Een dag na opnieuw uit de hand gelopen gewelddadige anti-azc-protesten in Loosdrecht doet een deel van het Binnenhof een verwoede poging om de geest weer in de fles te krijgen. Verder dan verwijten over en weer komt de Tweede Kamer echter nog niet.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Het is iets over half zes als het asieldebat in de Tweede Kamer een uur onderweg is. Het Binnenhof is dan al een halve dag in de weer met de jongste geweldsuitbarsting in Loosdrecht, waar dit keer de bosjes tegen het pand waar de asielzoekers dinsdag introkken vlam vatten, als Lisa Westerveld (Progressief Nederland) het woord krijgt.
Waar partijleiders en ministers het geweld afkeuren en tegelijkertijd begrip tonen voor de zorgen van de lokale inwoners, vraagt het Pro-Kamerlid hoe het nu eigenlijk gaat met de asielzoekers en de medewerkers van het COA die in het pand aanwezig waren waar de vlammen tegenaan sloegen. ‘Krijgen zij ondersteuning na wat ze hebben meegemaakt?’
Het is een zorg die in het Kamerdebat verder ondersneeuwt. Maar liefst vijftien fracties zijn woensdag drukker in de weer met de vraag hoe het zover heeft kunnen komen en wijzen daarbij vooral naar elkaar. Veel vragen had minister Bart van den Brink (Asiel) dan ook niet om te beantwoorden, merkte hij op. ‘Omdat er vooral over en weer verwijten zijn gemaakt’.
De Kamer maakte er ook eerder een therapiesessie van, waarin partijen elkaar verweten niet geleverd te hebben op migratie. De onrust in de wijken moet de landelijke politiek zich vooral zelf aantrekken, vond Jimmy Dijk. Hij was in het Apeldoornse De Maten waar hij hoorde hoe landelijke bezuinigingen neerslaan op het lokale onderwijs en zorg en er problemen zijn met de veiligheid. ‘Waarom moet zo’n noodopvang altijd in wijken die de dupe zijn van bezuinigingspolitiek’, aldus Dijk. ‘Waarom niet in de rijkste gemeenten.’
Aan de radicaalrechtse zijde van de Kamer werd beschuldigend gewezen naar de VVD en het CDA, die de afgelopen jaren strenger asielbeleid beloofden, maar dat in hun ogen niet leverden. ‘Volksvertegenwoordigers moeten ophouden met voor de verkiezingen dingen beloven en na die verkiezingen die beloftes te breken’, hield Gidi Markuszower de Kamer voor.
De radicaalrechtse ex-PVV’er veroordeelde de gewelddadigheden, maar toonde er ook begrip voor. ‘Dan moeten we niet raar opkijken dat mensen zeggen: ik heb genoeg van jullie politici, we nemen het heft in eigen handen.’ Ook het onafhankelijke Kamerlid Mona Keijzer koppelde het geweld aan het uitblijven van strengere asielwetten. ‘Geweld is onacceptabel. Maar de boosheid en radeloosheid bouwen zich al jaren op.’
Voor andere partijen is het juist de radicaalrechtse vleugel van de Kamer die medeverantwoordelijk is voor de escalatie. Markuszower, maar ook Keijzer en FvD-leider Lidewij de Vos togen de afgelopen weken naar de protesten, ook toen ze uitliepen tot gewelddadige demonstraties. Volgens het CDA is dat kwalijk. Juist omdat nu duidelijk is dat de demonstraties georganiseerd of gekaapt worden door extreemrechts.
‘Wetende dat die groepen daar zijn, kiest u er alsnog voor daar naartoe te gaan’, zei Jeltje Straatman (CDA) richting Markuszower. Straatman vindt dat Markuszower het rechtsextremisme daarmee legitimeert, maar die beschuldiging werpt hij van zich af. Zelf had hij alleen bezorgde inwoners van Loosdrecht gezien.
Hoe lang hij die verdediging nog kan volhouden, zal binnenkort blijken. Minister Van den Brink maakte eerder deze week bekend dat de AIVD onderzoekt of de gewelddadigheden rond de demonstraties in georganiseerd verband worden uitgevoerd.
Wat VVD’er Ulysses Elian betreft, is het klip-en-klaar dat de demonstraties gekaapt zijn door extremisten. ‘Het zijn mensen met hele foute denkbeelden, we kunnen rustig spreken van extreemrechts.’ Hij ziet hoe deze groep zich van gemeente naar gemeente verplaatst en de boel uit de hand laat lopen. Het kabinet moet deze extremisten daarom snel opsporen en vervolgen, omdat het volgens Elian afleidt van de zorgen en vragen die lokale bewoners hebben.
Van den Brink kon nog niet zeggen hoelang het onderzoek van de AIVD zal duren en waagde zich niet aan uitspraken over eventuele vervolging, omdat het Openbaar Ministerie daarover gaat. Wat wel zeker is, is dat zolang gemeenten weigeren de Spreidingswet uit te voeren en een eerlijke bijdrage te leveren aan de opvang, noodlocaties zullen moeten worden geopend.
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) liet de minister woensdag weten in gesprek te willen over aanvullende maatregelen ‘om verdere escalatie te voorkomen, de uitvoerbaarheid van de opvangopgave overeind te houden en gemeenten te ondersteunen’. Dat gesprek komt er binnenkort, zegde Van den Brink toe.
En de belaagde asielzoekers? Daar zat volgens Van den Brink de schrik er goed in. ‘De rust is nu wel weer weergekeerd.’
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’:
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant