ASML en de vakbonden hebben een sociaal akkoord op hoofdlijnen gesloten over de aanstaande ontslagronde. De ontslagen vallen slecht bij medewerkers, omdat de extreem winstgevende chipmachinefabrikant de komende jaren juist verwacht flink te groeien.
is economieredacteur van de Volkskrant en schrijft over technologie. Hij volgt ASML nauwgezet.
Het was een opvallende boodschap waarmee Christophe Fouquet, CEO van ASML, dit jaar aftrapte. Hoewel het financieel beter gaat dan ooit met zijn bedrijf en de groei naar verwachting doorzet, zouden tot 1.700 medewerkers hun baan verliezen, grotendeels in Nederland. De vier betrokken vakbonden reageerden verbolgen en waren allesbehalve te spreken over ASML’s openingsbod voor een sociaal plan. Na maandenlang onderhandelen zijn ze er toch uitgekomen.
Volgens de vakbonden probeert ASML serieus om zoveel mogelijk gedwongen ontslagen te voorkomen. Daarbij geldt dat medewerkers die mogelijk boventallig worden, nog negen maanden in dienst kunnen blijven om te zoeken naar een andere functie in het bedrijf. Dat is een compromis: de bonden hadden twaalf maanden geëist, ASML koerste op zes maanden. Potentieel boventallige medewerkers krijgen voorrang bij interne vacatures.
Hoe hoog het aantal ontslagen uiteindelijk uitvalt, is niet zeker. In een interview met de Volkskrant zei Fouquet afgelopen weekend al kansen te zien om de 1.700 voorgenomen ontslagen ‘met een paar honderd te verkleinen’. Het bedrijf groeit dit jaar harder dan voorzien, zei hij. De vraag naar chipmachines stijgt, nu chipfabrieken rap willen uitbreiden om de honger naar (AI-)chips te stillen.
FNV, dat samen met CNV, De Unie en VHP2 heeft onderhandeld over het akkoord, spreekt in een schriftelijke verklaring van ‘een eerlijke basis voor medewerkers die door de reorganisatie worden geraakt’. Ook Rémy Biesmans, bestuurder van vakbond CNV, is ‘heel blij’. Wel blijft bij hem de vraag hangen waarom het bestuur van ASML niet eerder voorzag dat het aantal ontslagen omlaag kon. ‘Hadden ze echt de ondernemingsraad en de vakbonden nodig om ze daarvan bewust te maken?’
Volgens ASML zijn de ontslagen onderdeel van een reorganisatie die het bedrijf efficiënter moet maken. Klanten en eigen ingenieurs zouden klagen dat de organisatie te stroperig is geworden als gevolg van een wildgroei aan overlegstructuren, ontstaan tijdens de razendsnelle groei van het bedrijf.
Aan geld is intussen geen gebrek: ASML maakte vorig jaar bijna 10 miljard euro winst, aandeelhouders kregen in 2025 17 procent meer dividend dan het jaar ervoor. De bonden eisten dan ook een ‘goudomrand’ sociaal plan voor ontslagen medewerkers.
Helemaal hun zin hebben de bonden wat dat betreft niet gekregen. Zo krijgen ontslagen medewerkers een ontslagvergoeding van één bruto maandsalaris per gewerkt dienstjaar, met vier maandsalarissen als minimale vergoeding. De bonden stelden tijdens de onderhandelnigen twee maandsalarissen per dienstjaar voor, met een minimum van twaalf maandsalarissen.
Biesmans kan er begrip voor opbrengen als medewerkers hierover morren, zegt hij desgevraagd. ‘Maar als je het afzet tegen de rest van werkend Nederland, dan is het hoog en een goede deal.’ De wettelijk minimale vergoeding is een derde maandsalaris per gewerkt jaar. Het bedrijf zette eerder in op twee derde maandsalaris.
Vertrekkers kunnen in de meeste gevallen een halfjaar hulp vanuit het bedrijf krijgen bij het zoeken naar ander werk. Ook is het concurrentiebeding versoepeld, zodat ASML’ers na hun ontslag gemakkelijker bij concurrenten aan de slag kunnen.
Nu is het voor de vakbonden zaak hun leden ervan te overtuigen dat ze inderdaad een goed akkoord hebben binnengesleept. Of zij enthousiast reageren, is afwachten. Onder medewerkers heerst grote onvrede over het reorganisatieplan van ASML, zo bleek onder meer tijdens een protestactie in maart. Toen verzamelden naar schatting 1.500 tot 2.000 ASML-medewerkers zich tijdens de lunchpauze vlak buiten de campus in Veldhoven om hun onvrede luidkeels kenbaar te maken en openlijk te dreigen met stakingen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant