuiving van belastingen op arbeid naar belastingen op kapitaal — een discussie die direct raakt aan box 3 en de vermogensbelasting.
Op fiscaal terrein dringt het IMF aan op een robuuste hervorming van de belastingheffing in box 3. De huidige overgangsregeling wordt omschreven als juridisch kwetsbaar en administratief complex. Stabielere en voorspelbare regels zijn nodig om verstoringen in spaar- en investeringsbeslissingen te beperken.
De Jong erkent dat dit een complexe discussie is: Nederland wil huishoudens juist aanmoedigen om financiële buffers op te bouwen, wat fiscale facilitering van vermogensopbouw rechtvaardigt.
Toeslagenstelsel en hypotheekrenteaftrek in het vizier
Het IMF hekelt ook het omvangrijke toeslagenstelsel. Volgens Gautier gaat een kwart van het bruto binnenlands product naar allerlei toeslagen. Het fonds pleit voor een eenvoudiger en transparanter belastingsysteem met minder toeslagen.
Het IMF draagt als alternatief aan dat Den Haag kritisch kijkt naar de vele belastingvoordelen die Nederland kent. Het afbouwen van kostbare en ineffectieve regelingen kan financiële ruimte creëren. Volgens het fonds wordt een brede evaluatie van belastingvoordelen telkens op de lange baan geschoven, terwijl het een kans biedt het stelsel simpeler en rationeler in te richten.
Tot slot herhaalt het IMF zijn al langer bekende kritiek op de hypotheekrenteaftrek. Die regeling verstoort de woningmarkt en bevoordeelt eigen huizenbezit zonder dat daar een goede economische rechtvaardiging voor bestaat. Daardoor kiezen minder huishoudens voor particuliere huurwoningen, terwijl dat voor een deel van hen financieel verstandiger zou zijn.
Belastingdienst (@Gemini-AI-impressie)
Source: Fok frontpage