Een zeldzame tegenslag voor president Trump in de nationale wedloop om de kiesdistricten in de staten te hertekenen: Republikeinen in South Carolina laten hun huidige districten in stand. Ze vrezen dat herindeling juist nadelig kan zijn.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Van de zeven federale kiesdistricten van South Carolina wordt er één vertegenwoordigd door een Democraat. Door de kaart te hertekenen hoopt de nationale Republikeinse Partij ook dat laatste district rood te kleuren bij de tussentijdse verkiezingen in november.
Een groot deel van de Republikeinen in South Carolina is daar voorstander van, maar net niet genoeg. 5 van de 34 Republikeinen in de staatssenaat sloten zich aan bij de twaalf Democraten en hielden de hertekening daarmee tegen. Onder hen bevindt zich Shane Massey, de fractieleider van de Republikeinen.
Met het besluit wijkt South Carolina af van veel andere staten met een Republikeinse meerderheid, die nog snel hun kieskaarten vernieuwen. Vorige week tekende Tennessee bijvoorbeeld zijn laatste Democratische district weg. Alabama heeft een deel van de voorverkiezingen uitgesteld om op tijd een nieuwe kieskaart te kunnen aannemen.
De strijd over de kiesdistricten barstte vorig jaar los toen Texas op aanwijzing van de regering-Trump zijn districten hertekende, gevolgd door het Democratische Californië, dat die winst teniet wilde doen. Zoals het er nu naar uitziet, kunnen de Republikeinen netto op zo’n acht zetels winst rekenen als gevolg van de hertekeningen. Een belangrijk voordeel voor de partij die de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden wil behouden.
Wie wordt verkozen in een van de 435 kiesdistricten, verspreid over de vijftig staten, is voor een deel afhankelijk van wie er in dat gebied wonen. Sommige kiezersgroepen stemmen significant vaker op een bepaalde partij. Met de indeling van de kiesdistricten kunnen politici daarop inspelen en de kansen voor hun partij vergroten.
Dat proces heet ‘gerrymandering’: het herindelen van kiesdistricten voor politiek gewin. Door de grenslijnen van kiesdistricten te verschuiven, kan het aantal Democratische of Republikeinse stemmen in dat district net anders uitvallen.
Anders gezegd: bij gerrymandering kiezen politici hun kiezers, in plaats van andersom. Die praktijk is op federaal niveau niet verboden. Zowel Republikeinen als Democraten hebben zich regelmatig van gerrymandering bediend. Het tekenen van kiesdistricten om raciale groepen uit te sluiten, is wel verboden.
Een recente uitspraak van het federale Hooggerechtshof over de Voting Rights Act, die discriminatie moet voorkomen, heeft de wedloop een nieuw zetje gegeven. In sommige staten, met name in het zuiden, zijn de districten zo ingericht dat de zwarte gemeenschap, die overwegend Democratisch stemt, in de meerderheid is. Volgens het Hooggerechtshof is juist dát discriminerend onder de Voting Rights Act. Republikeinen zagen direct hun kans schoon om korte metten te maken met hun laatste Democratische districten.
South Carolina doet daar dus niet aan mee, ondanks aanhoudende pogingen van Trump om de besluitvorming te beïnvloeden. ‘Republikeinen in South Carolina, wees gedurfd en moedig!’, aldus de president maandag op Truth Social. Hij riep op de voorverkiezing uit te stellen tot augustus.
Die staat nu nog gepland voor 9 juni en dan moeten de kiesdistricten vaststaan. Na deze week gaat het parlement met reces, en dus moesten het Huis van Afgevaardigden en de Senaat van de staat beslissen om de parlementssessie te verlengen. In de Senaat was er geen benodigde tweederdemeerderheid om dat te bewerkstelligen, vanwege de vijf Republikeinse dissidenten.
In een betoog van drie kwartier zette fractieleider Shane Massey uiteen waarom hij tegenstemt. Allereerst zei hij dat het helemaal niet zeker is dat de nieuwe kieskaarten de Republikeinen voordeel opleveren. De kans bestaat ook dat het aantal Republikeinse stemmers zo over de districten wordt uitgesmeerd, dat de Democraten er een of misschien zelfs twee zetels op vooruitgaan.
‘Heel eerlijk, je zult de opkomst van de zwarte gemeenschap stuwen, en dat zal repercussies hebben’, aldus Massey.
Hij wees ook op Democraat James Clyburn, die South Carolina al decennia vertegenwoordigt en zijn district dreigt te verliezen bij herindeling. Hij heeft veel invloed in Washington, invloed die de staat nodig heeft mocht er weer een Democratische president komen. ‘Dit doen zal die invloed verminderen’, aldus Massey.
Daarnaast voerde Massey principiële bezwaren aan: ‘Te veel mensen met macht doen er alles aan om aan de macht te blijven. Maar met welk doel?’
Hij is niet tegen het hertekenen van districten, maar dat is volgens hem een staatsaangelegenheid. De landelijke politiek moet zich er wat Massey betreft niet mee bemoeien: ‘Ik kan die autoriteit niet met een schoon geweten afstaan aan mensen die zich niet in South Carolina bevinden.’
Massey realiseert zich dat zijn besluit persoonlijke gevolgen kan hebben. Een bekende tactiek van Trump is om onwelgevallige partijgenoten dwars te zitten door concurrenten te steunen bij volgende voorverkiezingen. In Indiana verloren vorige week vijf van de zeven Republikeinen die tegen Trumps herindeling waren hun voorverkiezingen. Massey denkt dat Trump ook hem op de korrel kan nemen: ‘Dat is mogelijk, of zelfs waarschijnlijk, maar dat vind ik niet erg, want ik heb een schoon geweten.’
Helemaal gelopen is de strijd in South Carolina niet. Gouverneur Henry McMaster kan nog besluiten een speciale parlementssessie in het leven te roepen, maar tot nu toe wil hij daar niet aan. Hij vindt dat de kwestie aan het parlement is. Wat meespeelt is dat Trump moeilijk druk op hem kan uitoefenen. McMasters tweede termijn als gouverneur loopt volgend jaar af en daarom kan hij eind dit jaar niet herkozen worden.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant