Oekraïne en Rusland zien weinig heil in een hervatting van vredesgesprekken onder Amerikaanse leiding. Dat blijkt uit uitlatingen van officials in beide landen. De gesprekken liggen stil sinds de VS hun aandacht verlegden naar de Iran-oorlog in februari.
is buitenlandredacteur en voormalig correspondent in Moskou van de Volkskrant. Hij doet verslag van de Russische oorlog tegen Oekraïne.
Ook na de Iran-oorlog heeft het volgens verscheidene Oekraïense en Russische officials geen zin om de gesprekken op te pakken. Zij lieten zich de afgelopen dagen sceptisch uit over de onderhandelingen, die muurvast zitten na de laatste bijeenkomst drie maanden geleden.
De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov zei woensdag dat ‘mooie woorden’ over Amerikaans-Russische samenwerking van de regering-Trump nergens toe hebben geleid. ‘In werkelijkheid gebeurt er niets’, aldus Lavrov. Hij stelde Trumps Ruslandbeleid gelijk aan dat van diens voorganger Joe Biden.
Rusland is gefrustreerd dat de Amerikaanse president Donald Trump een einde van de oorlog als voorwaarde stelt voor het aanhalen van onderlinge economische banden. Ook hoopten de Russen dat Trump verder zou gaan om Oekraïne te dwingen tot de opgave van de Donbas, de oostelijke regio die het Russische leger al twaalf jaar tevergeefs probeert te bezetten. Poetins buitenlandadviseur Joeri Oesjakov zei vorige week dat het ‘tijdverspilling’ is om verder te onderhandelen, zolang Oekraïne zich niet terugtrekt uit de Donbas.
Oekraïne is al veel langer gefrustreerd over de regering-Trump, die de Amerikaanse wapensteun aan Kyiv stopte en zware druk uitoefende op de regering van president Volodymyr Zelensky om in te stemmen met een Russisch-gezind akkoord. Daarbij zou Oekraïne bezette gebieden en strategisch belangrijke onbezette gebieden in het oosten moeten afstaan in ruil voor een Russische belofte over een wapenstilstand.
Maar waar Zelensky zich eerder inhield om Trump niet te irriteren, uit hij nu steeds hardere kritiek op het Amerikaanse ‘vredesproces’. Zelensky noemde een bezoek van de Amerikaanse onderhandelaars Steve Witkoff en Jared Kushner vorige maand ‘respectloos’, aangezien de twee Moskou al acht keer bezochten en Kyiv nog niet één keer. Hij sprak schande van de Amerikaanse versoepeling van sancties tegen de Russische oliesector. ‘Dit draagt zeker niet bij aan de vrede’.
Ook negeerde Zelensky oproepen om te stoppen met droneaanvallen op de olie-infrastructuur in Rusland. Woensdag wist Oekraïne opnieuw een raffinaderij en een olie-opslagplaats te beschadigen in een poging om de Russische financiering van de oorlog te beperken.
Oekraïne is het zat dat de Amerikanen weigeren om druk uit te oefenen op Rusland bij de onderhandelingen, meldde de Britse krant Financial Times woensdag op basis van diplomatieke bronnen. Die stellen dat Oekraïne minder gevoelig is voor Amerikaanse druk nu het militair minder afhankelijk is van de VS.
Op het slagveld boekt Oekraïne de afgelopen maanden de beste resultaten in jaren. Het verloor dit jaar nauwelijks terrein aan het front. Op sommige plekken wist het gebied te bevrijden. Ondertussen bracht het zware verliezen toe aan het Russische leger. Eind vorig jaar waren er al 352 duizend Russische militairen omgekomen volgens een nieuwe berekening van de Russische nieuwssite Mediazona. Een belangrijke verklaring voor het recente Oekraïense succes op het slagveld is een nieuwe voorsprong op dronegebied, stellen militair analisten.
Ondanks groeiende militaire zelfstandigheid en samenwerkingsverbanden met andere landen, is Oekraïne nog steeds afhankelijk van Amerikaanse militaire inlichtingen. Ook ontvangt het geavanceerde Amerikaanse wapens, die de Navo voor Kyiv aanschaft. Die zijn vooral belangrijk bij de verdediging tegen Russische raketaanvallen.
Officieel hebben Oekraïne en Rusland geen afstand gedaan van het vredesproces. Vorige week stuurde Zelensky zijn hoofdonderhandelaar Roestem Oemerov weer naar de VS voor overleg met Witkoff en Kushner. Trump zei diezelfde week dat een deal ‘elke dag dichterbij komt’, maar voorspellingen van de Amerikaanse president maken geen indruk meer in Oekraïne en Rusland.
Poetin suggereerde afgelopen weekend de Duitse oud-bondskanselier Gerhard Schröder als potentiële Europese bemiddelaar. Dat voorstel werd snel van tafel geveegd in Oekraïne en Brussel. EU-buitenlandchef Kaja Kallas zei dat Schröder gezien diens vriendschap met Poetin en carrière bij Russische staatsoliebedrijven ‘aan beide kanten van de tafel zou zitten’.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant