Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
De Hongaarse premier Péter Magyar heeft de Russische ambassadeur in Hongarije ontboden vanwege een Russische luchtaanval in Oekraïne eerder vandaag. Het is de eerste keer dat de Russische ambassadeur wordt ontboden door Hongarije vanwege een aanval op Oekraïne. De voormalige premier Viktor Orbán onderhield goede banden met het Kremlin.
De ambassadeur moet in gesprek met de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken, Anita Orbán. Premier Magyar zegt dat minister Orban de Russische aanval, waarbij zeker drie doden zijn gevallen, zal veroordelen. Ook zal de minister aan Rusland vragen wanneer het van plan is om de oorlog in Oekraïne te beëindigen.
Persbureau Reuters heeft contact gezocht met de Russische ambassade in Boedapest, maar heeft nog geen reactie gekregen. Het Kremlin heeft ook nog niet gereageerd op de zaak.
Yassin Boutayeb
Het Russische leger heeft vandaag zes Oekraïners gedood bij grootschalige luchtaanvallen op verschillende doelen in Oekraïne. Tientallen mensen, onder wie kinderen, raakten gewond. Dat zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Rusland bestookte zijn land vandaag met zeker achthonderd drones. Zowel cruciale als civiele infrastructuur was doelwit.
De doden vielen volgens Kyiv Independent onder meer in de westelijke regio Rivne, waar drie mensen zouden zijn omgekomen toen een Russische drone een appartement trof. Ook Kyiv en Odesa waren doelwit. Ook viel Rusland 23 keer het Oekraïense spoornet aan, meldt persbureau Reuters op basis van een hoge adviseur van Zelensky.
De Oekraïense president noemt de aanval ‘een van de langste en grootste Russische aanvallen op Oekraïne’. De president stelt te vrezen dat Rusland later vandaag nog een salvo raketten op Oekraïne zal afvuren om zo de Oekraïense luchtverdediging te overweldigen.
De Oekraïense militaire inlichtingendienst HUR deelt die angst en stelt dat Rusland van plan is om nog een aanzienlijk aantal ballistische raketten en kruisraketten af te vuren op Oekraïne, zowel vanuit de lucht als vanaf zee.
Dinsdag voerde Rusland ook al een grootschalige luchtaanval uit op Oekraïne. Daarbij vielen eveneens zes doden, volgens Oekraïne. De aanvallen vonden plaats in de provincie Dnipropetrovsk.
Yassin Boutayeb
Oekraïne heeft vannacht een droneaanval uitgevoerd op een haven de Zuid-Russische provincie Krasnodar. De Russische autoriteiten melden dat er door de aanval brand is uitgebroken op een niet nader genoemde locatie. Volgens onafhankelijke Russische Telegramkanalen, die zich baseren op videobeelden en berichten van omwonenden, trof de aanval een olieterminal nabij de haven van het dorp Volna.
De terminal, gelegen aan de Zwarte Zee, wordt gebruikt om Russische olie vanuit pijpleidingen over te pompen naar olietankers. De omvang van de schade is onduidelijk, maar op beelden van de brand zijn grote rookpluimen te zien.
Het Oekraïense leger heeft de afgelopen weken verschillende aanvallen uitgevoerd op olie-installaties aan de Zwarte Zee. Vooral de olieraffinaderij in de stad Toeapse en de nabijgelegen olieterminal zijn daarbij zwaar beschadigd. Met de aanvallen wil Oekraïne de export van Russische olie, die van groot belang is voor de Russische economie, belemmeren.
Ook trof Oekraïne deze maand een grote olieraffinaderij in de Russische provincie Perm, op zo’n 1.500 kilometer van de grens met Oekraïne. Persbureau Reuters meldde vandaag op gezag van ingewijden in de oliesector dat de raffinaderij momenteel volledig buiten werking is.
Daan de Vries
Tijdens de grootschalige blokkade van het mobiele internet hebben Russen vorige week een recordbedrag aan contant geld opgenomen. Dat meldt de Russische zakenkrant RBK op basis van gegevens van de Russische centrale bank. In aanloop naar 9 mei, de dag waarop de overwinning op nazi-Duitsland wordt gevierd, waarschuwden verschillende Russische banken dat het gedurende de aangekondigde internetblokkades ook niet mogelijk zou zijn om te pinnen of gebruik te maken van online bankieren.
In totaal is in Rusland tussen 1 en 11 mei zo’n 210 miljard roebel (ruim 2,4 miljard euro) opgenomen. In grote delen van Rusland was het mobiele internet in de dagen rond 9 mei afgesloten. Volgens RBK is het niet eerder voorgekomen dat er tijdens de meivakantie zo massaal geld werd ingeslagen. In het vorige recordjaar 2020, aan het begin van de coronapandemie, ging het om 133 miljard roebel.
De Russische autoriteiten leggen de toegang tot mobiel internet steeds vaker aan banden rond feestdagen en andere gelegenheden. Precies een jaar geleden gebeurde dat voor het eerst, eveneens rond de Dag van de Overwinning. Ook langs de grens met Oekraïne wordt het internet regelmatig stilgelegd. Met de blokkade wil het Kremlin voorkomen dat Oekraïense drones verbinding kunnen maken met het Russische netwerk. Ook maken de blokkades het moeilijker voor Russische burgers om toegang te krijgen tot berichtenapps, sociale media en onafhankelijke nieuwsbronnen.
Daan de Vries
De Verenigde Staten en Oekraïne gaan op korte termijn een deal sluiten over de verkoop van Oekraïense drones aan het Amerikaanse leger. Dat blijkt uit een conceptakkoord dat is ingezien door de Financial Times. De Amerikanen willen Oekraïense drones aanvankelijk gebruiken voor militaire oefeningen, maar in het contract staat dat de overeenkomst het begin kan vormen van bredere militaire samenwerking tussen de twee landen.
Drones spelen de afgelopen jaren een steeds belangrijkere rol in de oorlog in Oekraïne, waardoor het land beschikt over een grote en innovatieve drone-industrie. Zo heeft Oekraïne drones ontwikkeld om vijandelijke drones te onderscheppen, evenals langeafstandsdrones die doelen kunnen raken op afstanden van ruim 1.500 kilometer.
In het document staat dat de VS ‘interesse hebben in de aankoop van Oekraïense technologie’. Die belangstelling is vermoedelijk mede gewekt tijdens de oorlog tegen Iran, toen de Amerikaanse luchtverdediging in het Midden-Oosten veel moeite had om zich te wapenen tegen Iraanse tegenaanvallen.
De Oekraïense president Zelensky zei toen al dat Oekraïense onderscheppingsdrones veel effectiever en goedkoper zijn dan reguliere luchtverdedigingsraketten. De Oekraïners hebben onlangs ook overeenkomsten gesloten met verschillende Golfstaten, die in de toekomst mogelijk zullen leiden tot de export van Oekraïense drones.
Daan de Vries
Rusland en Oekraïne hebben weinig vertrouwen in Donald Trumps rol als bemiddelaar bij vredesbesprekingen tussen de twee landen. Dat zeggen diplomatieke bronnen uit Oekraïne en andere Europese landen tegen de Financial Times. De gesprekken liggen sinds eind februari stil, toen een overleg in de Verenigde Arabische Emiraten werd uitgesteld vanwege de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran.
Hoewel de formele onderhandelingen stil liggen, heeft zowel Rusland als Oekraïne de afgelopen maanden gesproken met Trumps onderhandelaars Steve Witkoff en Jared Kushner. Tot concrete resultaten hebben die gesprekken vooralsnog niet geleid. Bovendien putten beide landen weinig vertrouwen uit de vorige ronde onderhandelingen, die in februari plaatsvond in het Zwitserse Genève. Bij die onderhandelingen bleek opnieuw dat de Oekraïense en Russische voorwaarden voor een akkoord ver uit elkaar liggen.
Volgens de FT is Oekraïne momenteel minder geneigd tot onderhandelingen dan een half jaar geleden, nu de Oekraïners de Russische economie weten te treffen met droneaanvallen op Russisch grondgebied en de Russische opmars aan het front tot stilstand is gekomen. In de maand april boekte Oekraïne voor het eerst in bijna twee jaar meer terreinwinst dan het verloor.
Ook Rusland heeft geen haast om vrede te sluiten, zeggen bronnen die met de Russen hebben gesproken tegen de Britse krant. President Vladimir Poetin lijkt van plan te zijn om eerst de Oost-Oekraïense provincie Donetsk geheel in te nemen, een doelstelling die in het huidige tempo nog jaren kan duren. Daarna zou Rusland zijn vredesvoorwaarden verder willen uitbreiden door te eisen dat Oekraïne zich terugtrekt uit de zuidelijke provincies Cherson en Zaporizja. De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov zei vandaag nog dat hoewel er veel wordt gesproken over toenadering tussen Rusland en de VS, er in werkelijkheid ‘niets gaande is’.
Daan de Vries
Lees ook: Vertrouwen in vredesgesprekken onder de VS daalt tot dieptepunt in Oekraïne en Rusland
Bij Russische luchtaanvallen in de provincie Dnipropetrovsk zijn zeker zes doden gevallen. Dat meldt gouverneur Oleksandr Hanzja op Telegram. Vier van hen zouden zijn gedood door een bombardement in de buurt van het dorp Synelnykove, twee anderen kwamen om bij een aanval op een appartementencomplex in Kryvy Rih.
De vijandelijkheden tussen Rusland en Oekraïne zijn na het verlopen van het driedaagse bestand, afgelopen nacht, weer opgelaaid. In zijn dagelijkse videoboodschap zei president Zelensky vanavond dat het Oekraïense leger vandaag een droneaanval heeft uitgevoerd op een Russische gasinstallatie in Orenburg, op meer dan 1.000 kilometer van de grens met Oekraïne.
De Russische gouverneur van het gebied Jevgeni Solntsev bevestigt de aanval op Telegram. Hij stelt dat de Russische luchtafweer de negen Oekraïense drones uit de lucht onschadelijk heeft gemaakt. Wel zouden een woongebouw, een school en een kleuterschool schade hebben opgelopen door vallend puin.
Jasper Daams
Een met explosieven geladen zeedrone die vorige week op een Grieks vakantie-eiland werd gevonden, is afkomstig uit Oekraïne. Dat heeft de Griekse minister Nikos Dendias van Defensie bevestigd tijdens een top met zijn EU-collega’s. Dendias sprak in Brussel van een ‘buitengewoon ernstige kwestie’.
Een visser stuitte vorige week op de ronddobberende drone bij een zeegrot op Lefkas, een van de meest westelijk gelegen Griekse eilanden. Het bootje, volgeladen met explosieven, was vermoedelijk op drift geraakt. De Griekse explosieven opruimingsdienst bracht de zeedrone gecontroleerd tot ontploffing, waarna de autoriteiten verder onderzoek deden naar de herkomst van het bootje.
De Griekse defensieminister bevestigt nu de vermoedens die de afgelopen dagen de ronde deden: het bootje is van Oekraïense makelij. De Oekraïense marine zet de drones vooral in tegen Russische marineschepen en olietankers op de Zwarte Zee, op honderden kilometers afstand van Lefkas. De afgelopen maanden trof Oekraïne echter ook schepen op de Middellandse Zee. Hoe dit bootje in Griekenland is beland, is onduidelijk. Oekraïne heeft zich nog niet over de zaak uitgelaten.
Griekenland neemt de zaak hoog op. De aanwezigheid van de drone ‘raakt de vrijheid van scheepvaart en brengt ook de veiligheid van de scheepvaart in gevaar’, zei Dendias. Een dag eerder wees de onderminister voor maritieme zaken er al op dat de zeedrone ook een boot met toeristen had kunnen treffen. Lefkas ligt op een drukke vaarroute tussen Griekenland en Italië.
Het is niet voor het eerst dat een Oekraïense drone uit koers raakt en in een ander Europees land terechtkomt. Zo crashten onlangs twee drones in Letland, waarna de Letse minister van Defensie opstapte. Dit voorjaar kwamen er ook al Oekraïense drones neer in Letland, Estland en Litouwen.
Jasper Daams
De steun aan Rusland in de oorlog tegen Oekraïne heeft Noord-Korea in de afgelopen drie jaar omgerekend grofweg 11 miljard euro opgeleverd, bericht de Japanse zakenkrant Nikkei Asia. In ruil voor wapens en manschappen heeft Pyongyang onder meer buitenlandse valuta en energievoorraden ontvangen. Het zou om een ongekend bedrag gaan: de omvang van de Noord-Koreaanse economie ligt volgens schattingen tussen de 10 en 22 miljard euro.
Noord-Korea heeft een forse bijdrage geleverd aan de Russische oorlog. De export van raketartillerie, granaten en korteafstandsraketten bedroeg volgens een Zuid-Koreaans onderzoeksinstituut in 2025 alleen al tussen de 6 en 11,7 miljard euro. De twee landen sloten in 2024 een strategisch partnerschap.
Daarnaast vechten volgens schattingen zo’n 15 duizend Noord-Koreaanse militairen aan Russische zijde mee tegen Oekraïne, Nikkei Asia spreekt op gezag van een Zuid-Koreaans parlementslid zelfs over een aantal van zo’n 20 duizend. Mogelijk komen daar nog tienduizenden militairen bij. Sinds de herfst van 2024 zou Moskou meer dan 500 miljoen euro voor hebben overgemaakt aan Pyongyang voor de troepensteun.
Noord-Koreaanse militairen die vechten in de oorlog zouden maandelijks 1.700 euro ontvangen ter compensatie. Rusland zou zo’n 8.500 euro uitkeren als een militair komt te sterven. Volgens schattingen zijn zeker 2 duizend Noord-Koreanen omgekomen in Oekraïne, de Zuid-Koreaanse inlichtingendienst stelde in februari dat dat aantal al is opgelopen naar de 6 duizend.
Thom Canters
De Oekraïense hoofdstad Kyiv is dinsdagochtend vroeg getroffen door een luchtaanval. Dat meldt de leider van het militaire bestuur van de stad, Tymour Tkatchenko, via Telegram. Om middernacht liep het korte staakt-het-vuren met Rusland af.
Volgens Tkatchenko bevinden de drones zich boven het luchtruim in Kyiv. Hij roept inwoners op binnen te blijven tot het gevaar geweken is. Het gaat om de eerste aanval op de Oekraïense hoofdstad sinds de start van het driedaagse staakt-het-vuren op 8 mei. Het is nog onduidelijk welke schade de drones hebben veroorzaakt en of er slachtoffers gevallen zijn.
De Oekraïense luchtmacht meldt dinsdagochtend ook droneaanvallen op Zaporizja, Charkiv, Dnipro en Cherson, evenals aanvallen in de noordelijke regio Soemy en in Mykolajiv in het zuiden.
Gedurende het weekend beschuldigden beide partijen elkaar al van schendingen van het bestand. 'We zien dat Rusland niet van plan is deze oorlog te beëindigen', zei de Oekraïense president Zelensky maandagavond in zijn dagelijkse videoboodschap.
ANP, Belga
Andri Jermak, de voormalige stafchef van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, is aangemerkt als verdachte in een groot corruptieschandaal. Jermak zou betrokken zijn geweest bij de verduistering van omgerekend zo’n 9 miljoen euro aan overheidsgeld. Het geld zou gebruikt zijn voor de bouw van een luxe wooncomplex in Kyiv, melden Oekraïense anti-corruptiediensten. Een van de woningen in dat complex was bestemd voor Jermak.
De diensten noemen Jermak niet bij naam, maar meldden wel dat ‘een voormalige stafchef van de president’ is aangeklaagd in het corruptieonderzoek. Verschillende Oekraïense media bevestigen op gezag van bronnen binnen het onderzoek dat het gaat om Jermak.
Zelensky’s voormalige stafchef was volgens corruptiebestrijders betrokken bij de grootschalige verduistering van geld dat bestemd was voor de energiesector. Een aantal hoge functionarissen, onder wie oud-minister van Energie Herman Haloesjtsjenko, werden in hetzelfde onderzoek eerder al aangemerkt als verdachten. In totaal zou zo’n 100 miljoen euro aan overheidsgeld zijn ontvreemd.
In november deden Oekraïense anti-corruptiediensten al een inval in de woning van Jermak. Hoewel hij destijds niet werd aangeklaagd, moest hij wel aftreden als chef van Zelensky’s presidentiële staf. Tot zijn ontslag gold Jermak als Zelensky’s belangrijkste vertrouweling en een van de machtigste personen van Oekraïne. De twee kennen elkaar uit de filmwereld: Zelensky was komiek en acteur, Jermak werkte als producent. De hoofdverdachte in het corruptieschandaal, zakenman Timoer Minditsj, werkte jarenlang samen met Zelensky en Jermak als mede-eigenaar van hun productiehuis.
Daan de Vries
De EU-ministers van Buitenlandse Zaken hebben sancties opgelegd aan zestien personen die een rol zouden spelen bij de ontvoering van Oekraïense kinderen door Rusland. Ook zijn zeven instellingen waar Oekraïense kinderen worden geïndoctrineerd toegevoegd aan de Europese sanctielijst.
‘Deze acties zijn een ernstige schending van het internationaal recht’, schrijven de ministers in een verklaring. ‘Ze zijn erop gericht de Oekraïense identiteit uit te wissen en het behoud van die identiteit voor toekomstige generaties te ondermijnen.’
Onder de personen die vandaag zijn toegevoegd aan de Europese sancties zijn onder anderen de leidinggevenden van een aantal Russische heropvoedingskampen. In die kampen krijgen Oekraïense kinderen pro-Russisch ‘patriottisch’ onderwijs, vaak gecombineerd met militaire training. De kampen bevinden zich zowel in de bezette delen van Oekraïne als op Russisch grondgebied.
Sinds het begin van de invasie van Oekraïne heeft Rusland naar schatting zo’n twintigduizend Oekraïense kinderen gedwongen verplaatst naar Rusland of naar de bezette delen van Oekraïne. In veel gevallen worden de Oekraïense paspoorten van deze kinderen afgepakt en vervangen door Russische. Daarna worden zij geadopteerd door Russische gezinnen of komen zij terecht in heropvoedingskampen, onder meer op de door Rusland bezette Krim.
De ontvoering van Oekraïense kinderen was in 2023 aanleiding voor het Internationaal Strafhof om een arrestatiebevel uit te vaardigen tegen de Russische president Vladimir Poetin. De gedwongen verplaatsing van burgers is een oorlogsmisdaad. Dat geldt vermoedelijk ook voor het gedwongen afstaan van de Oekraïense nationaliteit.
Daan de Vries
Rusland en Oekraïne beschuldigen elkaar opnieuw van schendingen van het driedaagse staakt-het-vuren. Ondanks het feit dat de gevechtspauze officieel nog van kracht is, hebben zowel de Russische als Oekraïense autoriteiten melding gemaakt van vijandelijke droneaanvallen in de afgelopen 24 uur. Ook zou aan het front opnieuw zijn gevochten.
De Amerikaanse president Trump kondigde afgelopen vrijdag aan dat Rusland en Oekraïne de wapens voor drie dagen zouden neerleggen. Hoewel grootschalige aanvallen sindsdien zijn uitgebleven, zijn de vijandelijkheden nooit helemaal opgehouden. Zo vielen dit weekend zeker drie doden bij Russische droneaanvallen, en ook Rusland maakte melding van gewonden als gevolg van Oekraïense aanvallen.
Het Russische ministerie van Defensie claimt vandaag bijna 24 duizend schendingen van het bestand te hebben vastgesteld, onder meer in de vorm van drone- en raketaanvallen. De eigen aanvallen in de afgelopen dagen waren volgens Rusland een reactie op de Oekraïense aanvallen.
De Oekraïense legerleiding zegt op haar beurt dat Rusland alleen al in de afgelopen 24 uur meer dan achtduizend kamikazedrones heeft afgevuurd op doelen van het Oekraïense leger. Daarnaast zou het leger in diezelfde periode 180 confrontaties op het slagveld hebben vastgesteld.
Jasper Daams
De Oekraïense buitenlandminister Andri Sybiha voelt er niets voor om de voormalige Duitse bondskanselier Gerhard Schröder namens de EU te laten onderhandelen over een vrede tussen Oekraïne en Rusland. Voorafgaand aan een bijeenkomst met zijn Europese ambtgenoten in Brussel wees Sybiha het voorstel van de Russische president Poetin resoluut van de hand. ‘Wij steunen zo'n kandidatuur absoluut niet’, aldus de Oekraïense minister.
Poetin schoof de 82-jarige Schröder afgelopen weekend naar voren als mogelijke bemiddelaar bij vredesgesprekken, mocht Europa een plek aan de onderhandelingstafel krijgen. Nadat ingewijden binnen de Duitse regering kenbaar hadden gemaakt dat ze de pro-Russische Duitser ongeschikt achten voor deze rol, sprak ook EU-buitenlandchef Kaja Kallas zich vandaag uit tegen het voorstel.
Schröder was tussen 1998 en 2005 bondskanselier namens de sociaaldemocratische SPD. Sindsdien staat hij bij het Kremlin op de loonlijst; hij had een hoge functie bij de aanleg van de Nordstream-pijplijn en werkte als lobbyist voor de Russische olie- en gasindustrie. Vanwege zijn banden met de regering in Moskou raakte Schröder na de invasie van Oekraïne in opspraak, omdat hij weigerde afstand te nemen van Poetin.
De Oekraïense minister Sybiha vindt wel dat de EU een rol moet krijgen in de vredesbesprekingen. Hij zei vanochtend niet uit te zijn op aparte onderhandelingen, maar op een aanvulling van de ‘mainstream onderhandelingen onder leiding van de VS’. Wie namens de EU zou moeten aanschuiven, liet hij in het midden. ‘Europa heeft veel leiders’, zei hij.
Als de oorlog in Oekraïne voorbij is, dreigen wapens ‘op grote schaal’ naar de Europese Unie te worden gesmokkeld. Daarvoor waarschuwt onderdirecteur Lars Gerdes van EU- grensbewakingsdienst Frontex in gesprek met de Duitse krant Welt. De dienst houdt de situatie rondom de Oekraïense westgrens nauwlettend in de gaten en heeft zijn aanwezigheid aldaar versterkt, aldus Gerdes.
Volgens de Frontex-baas is het ‘goed mogelijk’ dat zich bij een vrede in Oekraïne eenzelfde soort situatie voordoet als na de oorlog in voormalig Joegoslavië. Wapens die daar meer dan 20 jaar geleden werden gebruikt, zijn in groten getale in criminele circuits in de EU beland. Zo gebruikten de aanslagplegers bij Charlie Hebdo in 2015 kalasjnikovs uit de Balkan, en had een van de moordenaars van Peter R. de Vries in 2021 een geweer bij zich dat in 1981 aan Joegoslavië werd geleverd.
Enkele maanden na de Russische invasie van Oekraïne waarschuwde Interpol al voor een Joegoslavië-scenario. Frontex-topman Gerdes zegt nu dat dat ‘goed mogelijk’ is, met name na een bestand of vredesakkoord. ‘Op dat moment zullen er grote hoeveelheden wapens, munitie en explosieven in het land zijn – en veel mensen die geld nodig hebben.’ Frontex bereidt zich sinds het begin van de oorlog voor op een dergelijk scenario, aldus Gerdes.
Jasper Daams
De Letse minister van Defensie Andris Spruds is opgestapt. Spruds stond onder druk omdat twee Oekraïense drones donderdag insloegen op Lets grondgebied, zonder dat de Letse luchtverdediging ingreep. Een van de drones trof in de buurt van het Oost-Letse Rezekne een olieopslag, die op het moment van de inslag leeg was. De drones waren onderweg naar Rusland en kwamen onopzettelijk terecht in Letland.
Eerder vandaag riep de Letse premier Evika Silina de defensieminister al op om ontslag te nemen. Volgens Silina hadden anti-dronesystemen in moeten grijpen toen de Oekraïense drones het Letse luchtruim binnenvlogen. De premier heeft kolonel Raivis Melnis aangesteld als de nieuwe minister van Defensie.
De Oekraïense regering heeft erkend dat de twee drones afkomstig waren uit Oekraïne. Volgens minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha raakten de drones uit koers door Russische stoorzenders en vlogen ze daardoor naar Letland. Dit voorjaar kwamen ook al verschillende Oekraïense drones in Letland en buurland Estland en Litouwen terecht. De drones waren waarschijnlijk onderweg naar de Russische havenstad Primorsk, waar Oekraïne geregeld aanvallen uitvoert gericht op de Russische olieindustrie.
Daan de Vries
Duitsland ziet oud-bondskanselier Gerhard Schröder niet als een geschikte kandidaat om te bemiddelen bij vredesbesprekingen tussen Rusland en Oekraïne. Dat zeggen ingewijden binnen de Duitse regering tegen verschillende persbureaus.
Schröder is in Duitsland de afgelopen jaren meermaals in opspraak gekomen als uitgesproken bondgenoot van het Kremlin. Gisteren zei de Russische president Vladimir Poetin dat als een Europese politicus aan zal schuiven bij toekomstige onderhandelingen, hij Schröder dan als voorkeurskandidaat beschouwt.
De Duitse regering vindt Poetins suggestie ‘ongeloofwaardig’, zegt een ingewijde tegen persbureau Reuters. De bron benadrukt dat Poetin de afgelopen jaren vaker ‘onzinnige’ voorstellen heeft gedaan, in de hoop daarmee verdeeldheid te zaaien onder de Europese bondgenoten van Oekraïne.
De 82-jarige Schröder, van 1998 tot 2005 bondskanselier namens de sociaaldemocratische SPD, kreeg vlak na zijn vertrek uit de politiek een hoge functie bij de aanleg van Nord Stream. Die pijplijn werd aangelegd om Europese landen te voorzien van goedkoop Russisch gas. In de jaren daarna werkte Schröder als lobbyist voor de Russische olie- en gasindustrie.
Ook na de Russische invasie van Oekraïne weigerde Schröder afstand te nemen van Poetin. Hij pleitte tegen de Europese boycot van Russisch gas en reisde in 2022 tweemaal naar Moskou voor gesprekken met de Russische president. Naar eigen zeggen probeerde hij tijdens die bezoeken Poetin tevergeefs te overtuigen om terug te keren naar de onderhandelingstafel.
Daan de Vries
Zeker drie mensen zijn in de afgelopen 24 uur gedood door Russische drones en aan het front hebben er zeker 150 keer gevechten plaatsgevonden, melden de Oekraïense autoriteiten. En dat terwijl er eigenlijk een staakt-het-vuren geldt, uitonderhandeld met bemiddeling van de VS.
Vrijdag kondigde de Amerikaanse president Trump het staakt-het-vuren aan, dat van vrijdag tot en met maandag geldt. Hoewel Rusland volgens de Oekraïense luchtmacht zaterdagnacht minder lange-afstandsdrones op het land afstuurde dan gebruikelijk, ging het nog altijd om 27 stuks, die allemaal zouden zijn neergehaald. Bij drone- en artillerie-aanvallen dichterbij de frontlinie vielen meerdere gewonden, waaronder drie kinderen.
Aan Russische zijde zouden twee gewonden zijn gevallen bij artilleriebeschietingen op bezet Oekraïens gebied in de regio Cherson. Het Russische ministerie van Defensie claimt dat Oekraïne het bestand meer dan duizend keer heeft geschonden.
Niels Waarlo
De Russische president Vladimir Poetin is bereid om de Oekraïense president Volodymyr Zelensky te ontmoeten in een derde land, ‘maar alleen wanneer er een blijvend vredesakkoord is gesloten’.
Volgens Poetin moet een eventueel gesprek zich niet richten op onderhandelingen, maar op de ondertekening van een overeenkomst. ‘Ik denk dat de kwestie op zijn eind loopt’, zei hij over de oorlog met Oekraïne.
Europa bereidt zich voor op mogelijke directe gesprekken met Rusland. Poetin benadrukte dat een vreedzame oplossing voor de oorlog een zaak is tussen Oekraïne en Rusland. ‘Maar als iemand wil helpen, zijn we dankbaar.’
Hij zei daarin voorkeur te geven aan de voormalige Duitse bondskanselier Gerhard Schröder. Hij leidde de Duitse regering tussen 1998 en 2005 en kreeg later veel kritiek om zijn nauwe banden met Rusland. Schröder zei in 2024 al dat hij dacht dat zijn vriendschap met Poetin zou kunnen helpen bij het beëindigen van de oorlog in Oekraïne.
Poetin sprak in het Kremlin na de militaire parade die het land zaterdag heeft gehouden op de Dag van de Overwinning. Op deze dag viert Rusland de overwinning op nazi-Duitsland in de Tweede Wereldoorlog. Vanwege de feestdag is een staakt-het-vuren tussen de landen afgesproken tot en met 11 mei.
Zelensky zei afgelopen februari al klaar te zijn voor onderhandelingen ‘op staatshoofdniveau’. Die gesprekken kunnen volgens hem de doorslag geven aan de onderhandelingstafel.
ANP
Zonder enig bewijs stelt het Russische ministerie van Defensie dat Oekraïne vandaag meermaals het bestand heeft geschonden. Waar en hoe het Oekraïense leger dat heeft gedaan, vermeldt het ministerie niet. Oekraïne heeft nog niet gereageerd.
Gisteravond maakte de Amerikaanse president Trump bekend dat er voor vandaag, de Russische ‘Dag van de Overwinning’, morgen en maandag een staakt-het-vuren geldt tussen Rusland en Oekraïne. Ondanks vermeende schendingen blijft dat bestand van kracht, stelt het Russische ministerie.
Trump voegde er gisteravond aan toe dat hij hoopt dat het staakt-het-vuren na maandag verlengd wordt en zelfs leidt tot definitieve vrede. Daar is voorlopig nog geen sprake van, beide landen zijn momenteel niet eens in onderhandeling. Het Kremlin liet zaterdag weten dat een vredesovereenkomst nog heel ver weg is.
‘Het is te begrijpen dat de Amerikanen haast hebben’, zei woordvoerder Peskov in een interview op de staatstelevisie. ‘Maar de Oekraïense kwestie is veel te ingewikkeld.’
Dylan van Bekkum
Rusland heeft vandaag op de Dag van de Overwinning een uitgeklede militaire parade gehouden op het Rode Plein in Moskou. Er werd geen zwaar materieel zoals tanks getoond, terwijl dat doorgaans wel gebruikelijk is bij de viering van de overwinning op nazi-Duitsland in de Tweede Wereldoorlog.
De parade begon rond 09.00 uur met een formatie van militairen die de Russische vlag het Rode Plein op droegen, in het bijzijn van president Vladimir Poetin. Op de jaarlijkse parade werden video’s getoond van onder meer drones, oorlogsbodems en ander militair materieel.
Poetin verdedigde de oorlog met Oekraïne in een toespraak. Hij sprak over een ‘agressieve macht die wordt gesteund door de Navo’. Daarna legde hij bloemen bij het graf van een onbekende soldaat en schudde daarna de hand van militairen. Het programma duurde ongeveer een uur, een half uur korter dan in 2025.
Dylan van Bekkum
Te midden van een voor Rusland teleurstellende oorlog in Oekraïne viert het land betere militaire tijden. Vandaag staat een versoberde editie van de ‘Dag voor de Overwinning’ op het programma, waarin het verslaan van nazi-Duitsland gevierd wordt.
De militaire parade is klein, het traditionele vertoon van materieel blijft achterwege. Poetin, die vanwege mogelijke moordaanslagen nog strenger beveiligd zou worden, verschijnt waarschijnlijk maar kort. Er is weinig reden voor vreugde: het Russische leger heeft in april voor het eerst in bijna twee jaar meer terrein in Oekraïne verloren dan het won.
Op de valreep kwamen Oekraïne en Rusland een staakt-het-vuren overeen, zo maakte de Amerikaanse president Trump gisteravond bekend. Die duurt tot 11 mei, al heeft Trump de hoop dat het bestand langer zal duren en tot vrede leidt. Er zijn momenteel geen vredesonderhandelingen tussen beide landen.
Afgelopen nacht en deze ochtend verliepen uiterst rustig. Zowel het Russische en Oekraïense leger voerden, zover bekend, geen aanvallen uit.
Zelensky riep Europese leiders afgelopen week af om niet naar Moskou af te reizen voor de vieringen. Zover bekend is alleen de Slowaakse premier Fico in de Russische hoofdstad. Daar spreekt hij vanochtend met Poetin.
Dylan van Bekkum
Lees ook: Kleine militaire parade op Russische feestdag toont Poetins verzwakte positie
De Amerikaanse president Donald Trump stelt dat Rusland en Oekraïne akkoord zijn gegaan met een staakt-het-vuren van drie dagen. Het bestand gaat volgens Trump morgen in en duurt tot en met maandag. De afgelopen dagen werd al gesproken over een mogelijk staakt-het-vuren op 9 mei, de dag waarop Rusland de overwinning op nazi-Duitsland viert.
Trump kondigde de gevechtspauze vanavond aan in een bericht op sociale media. Rusland en Oekraïne zouden het ook eens zijn geworden over een gevangenenruil waarbij beide landen duizend krijgsgevangenen vrijlaten. Rusland en Oekraïne hebben Trumps bericht inmiddels bevestigd. De Amerikaanse president zegt te hopen dat het bestand langer aanhoudt en het einde van de oorlog kan betekenen. Er is voorlopig echter niets dat hier op wijst.
De afgelopen dagen hebben Rusland en Oekraïne tegenstrijdige uitspraken gedaan over een mogelijk bestand. Oekraïne maakte melding van een staakt-het-vuren dat woensdag zou ingaan, Rusland zei dat de gevechtspauze een dag later zou beginnen. Van een daadwerkelijke pauze is vooralsnog geen sprake: Rusland is doorgegaan met zijn luchtaanvallen op Oekraïne en de Oekraïense hebben droneaanvallen uitgevoerd op Russische olieraffinaderijen en andere doelen.
Daan de Vries
Oekraïne heeft naar eigen zeggen opnieuw een droneaanval uitgevoerd op een olieraffinaderij in de Russische stad Perm, zo’n duizend kilometer ten oosten van Moskou. Het is de derde aanval op de installatie in de afgelopen twee weken. De aanval was gericht op een grote raffinaderij van het Russische oliebedrijf Lukoil. Ook zou Oekraïne een nabijgelegen pompstation hebben aangevallen.
De Russische autoriteiten hebben geen melding gemaakt van de aanval op de olieraffinaderij. Wel concludeerde het onafhankelijke Russische nieuwskanaal Astra vanochtend op basis van foto’s en videobeelden dat Perm inderdaad het doelwit was van een Oekraïense droneaanval.
Vorige week donderdag veroorzaakte een Oekraïense droneaanval op dezelfde raffinaderij een grote brand, waarbij veel rook vrijkwam. Het vliegveld van Perm moest daardoor enkele uren dicht. Ook bleven verschillendescholen en de universiteit die dag gesloten.
Oekraïne heeft de afgelopen weken zware schade toegebracht aan enkele Russische olie-installaties. In de Zuid-Russische stad Toeapse leidden de aanvallen tot ernstige luchtvervuiling en ‘zwarte regen’, waarbij als gevolg van de brand bij de olieraffinaderij een olieachtige substantie uit de lucht viel.
Daan de Vries
Polen gaat bijna 44 miljard euro lenen van de Europese Unie om zijn leger te moderniseren. Het geld komt uit een pot van 150 miljard euro, het zogenoemde Security Action For Europe-programma (SAFE). EU-landen kunnen dat geld gebruiken om zich beter te wapenen tegen de Russische dreiging. Ook kunnen landen gezamenlijk projecten starten op het gebied van defensie of wapens en munitie aankopen.
Polen is het eerste land dat gebruik maakt van de lening. Premier Donald Tusk noemt de stap ‘een keerpunt in de geschiedenis van zowel Polen als die van de Europese Unie’. ‘Polen zal veiliger zijn in deze moeilijke en zeer risicovolle tijden.’ Polen heeft eerder al in rap tempo zijn defensiebudget verhoogd naar 4,8 procent van het bruto binnenlands product.
Polen is het grootste EU-land aan de oostflank van de Navo en vreest al langer de mogelijkheid van Russische aanvallen, net als andere EU-lidstaten. De EU probeert daarom meer één blok te vormen op het gebied van defensie, onder meer omdat de Verenigde Staten minder bereid zijn bij te dragen aan de Europese veiligheid.
Yassin Boutayeb
Europese leiders zijn zich aan het voorbereiden op eventuele onderhandelingen met Rusland om de oorlog in Oekraïne te beëindigen. Dat meldt een ingewijde aan The Financial Times. De krant schrijft dat Europese leiders in toenemende mate ‘gefrustreerd’ zijn over het feit dat de onderhandelingen om de oorlog te beëindigen onder leiding van de Verenigde Staten weinig vooruitgang boeken.
Ook de voorzitter van de Europese Raad, António Costa, stelt dat hij ervan overtuigd is dat er ‘potentieel’ bestaat voor de EU om te onderhandelen met de Russische president Vladimir Poetin. Volgens Costa heeft de EU daarvoor de steun van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky gekregen tijdens een top op Cyprus vorige maand. ‘Ik overleg met alle 27 Europese leiders om te kijken hoe we ons het beste kunnen organiseren en wat we effectief met Rusland moeten bespreken’, aldus Costa.
Europese leiders hekelen al langer het feit dat de EU tot nu toe niet direct deelneemt aan de vredesonderhandelingen tussen de VS, Oekraïne en Rusland. De EU vindt dat het in de onderhandelingen te weinig gaat over de veiligheid van Europa. Ook Oekraïne vindt dat de EU een plek aan tafel moet krijgen.
Vooralsnog blijft onduidelijk of dat ook gaat gebeuren. Volgens Costa heeft het Kremlin nog geen signaal gegeven dat Poetin bereid is om met Europese onderhandelaars te spreken.
Yassin Boutayeb
Russische luchtverdedigingseenheden hebben in een periode van ongeveer vijftien uur meer dan vijftig drones onderschept die op weg waren naar Moskou. Dat meldt burgemeester Sergej Sobjanin op Telegram.
Het Russische ministerie van Defensie meldt in een afzonderlijk bericht op hetzelfde kanaal dat gedurende de nacht in verschillende regio's van centraal en zuidelijk Rusland in totaal 95 Oekraïense drones zijn onderschept.
Rusland kondigde vanaf middernacht lokale tijd een eenzijdig staakt-het-vuren van twee dagen af voor de herdenking van de overwinning op nazi-Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ook Oekraïne kondigde een bestand aan, dat afgelopen woensdag al inging.
De Oekraïense president Zelensky verdedigde de droneaanvallen op Rusland. 'Gisteren heeft Rusland het staakt-het-vuren verbroken. Onze reactie op de Russische aanvallen zijn onze langeafstandssancties.'
ANP, Belga
Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) heeft alle sancties tegen Belarus opgeheven. Als het aan de organisatie ligt, mogen Belarussische sporters weer onder de eigen vlag meedoen aan internationale toernooien, te beginnen met de kwalificatiewedstrijden voor de Zomerspelen van 2028 in Los Angeles. Het laatste woord is echter aan de internationale sportbonden. De sancties tegen Russische sporters laat het IOC wel in stand.
Na de Russische invasie van Oekraïne, die door Belarus wordt ondersteund, besloot het IOC naast alle Russische ook Belarussische (jeugd)sporters te weren. Sinds 2023 zijn de sporters onder voorwaarden weer welkom. Zo moeten ze uitkomen onder een neutrale vlag, en zich uitspreken tegen de oorlog.
Het IOC-besluit om de sancties op te heffen komt niet uit de lucht vallen. Eind vorig jaar maakte de organisatie al bekend om Russische en Belarussische jeugdsporters weer toe te laten aan internationale wedstrijden. Ook enkele sportbonden, waaronder de internationale zwembond World Aquatics en ruitersportbond (FEI), hebben de sancties deels opgeheven.
Atletiekbond World Athletics heeft al aangekondigd het IOC-advies niet op te volgen. De sancties tegen zowel Belarussische als Russische sporters blijven van kracht, in ieder geval totdat er ‘concrete stappen’ worden gezet richting vredesonderhandelingen. ‘We hopen allemaal dat dit snel zal gebeuren, maar totdat dat het geval is, blijft de Raad eensgezind achter het besluit staan’, zei een woordvoerder tegen Reuters.
Jasper Daams
Oekraïnes belangrijkste onderhandelaar, Roestem Oemjerov, is in Miami aangekomen voor een ontmoeting met een Amerikaanse delegatie. Dat meldt persbureau Reuters op gezag van een anonieme bron, die verder geen details noemde. Mogelijk vormt Oemjerovs bezoek de opmaat naar een nieuwe onderhandelingsronde over vrede in Oekraïne. Die liggen mede door de oorlog in Iran al maanden stil.
De laatste gespreksronde tussen Oekraïne, Rusland en de VS dateert van februari. In Zwitserland kwam het destijds niet tot een doorbraak, omdat de delegaties het niet eens konden worden over het afstaan van Oekraïens grondgebied. Rusland wil dat Oekraïne zijn troepen terugtrekt uit door Rusland bezette gebieden en uit het deel van de Donbas dat Rusland nog niet heeft bezet. Aan die eis wil Oekraïne onder geen beding voldoen.
De gesprekken liggen sindsdien stil. Steve Witkoff en Jared Kushner, respectievelijk Donald Trumps speciaal gezant en schoonzoon, zouden vorige maand naar Oekraïne afreizen, maar dat bezoek is er nooit van gekomen.
Wel hebben Trump en de Russische president Poetin eind vorige maand gebeld over een mogelijk staakt-het-vuren. Het Kremlin heeft vanaf morgen eenzijdig een tweedaags bestand afgekondigd, vanwege de Russische de Dag van de Overwinning. Het is de vraag of Oekraïne zich daaraan zal houden. De regering in Kyiv wilde dat de wapenstilstand vandaag zou beginnen, maar daar is Rusland niet in meegegaan.
Jasper Daams
De afgelopen dag zijn er verspreid over Oekraïne zeker dertien mensen gedood door Russische luchtaanvallen. Rusland en Oekraïne hebben de voorbije dagen tegenstrijdige voorstellen gedaan voor een staakt-het-vuren. Die van Oekraïne had vanaf gisteren in moeten gaan, maar Rusland is daar, getuige ook de luchtaanvallen, niet op ingegaan.
Zo zijn in de oostelijke provincie Donetsk, aan de frontlinie, volgens gouverneur Vadym Filasjkin zeker zes doden gevallen. In de noordelijke grensprovincie Soemy heeft de voorbije dag volgens de plaatselijke autoriteiten tientallen (drone)aanvallen uitgevoerd. Daarbij zijn vijf doden gevallen. De gouverneur van de zuidelijke provincie Zaporizja, Ivan Fedorov, heeft melding gemaakt van twee doden.
Het Kremlin heeft eenzijdig een tweedaags bestand afgekondigd dat morgen moet ingaan. Zaterdag viert Rusland de Dag van de Overwinning, ter viering van het verslaan van nazi-Duitsland. Oekraïne heeft het Russische voorstel afgedaan als propaganda. Een voorstel met voorwaarden zou nooit overhandigd zijn.
Ook Oekraïne heeft zich niet onbetuigd gelaten. Het Russische ministerie van Defensie meldt dat het afgelopen nacht 347 drones uit de lucht heeft geschoten. Eerder vanochtend meldden de Russische autoriteiten meerdere gewonden in de Russische grensstad Brjansk. Rusland heeft gedreigd met massale aanvallen op Kyiv als Oekraïne de herdenkingsplechtigheden deze zaterdag verstoort.
Thom Canters
Bij een Oekraïense aanval op een woonwijk in de Russische grensstad Brjansk zijn dertien mensen gewond geraakt, onder wie een kind. De aanval veroorzaakte schade aan twee flatgebouwen, meer dan twintig appartementen en ongeveer veertig voertuigen, meldt de gouverneur van de regio op Telegram.
De aanval vond plaats in aanloop naar een door Rusland afgekondigd eenzijdig staakt-het-vuren met Oekraïne op 8 en 9 mei, ter ere van de Dag van de Overwinning. Dat is een belangrijke feestdag waarop Rusland de overwinning op nazi-Duitsland in de Tweede Wereldoorlog viert.
Nadat de Russische president Vladimir Poetin dat bestand had aangekondigd, stelde Oekraïne een eigen staakt-het-vuren voor dat in de nacht van dinsdag op woensdag van start ging, maar door Rusland werd genegeerd. (ANP)
Hongarije heeft 40 miljoen dollar, 35 miljoen euro en 9 kilo goud teruggegeven aan Oekraïne. Dat zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. De Hongaren namen het geld en goud in maart in beslag. De Hongaarse autoriteiten hielden twee transportauto’s die onderweg waren naar Oekraïne tegenhielden. Zeven bankmedewerkers werden tijdelijk vastgezet. De Hongaarse autoriteiten stelden onderzoek te doen naar witwassen.
Het voorval betekende een dieptepunt in de verhoudingen tussen Hongarije en Oekraïne. De twee landen onderhielden tijdens het premierschap van de pro-Russische Viktor Orbán sowieso al slechte relaties. Orbán stelde het geld en goud pas vrij te willen geven als Oekraïne de toevoer van Russische olie via de door Rusland beschadigde Oekraïense Droezjba-pijpleiding zou openen. De inmiddels oud-premier hield om die reden ook een Europese lening van tientallen miljoenen voor Oekraïne tegen.
Nu Orbán is vertrokken, lijken de twee landen de diplomatieke betrekkingen te willen verbeteren. President Zelensky reageerde op de terugkeer van het geld en goud door te zeggen dat hij Hongarije dankbaar was voor zijn ‘constructieve aanpak en beschaafde stap’. De nieuwe Hongaarse premier, Péter Magyar, heeft gezegd dat hij de verhoudingen met Kyiv wil verbeteren.
Yassin Boutayeb
Lees ook: Spanningen tussen Kyiv en Boedapest lopen op na aanhouding van geldtransport Oekraïne
De Oekraïners zullen niet akkoord gaan met een Russsich voorstel om op 8 en 9 mei de wapens neer te leggen, vanwege de Russische viering van de winst op Nazi-Duitsland. Dat zegt een anonieme Oekraïense functionaris tegen Kyiv Independent. Oleksandr Merezhko, hoofd van de commissie buitenlandse zaken van het Oekraïense parlement, betoogde eerder al dat Kyiv niet mee zal werken aan ‘een tijdelijk staakt-het-vuren waarvan het enige doel is om Poetin een militaire parade te laten houden’.
Volgens Merezhko wil Poetin een verstoring van de parade voorkomen, omdat dat slecht zou zijn voor zijn reputatie. Het Russische ministerie van Defensie meldde vorige week dat tijdens de parade dit jaar geen militair materieel, zoals tanks en raketten, tentoongesteld zal worden. Rusland stelt te vrezen voor een Oekraïense aanslag tijdens de viering, maar volgens experts heeft Rusland de wapens nodig voor de oorlog. Het zou een teken zijn van het feit dat de oorlog steeds meer druk legt op de Russische wapenindustrie.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky kwam maandag nog met een eigen voorstel om vanaf 6 mei al de wapens neer te leggen. Volgens Zelensky hebben de Russen daar geen gehoor aan gegeven. Ook stelt Zelensky dat Rusland nooit een verzoek heeft ingediend om de voorwaarden van het Russische voorstel te bespreken.
Analist Volodymyr Fesenko zegt tegen Kyiv Independent dat de Russische voorstellen voor een wapenstilstand niet meer dan een ‘propagandatactiek’ zijn. Poetin zou de Russische bevolking het beeld willen geven dat hij een ‘humane vredestichter’ is.
Yassin Boutayeb
Chinese bedrijven voorzien Russische en Iraanse dronefabrikanten van onderdelen als motoren en batterijen, ondanks Amerikaanse en Europese sancties die de handel in dergelijke producten moeten voorkomen. Dat meldt The Wall Street Journal op basis van documenten van de Chinese douane en ingewijden bij de Amerikaanse overheid.
Met sancties proberen de VS en de EU te voorkomen dat Rusland en Iran zogenoemde dual use-goederen kunnen importeren. Het gaat om producten die zowel militaire als niet-militaire toepassingen hebben. Wanneer Chinese bedrijven de sancties overtreden, kunnen zij zelf op westerse sanctielijsten worden opgenomen. De VS beschuldigen China er al langer van dat het de handelsbeperkingen overtreedt. Volgens The Wall Street Journal probeerde China voorheen te verhullen dat het dual use-producten naar Iran en Rusland verscheept, maar vindt deze handel inmiddels openlijk plaats.
De Amerikaanse krant wijst op een bedrijf uit de Chinese stad Xiamen, dat op de website een in Duitsland ontworpen dronemotor adverteert. Ook beschikt de krant over een e-mail, verstuurd kort na de eerste Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran, waarin het Chinese bedrijf de motoren te koop lijkt aan te bieden aan Iraanse importeurs. Deze motor wordt onder meer gebruikt bij de productie van Shahed-drones, die zowel Rusland als Iran veelvuldig inzet.
De Shahed is ontworpen door Iran, maar wordt ook in Rusland op grote schaal geproduceerd. Het Russische leger zet de betrekkelijk goedkope aanvalsdrone onder meer in bij luchtaanvallen op Oekraïne. Iran gebruikte de drone de afgelopen maanden om Amerikaanse bases in het Midden-Oosten onder vuur te nemen.
In de brokstukken van Russische Shahed-drones treft Oekraïne regelmatig elektronische onderdelen aan die afkomstig zijn uit Europa en de VS. Volgens Oekraïne komen die producten veelal via Chinese tussenhandelaren in Rusland terecht. Ook stelt Kyiv dat Rusland kleinere drones en glasvezelkabels om drones te besturen in toenemende mate uit China importeert.
Daan de Vries
Inwoners van meer dan veertig Russische provincies hebben de komende dagen geen of minder toegang tot mobiel internet. Dat meldt de onafhankelijke Russische nieuwssite 7x7. De maatregel is van kracht tot en met 9 mei, wanneer Rusland de overwinning op nazi-Duitsland viert. Eerder kondigden Russische providers al een tijdelijke internetblokkade aan in Moskou.
De Russische autoriteiten maken steeds vaker gebruik van blokkades van het internetverkeer rond feestdagen en andere gelegenheden. De eerste keer was precies een jaar geleden, eveneens in aanloop naar de Dag van de Overwinning. Sindsdien is bijvoorbeeld ook het mobiele internet langs de grens met Oekraïne langdurig aan banden gelegd.
Vermoedelijk willen de Russische autoriteiten met de blokkades voorkomen dat Oekraïense drones verbinding kunnen maken met het Russische netwerk. Ook kunnen Russische burgers door het gebrek aan mobiel internet moeilijker toegang krijgen tot sociale media en onafhankelijke nieuwsbronnen.
De huidige internetbeperkingen zijn in de meeste gevallen niet officieel aangekondigd door de lokale autoriteiten. 7x7 schrijft dat inwoners van tientallen provincies berichten hebben ontvangen van hun internetprovider of bank, met de boodschap dat het internet aan banden wordt gelegd. Op sommige plekken wordt ook gewaarschuwd voor haperend sms-verkeer en pinbetalingen.
