De Europese Commissie komt volgend jaar met een aanbeveling aan de EU-landen om ‘homogenezing’ strafbaar te stellen. Een Europees wettelijk verbod op conversietherapieën wijst de Commissie af, omdat zo’n voorstel niet de vereiste instemming van alle lidstaten zou krijgen.
is EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
‘In de EU kun je zijn wie je wilt zijn en liefhebben wie je wilt liefhebben’, zei Eurocommissaris Hadja Lahbib (Gelijkheid) woensdag. Conversietherapieën, waarbij lhbti’ers tot een heteroseksuele voorkeur worden gedwongen, horen volgens Commissievoorzitter Ursula von der Leyen ‘niet thuis in de EU’.
De belofte van een aanbeveling aan de lidstaten om dit soort therapieën te verbieden, volgt op een oproep van meer dan een miljoen burgers. De initiatiefnemers hadden om een wettelijk verbod gevraagd.
De Commissie stelt dat het onzeker is dat zo’n totaalverbod juridisch en politiek haalbaar is. Het Europees Verdrag legt beperkingen op aan wat strafbaar gesteld kan worden op EU-niveau. Wijziging van die regels vergt unanieme steun van de lidstaten, die er momenteel niet is.
In plaats van deze ‘ineffectieve’ weg te bewandelen, kiest de Commissie daarom voor een aanbeveling aan de lidstaten om zelf een conversieverbod in te stellen. EU-landen kunnen zo’n aanbeveling naast zich neerleggen. Momenteel kennen acht landen een verbod op conversietherapieën, waaronder Duitsland, Frankrijk, Spanje en België.
In Nederland heeft de Tweede Kamer ingestemd met zo’n verbod, de Eerste Kamer nog niet. De Raad van State was destijds kritisch over het wetsvoorstel. Volgens de Raad zouden dwang en drang bij dit soort therapieën verboden moeten en kunnen worden. Maar een verbod schuurt volgens de Raad van State met de vrijheid van godsdienst. Er zijn volgens de Raad ook mensen die vrijwillig voor ‘genezing’ kiezen.
Commissaris Lahbib betitelt de therapieën als ‘schandalig’ en ‘barbarij’. Volgens haar komen de therapieën neer op marteling, waarbij elektroshocks en verkrachting niet zijn uitgesloten. Lahbib noemt de belofte van een aanbeveling ‘een krachtige boodschap’ aan alle slachtoffers.
Europarlementariërs van VVD en D66 vinden het besluit van de Commissie ontoereikend. ‘Nog te vaak wordt lhbti’ers mentale of fysieke pijn aangedaan met conversietherapie. Dat de Europese Commissie nu met een advies komt en geen stappen zet richting een Europees verbod is teleurstellend’, aldus Anouk van Brug (VVD). ‘Zonder Europees verbod blijft het risico bestaan dat aanbieders simpelweg uitwijken naar landen waar deze praktijken nog wel toegestaan zijn.’
Volgens D66-Europarlementariër Raquel García Hermida-van der Walle legt de Commissie de bal terug bij de lidstaten. ‘Ze had zelf meer kunnen doen. Ik hoop wel dat de landen nu die druk gaan voelen.’ Kim van Sparrentak (GroenLinks-PvdA) is blij dat ‘de Commissie een duidelijk signaal stuurt naar de negentien lidstaten die conversiepraktijken nog niet hebben verboden’. Ze heeft er begrip voor dat Lahbib niet voor een verbod kiest: dat zou sneuvelen of zodanig worden ingeperkt dat de positie van lhbti’ers erop achteruit zou gaan.
Bert-Jan Ruissen (SGP) vindt dat de Commissie überhaupt niet had moeten ingaan op het burgerinitiatief. Dat er nu toch een aanbeveling komt, ziet Ruissen als voorbeeld van ‘woke-denken’.
Source: Volkskrant