Een dag na de opnieuw uit de hand gelopen anti-azc-protesten in Loosdrecht heeft een deel van het Binnenhof een verwoede poging gedaan om de geest weer in de fles te krijgen. Verder dan verwijten over en weer kwam de Tweede Kamer niet.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Het is iets over half zes als het asieldebat in de Tweede Kamer een uur onderweg is. Het Binnenhof is dan al een halve dag in de weer met de jongste geweldsuitbarsting in Loosdrecht. Dit keer hebben de bosjes bij het pand, waar de asielzoekers dinsdag zijn ingetrokken, vlam gevat.
Nog tijdens het debat kondigt de gemeente Wijdemeren, waartoe Loosdrecht behoort, een noodverordening af. Alleen mensen met een ‘aantoonbaar en redelijk doel’ mogen in de buurt van het voormalige gemeentehuis komen. Verderop geldt een samenscholingsverbod voor groepen vanaf vier personen. Later op de avond zet de politie een waterkanon in om dat af te dwingen. Vier mensen werden gearresteerd.
Even na half zes krijgt Lisa Westerveld (Progressief Nederland) het woord. Waar partijleiders en ministers het geweld afkeuren en tegelijkertijd begrip tonen voor de zorgen van de lokale inwoners, vraagt het Pro-Kamerlid hoe het nu eigenlijk gaat met de asielzoekers en de medewerkers van het COA die in het pand aanwezig waren toen de vlammen tegen het gebouw sloegen. ‘Krijgen zij ondersteuning na wat ze hebben meegemaakt?’
Het is een zorg die in het Kamerdebat verder ondersneeuwt. Maar liefst vijftien fracties zijn woensdag drukker in de weer met de vraag hoe het zover heeft kunnen komen en wijzen daarbij vooral naar elkaar. Veel vragen heeft minister Bart van den Brink (Asiel) dan ook niet om te beantwoorden, merkt hij op. ‘Omdat er vooral over en weer verwijten zijn gemaakt.’
De Kamer maakt er eerder een therapiesessie van, waarin partijen elkaar verwijten niet geleverd te hebben op migratie. De onrust in de wijken moet de landelijke politiek zichzelf vooral aantrekken, vindt Jimmy Dijk. Hij was in het Apeldoornse wijk De Maten, waar hij hoorde hoe landelijke bezuinigingen neerslaan op het lokale onderwijs en zorg en er problemen zijn met de veiligheid. ‘Waarom moet zo’n noodopvang altijd in wijken die de dupe zijn van bezuinigingspolitiek’, aldus Dijk. ‘Waarom niet in de rijkste gemeenten.’
Aan de radicaal-rechtse zijde van de Kamer wordt beschuldigend gewezen naar de VVD en het CDA, die de afgelopen jaren strenger asielbeleid beloofden, maar dat in hun ogen niet leverden. ‘Volksvertegenwoordigers moeten ophouden met voor de verkiezingen dingen beloven en na die verkiezingen die beloftes te breken’, houdt Gidi Markuszower de Kamer voor.
De radicaal-rechtse ex-PVV’er veroordeelt de gewelddadigheden, maar toont er ook begrip voor. ‘Dan moeten we niet raar opkijken dat mensen zeggen: ik heb genoeg van jullie politici, we nemen het heft in eigen handen.’ Ook het onafhankelijke Kamerlid Mona Keijzer koppelt het geweld aan het uitblijven van strengere asielwetten. ‘Geweld is onacceptabel. Maar de boosheid en radeloosheid bouwen zich al jaren op.’
Voor andere partijen is het juist de radicaal-rechtse vleugel van de Kamer die medeverantwoordelijk is voor de escalatie. Markuszower, maar ook Keijzer en FvD-leider Lidewij de Vos togen de afgelopen weken naar de protesten, ook toen ze uitliepen tot gewelddadige demonstraties. Volgens het CDA is dat kwalijk. Juist omdat nu duidelijk is dat de demonstraties georganiseerd of gekaapt worden door extreemrechts.
‘Wetende dat die groepen daar zijn, kiest u er alsnog voor daarnaartoe te gaan’, zegt Jeltje Straatman (CDA) richting Markuszower. Straatman vindt dat Markuszower het rechtsextremisme daarmee legitimeert, maar die beschuldiging werpt hij van zich. Zelf had hij alleen bezorgde inwoners van Loosdrecht gezien.
Hoelang hij die verdediging nog kan volhouden, zal binnenkort blijken. Minister Van den Brink maakte eerder deze week bekend dat de AIVD onderzoekt of de gewelddadigheden rond de demonstraties in georganiseerd verband worden uitgevoerd.
Wat VVD’er Ulysse Ellian betreft, is het klip-en-klaar dat de demonstraties gekaapt zijn door extremisten. ‘Het zijn mensen met heel foute denkbeelden, we kunnen rustig spreken van extreemrechts.’ Hij ziet hoe deze groep zich van gemeente naar gemeente verplaatst en de boel uit de hand laat lopen. Het kabinet moet deze extremisten daarom snel opsporen en vervolgen, omdat het volgens Ellian afleidt van de zorgen en vragen die lokale bewoners hebben.
Van den Brink kan nog niet zeggen hoelang het onderzoek van de AIVD zal duren en waagt zich niet aan uitspraken over eventuele vervolging, omdat het Openbaar Ministerie daarover gaat. Wat wel zeker is, is dat zolang gemeenten weigeren de Spreidingswet uit te voeren en een eerlijke bijdrage te leveren aan de opvang, noodlocaties zullen moeten worden geopend.
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) liet de minister woensdag weten in gesprek te willen over aanvullende maatregelen ‘om verdere escalatie te voorkomen, de uitvoerbaarheid van de opvangopgave overeind te houden en gemeenten te ondersteunen’. Dat gesprek komt er binnenkort, zegt Van den Brink toe.
En de belaagde asielzoekers? Bij hen zit volgens Van den Brink de schrik er goed in. ‘De rust is nu wel weer weergekeerd.’
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’:
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant