Rusland heeft de afgelopen vijf jaar meer dan 50 miljard roebel, ruim 580 miljoen euro, uitgegeven aan militair-patriottische jeugdcentra waar schoolkinderen een verplichte militaire opleiding volgen. Dat blijkt uit onderzoek van het Russische project Vot Tak, waarover nieuwssite Meduza bericht, en dat laat zien hoe tieners uit Rusland en door Rusland bezette delen van Oekraïne intensief militair worden gedrild.
Het onderzoek zoomt in op twee grote netwerken: Avangard en Voin. De Avangard-centra verschenen vanaf 2020 in het hele land en telden in september 2025 in totaal 147 vestigingen verspreid over Rusland. Regio’s zijn verantwoordelijk voor de opzet en financiering van deze centra en krijgen hiervoor rechtstreeks middelen uit hun regionale begrotingen toegewezen.
Hoeveel er in totaal op alle overheidsniveaus naar Avangard is gegaan, is niet bekend. Vot Tak schat wel dat 39 van de 70 Russische regio’s waar Avangard actief is sinds 2020 samen minstens 36,5 miljard roebel (bijna 422 miljoen euro) hebben gereserveerd voor bouw en exploitatie. Daarvan zou 23 miljard roebel (ongeveer 266 miljoen euro) naar infrastructuur en uitrusting zijn gegaan en de rest naar lopende kosten.
Het Voin-netwerk is kleiner en telt 21 centra, waaronder vier in door Rusland bezette gebieden in Oekraïne. Volgens het onderzoek kreeg Voin sinds september 2022 bijna 15 miljard roebel, zo’n 173 miljoen euro, uit de federale begroting. De organisatie zou plannen hebben om tegen 2030 een landelijk dekkend netwerk in Rusland op te bouwen.
In zowel Avangard- als Voin-centra leren tieners omgaan met vuurwapens, eerste hulp verlenen op het slagveld en handelen in situaties met chemische, biologische of radiologische besmetting. De jongeren dragen uniformen, krijgen bezoek van veteranen uit de oorlog in Oekraïne en maken kennis met staatspropagandisten; oud-deelnemers melden dat in Avangard-centra ook straffen worden uitgedeeld. Sinds het begin van de oorlog in Oekraïne hebben de Russische autoriteiten militaire propaganda richting kinderen en tieners verder opgevoerd, onder meer door militaire training op te nemen in het vak "Grondbeginselen van veiligheid en verdediging van het vaderland" en door scholieren naar trainingskampen te sturen, terwijl ouders die zich verzetten volgens de berichtgeving te maken krijgen met bedreigingen en boetes.
Parallel daaraan werkt de Russische staat aan digitale beïnvloeding van jongeren. Het Federale Agentschap voor Jeugdzaken, Rosmolodezh, heeft een aanbesteding uitgeschreven voor een uniform platform dat tieners via e-mail, sociale media, een chatbot en een telefonische hulplijn moet begeleiden bij "levenssituaties" en hun "morele en spirituele ontwikkeling" moet sturen. Voor dit systeem, dat 95,6 miljoen roebel (circa 1,1 miljoen euro) mag kosten, is het de bedoeling dat jongeren gepersonaliseerde en empathische ondersteuning krijgen en tegelijk worden betrokken bij de politiek en bij het "behoud en de versterking van traditionele Russische spirituele en morele waarden". Het platform zal ook gegevens verzamelen over de vragen, trends en gedragspatronen van jongeren, maar politicologen die door zakenkrant Vedomosti zijn geraadpleegd, betwijfelen of zo’n chatbot zonder inzet van gekwalificeerde psychologen effectief kan zijn.
Ter illustratie, geen écht kamp (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)
Source: Fok frontpage