Het gaat om provincies en deelrepublieken door heel Rusland, van Kaliningrad aan de Oostzee tot Kamtsjatka en Sachalin in het Russische Verre Oosten. Ook in de door Rusland bezette delen van Oekraïne gelden beperkingen. Voor zover bekend heeft alleen in Kaliningrad het provinciebestuur de maatregel zelf naar buiten gebracht. In een Telegrambericht schrijven de autoriteiten dat de internetbeperking is ingevoerd ‘uit veiligheidsoverwegingen gedurende de feestdagen’, verwijzend naar de 9 mei-viering.
Daan de Vries
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en zijn Russische collega Sergej Lavrov hebben met elkaar gebeld. Het was een ‘constructief en pragmatisch’ gesprek, aldus het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. Ze zouden de internationale politiek en de Russisch-Amerikaanse betrekkingen hebben besproken, evenals toekomstige bilaterale contacten.
Volgens het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken bespraken Rubio en Lavrov ‘de relatie tussen Rusland en de Verenigde Staten, Iran en de oorlog tussen Rusland en Oekraïne’, aldus een woordvoerder.
Oekraïne meldde dinsdag minstens 27 doden door Russische luchtaanvallen op verschillende steden. Het lokale bestuur in de Krim meldde vijf burgerdoden door een Oekraïense droneaanval.
Rusland houdt traditiegetrouw een staakt-het-vuren op 9 mei, de dag waarop de overwinning op nazi-Duitsland wordt gevierd. Kyiv kondigde aan dat het een staakt-het-vuren zou respecteren vanaf dinsdagnacht. (ANP)
Een Oekraïense droneaanval heeft vijf burgerslachtoffers geëist in de Krimstad Dzjankoj. Dat meldden Russische persbureaus woensdagochtend vroeg, op basis van een verklaring van de door Rusland aangestelde lokale bestuurder.
Vlak daarvoor, laat op dinsdag, meldde Oekraïne dat in verschillende delen van het land doden waren gevallen door Russische aanvallen. Zo zouden alleen al in Zaporizja zeker twaalf doden zijn gevallen. Ook Kramatorsk (vijf) en Dnipro (vier) meldden dodelijke slachtoffers.
Rusland kondigde maandag aan op 8 en 9 mei de wapens neer te leggen ter ere van de Dag van de Overwinning, waarop de Russen het einde van de Tweede Wereldoorlog vieren. Zelensky kondigde daarop een wapenstilstand vanaf woensdag 6 mei af. Het is niet duidelijk of de aanval op de Krim nog vlak voor of juist op 6 mei gebeurde. (ANP)
In Oekraïne zijn op dinsdag zeker 25 mensen gedood door Russische aanvallen. In de stad Zaporizja kwamen twaalf mensen om het leven, aldus de gouverneur van de regio. Twintig anderen raakten gewond. Het ging om een van de dodelijkste aanvallen van dit jaar.
In Kramatorsk vielen vijf dodelijke slachtoffers, schreef president Zelensky op X. In Dnipro vielen vier doden. In Rusland kwamen omgekeerd twee mensen om het leven in de regio Tsjoevasjië, meldde staatspersbureau Tass.
De aanvallen komen enkele uren voordat een door Oekraïne aangekondigde wapenstilstand moet ingaan. Rusland kondigde maandag aan op 8 en 9 mei de wapens neer te leggen ter ere van de Dag van de Overwinning, een belangrijke Russische feestdag.
Zelensky reageerde daarop door een wapenstilstand vanaf 6 mei aan te kondigen. De landen zeiden daarbij wel te reageren als de ander aanvalt.
Redactie
Oekraïne heeft afgelopen nacht doelen diep in Rusland bestookt met eigen langeafstandsraketten. President Volodymyr Zelensky meldt op X onder meer een militair-industrieel complex te hebben aangevallen in Tsjeboksary, op zo’n 1.000 kilometer afstand van de Oekraïense grens.
Als gevolg van de oorlog heeft de Oekraïense wapenindustrie zich de afgelopen jaren razendsnel ontwikkeld. Niet alleen is het land inmiddels expert op het gebied van drones, eind vorig jaar voegde het ook de zogenoemde Flamingo-kruisraket toe aan het wapenarsenaal. Destijds stelde Zelensky dat de raket een bereik heeft van wel 3.000 kilometer en een explosieve lading die twee keer zo krachtig is als die van westerse en Russische kruisraketten.
Volgens Zelensky trof een van die raketten vannacht een locatie waar navigatieapparatuur wordt gemaakt voor de ‘Russische marine, de raketindustrie, de luchtvaart en gepantserde voertuigen’. Rusland zelf maakt geen melding van een Oekraïense raketaanval, wel meldt staatspersbureau TASS dat in Tsjeboksary drie mensen gewond raakten door een droneaanval. Eerder vanochtend berichtte Rusland 289 drones uit de lucht te hebben geschoten.
Zelensky schrijft op X ook in te blijven zetten op middellangeafstandsraketten. Het aantal aanvallen met dit type raket, op meer dan 20 kilometer afstand, zou de afgelopen maand zijn verdubbeld ten opzichte van een maand eerder. ‘En er zullen meer volgen. Dit gebied heeft prioriteit’, aldus Zelensky, die toevoegde dat Oekraïne ook de productie van drones en robots (zoals zelfrijdende karretjes op het slagveld) opschroeft.
Jasper Daams
De Zweedse regering wil een nieuwe dienst voor buitenlandse inlichtingen oprichten. De stap volgt na kritiek op de bestaande diensten, die er voorafgaand aan de invasie van Oekraïne niet in slaagden de Russische troepenopbouw in 2022 op waarde te schatten.
Op dit moment heeft Zweden twee inlichtingendiensten. De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MUST) is belast met dreigingen uit het buitenland, binnenlandse aangelegenheden vallen onder de verantwoordelijkheid van de Zweedse Veiligheidsdienst (Sapo). Sommige Zweedse politici waren in 2022 kritisch op MUST vanwege de misrekening over de op handen zijnde Russische invasie.
Vanaf begin volgend jaar komt daar de spionnendienst UND bij. Volgens de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken, Maria Malmer Stenergard, heeft de oorlog in Oekraïne aangetoond dat ‘een informatievoorsprong en het vermogen om verschillende technische systemen snel en continu aan te passen net zo cruciaal zijn als geavanceerde wapensystemen’.
De nog op te richten inlichtingendienst neemt een deel van het takenpakket van MUST over en zal onder meer samenwerken met de bestaande diensten en het leger. Malmer Stenergard vergeleek de nieuwe spionnendienst met het Britse MI6. Met de toevoeging van UND sluit de Zweedse inlichtingenstructuur beter aan op die van Navo-partners. Zweden werd in 2024 lid van het bondgenootschap.
De Zweedse regering trekt 2,8 miljard Zweedse kronen (260 miljoen euro) uit voor de oprichting van de UND. Naar verwachting buigt het parlement zich in juni over de plannen.
Jasper Daams
Bij een Russische aanval met drones en raketten in de centraal gelegen Oekraïense provincie Poltava zijn vannacht zeker vier mensen gedood. Dat meldt gouverneur Vitali Djakivnytsj op Telegram. 31 mensen raakten gewond.
Volgens Djakivnytsj werd een locatie direct getroffen, en liep een andere schade op door vallend puin. Doordat een industrieel bedrijf werd getroffen, zitten bijna 3.500 mensen momenteel zonder gas. Ook zou spoorweginfrastructuur zijn beschadigd.
Ook Oekraïne heeft vannacht droneaanvallen uitgevoerd. Het Russische ministerie van Defensie schrijft 289 onbemande vliegtuigjes uit de lucht te hebben geschoten. Hoeveel drones door de Russische luchtafweer wisten te breken, werd niet gemeld.
Oekraïne zou het onder meer hebben gemunt op een van de grootste Russische olieraffinaderijen, in de West-Russische Kirisji. Volgens de lokale gouverneur is de brand die bij de aanval ontstond inmiddels onder controle. Er zijn geen slachtoffers gemeld.
Jasper Daams
Deskundigen van het Internationaal Atoomenergieagentschap IAEA hebben geconstateerd dat er meetapparatuur in de kerncentrale van Zaporizja in Oekraïne is beschadigd na een vermoedelijke droneaanval. Het VN-agentschap had toegang gevraagd tot het laboratorium van de kerncentrale na Russische berichten over de aanval.
'Het team constateerde schade aan een deel van de meteorologische meetapparatuur van het laboratorium, waardoor die niet langer operationeel is', aldus de IAEA in een verklaring op X. Rafael Grossi, directeur-generaal van IAEA, riep opnieuw op tot 'maximale militaire terughoudendheid in de buurt van alle nucleaire faciliteiten'.
De kerncentrale van Zaporizja, de grootste van Europa, is sinds maart 2022 bezet door Rusland. De centrale ligt aan de zuidelijke oever van de Dnjepr, die fungeert als natuurlijke frontlinie tussen de strijdende partijen. Beide partijen beschuldigen elkaar van militaire acties rond de site.
ANP
Na Rusland kondigt ook Oekraïne eenzijdig een staakt-het-vuren af, maar dan een paar dagen eerder. Eerder vanavond meldde president Vladimir Poetin dat het Russische leger op 8 en 9 mei de wapens neerlegt. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky reageert op X met de aankondiging van een staakt-het-vuren dat ingaat op 6 mei.
Het Russische staakt-het-vuren lijkt vooral bedoeld om zaterdag de viering van de Dag van de Overwinning zonder problemen te laten verlopen, maar daar lijkt Oekraïne niet aan mee te willen werken. ‘Wij zijn van mening dat het leven van mensen veel waardevoller is dan welke herdenking dan ook’, schrijft Zelensky.
Tot wanneer het Oekraïense staakt-het-vuren zal gelden, vermeldt Zelensky niet in zijn bericht. Waarschijnlijk zal het Oekraïense leger zich wel verdedigen als de Russen doorgaan met aanvallen: Zelensky meldt enigszins cryptisch dat het Oekraïense ‘wederkerig’ zal handelen.
Pepijn de Lange
De Russische president Vladimir Poetin heeft eenzijdig een staakt-het-vuren in Oekraïne aangekondigd rond de viering van de Dag van de Overwinning. Dat meldt persbureau Reuters op basis van berichten van het Russische ministerie van Defensie. Het gaat om een tweedaagse gevechtspauze, op 8 en 9 mei.
Rusland lijkt net als voorgaande jaren bang dat Oekraïne zal proberen de militaire parade rondom de herdenking van de Tweede Wereldoorlog in Moskou te verstoren. Afgelopen nacht werd de Russische hoofdstad voor de derde nacht op rij door Oekraïense drones aangevallen. Het Russische ministerie van Defensie dreigt met een ‘massale vergeldingsaanval met raketten’ op het centrum van Kyiv als Oekraïne de plechtigheden zaterdag ontregelt.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei eerder vandaag dat zijn land nog geen officieel voorstel tot een staakt-het-vuren had ontvangen. Een eendaags vredesbestand noemde hij toen nog geen optie. Hoe Zelensky tegen een tweedaags bestand aankijkt, is niet bekend.
Pepijn de Lange
Inwoners van de Russische hoofdstad Moskou kunnen de komende dagen amper gebruik maken van mobiel internet. In aanloop naar de viering van de Dag van de Overwinning (op 9 mei) stellen providers ‘tijdelijke beperkingen’ in, meldt de onafhankelijke Russische nieuwswebsite Meduza. Ook het versturen van sms-berichten wordt bemoeilijkt.
Het Kremlin heeft de laatste jaren vaker ‘veiligheidsredenen’ aangevoerd om de vrije toegang tot internet in te perken. De Russische autoriteiten vrezen dat Oekraïne via het mobiele netwerk drones aanstuurt om diep in Rusland aanvallen uit te voeren, zoals afgelopen nacht op een appartementencomplex in Moskou. In sommige regio’s, met name langs de grens met Oekraïne, zou al sinds vorige zomer geen mobiel internet zijn.
Tegelijkertijd lijken de Russische autoriteiten de blokkades te gebruiken om de informatievoorziening aan Russische burgers te controleren. Het mobiele netwerk kampt ook met verstoringen in provincies waar zelden of nooit Oekraïense droneaanvallen plaatsvinden. In Moskou hadden inwoners in maart dit jaar al dagenlang geen internet.
Pepijn de Lange
De Slowaakse premier Robert Fico heeft aangekondigd zaterdag af te reizen naar Moskou voor een ontmoeting met president Vladimir Poetin. Fico is niet van plan de militaire parade ter ere van de Russische Dag van de Overwinning bij te wonen. Wel wil hij bloemen leggen bij een monument uit dankbaarheid voor de bevrijding van zijn land door het Rode Leger in 1945.
Het is niet de eerste keer dat Fico, een van de meest pro-Russische regeringsleiders binnen de Europese Unie, het Kremlin bezoekt. Eind 2024 trok hij naar Moskou om met Poetin te praten over de levering van Russisch gas. Van die fossiele brandstoffen is Slowakije nog altijd sterk afhankelijk: deze maand stapte Fico samen met Hongarije naar de rechter om een toekomstige Europese ban op de import van Russisch gas aan te vechten.
Eerder vandaag voerde Fico tijdens een Europese top in Armenië een kort gesprek met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Slowakije en Oekraïne ruzieden begin dit jaar over de reparatie van een belangrijke oliepijpleiding, maar die is inmiddels gerepareerd. Volgens Zelensky bespraken de twee regeringsleiders vandaag onder meer de Oekraïense wens om toe te treden tot de EU.
Pepijn de Lange
De beveiliging van de Russische president Vladimir Poetin is de afgelopen maanden ‘drastisch opgevoerd’. Er zouden aanwijzingen zijn voor een moordaanslag op de president. Dat meldden Financial Times en CNN na inzage in een rapport van een niet nader genoemde Europese inlichtingendienst.
Poetin zou nog geïsoleerder leven dan voorheen. Zijn bezoek aan een gymnastiekvereniging in St.-Petersburg eind vorige maand was pas zijn tweede verschijning in het openbaar dit jaar. De Russische invasie van Oekraïne stuurt Poetin vooral aan vanuit ondergrondse bunkers; hij en zijn familie brengen nauwelijks nog tijd meer door in de presidentiële buitenverblijven.
Kremlin-personeel dat direct voor Poetin werkt, mag niet meer met het openbaar vervoer reizen en moet telefoons zonder internettoegang gebruiken. Russische autoriteiten hebben surveillance-software in de woningen van deze koks, chauffeurs en bodyguards geplaatst. Ook worden bezoekers van de president twee keer gescreend.
Opmerkelijk genoeg zou volgens CNN de dreiging niet zozeer vanuit Oekraïne komen, maar uit Rusland zelf. De Russische inlichtingen- en veiligheidsdiensten vrezen een moordaanslag met drones en een couppoging van ontevreden Russische elites. Onder meer de geslaagde moordaanslag op luitenant-generaal Fanil Sarvarov afgelopen december zou deze angst hebben aangejaagd.
Dylan van Bekkum
Bij een Russische raketaanval op de Oekraïense stad Merefa zijn vanochtend zeker vijf mensen omgekomen. Dat meldt de gouverneur van de noordoostelijke regio Charkiv, waarin de stad ligt. Ook raakten achttien mensen gewond. Onder meer woningen, winkels en een garage raakten beschadigd door de aanval.
Charkiv, dat grenst aan Rusland, werd in de afgelopen 24 uur op tientallen plekken aangevallen. Eerder overleed er al één persoon en vielen er zeker 17 gewonden.
Dylan van Bekkum
Een Oekraïense drone heeft vannacht in Moskou een gebouw met luxueuze appartementen geraakt. Dat bevestigt burgemeester Sergej Sobjanin na berichten op Telegram. Op video’s is te zien dat een drone zich in het gebouw boort, omwonenden zouden explosies hebben gehoord. Brokstukken van de drone zouden op straat zijn neergekomen.
De aanval is niet door Oekraïne bevestigd. Het Oekraïense leger stelt doorgaans alleen militaire of economische doelwitten aan te vallen. Volgens burgemeester Sobjanin zijn er geen gewonden gevallen.
Het betreft de Mosfilm-toren, een wolkenkrabber van ruim 200 meter hoog aan de westkant van het centrum van Moskou. Oekraïne zou zelden een aanval hebben uitgevoerd die zo dicht bij het centrum van de hoofdstad kwam, meldt The Kyiv Independent. Het Kremlin ligt slechts 7 kilometer verder.
Dylan van Bekkum
Het Verenigd Koninkrijk staat op het punt onderhandelingen te starten om zich aan te sluiten bij het leningsplan ter waarde van 90 miljard euro van de EU voor Oekraïne. Dat heeft de Britse regering zondag gezegd in een verklaring.
Premier Keir Starmer zal maandag tijdens de top van de Europese Politieke Gemeenschap verklaren dat het VK de krachten wil bundelen met de EU om Oekraïne te steunen bij het terugdringen van de Russische frontlinie en het heroveren van soeverein grondgebied.
'Wanneer het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie samenwerken, plukken we daar allemaal de vruchten van. In deze onzekere tijden moeten we verder en sneller gaan op het gebied van defensie om de veiligheid van de mensen te waarborgen', aldus Starmer.
De EU gaf vorige maand toestemming voor de uitbetaling van de lening, nadat Hongarije zijn veto had opgeheven.
ANP
Lees ook: Oekraïne krijgt alsnog de hoognodige lening van 90 miljard euro van de EU, Orbán heft veto op
Source: Volkskrant