Meer weten over de Iran-oorlog? Lees hier al onze artikelen.
Saoedi-Arabië heeft eind maart twee aanvallen uitgevoerd op Iran, als reactie op eerdere Iraanse aanvallen op de Golfstaat. Dat meldt persbureau Reuters op gezag van westerse en Iraanse functionarissen. Het zou voor zover bekend de eerste keer zijn dat Saoedi-Arabië zich actief heeft gemengd in de oorlog in het Midden-Oosten.
Nadat de VS en Israël de oorlog in Iran waren begonnen, sloeg het regime in Teheran terug met aanvallen op regionale bondgenoten van de VS. Zo ook Saoedi-Arabië, waar net als in andere Golfstaten Amerikaanse militairen zijn gestationeerd. Naast de Amerikaanse militaire bases trof Iran ook de Saoedische olie-infrastructuur en vliegvelden.
Een van de bronnen zegt tegen Reuters dat Saoedi-Arabië als reactie ‘vergeldingsaanvallen’ heeft uitgevoerd op Iran. Welke doelen het Saoedische leger onder vuur heeft genomen, is niet bekend. De Golfstaat heeft publiekelijk niets gemeld over de veronderstelde aanvallen. Wel zou het Iran hebben geïnformeerd over de aanvallen en hebben gedreigd met verdere vergeldingsmaatregelen, waarna de twee regionale grootmachten het eens werden over het de-escaleren van de situatie.
Eerder deze week kwam al naar buiten dat ook de Verenigde Arabische Emiraten vorige maand in het geheim aanvallen uitvoerden op Iran. The Wall Street Journal meldde dat olieraffinaderijen op het Iraanse eiland Lavan in de Perzische Golf het doelwit waren, evenals als vergelding voor eerdere Iraanse aanvallen.
Jasper Daams
Koeweit beschuldigt Iran ervan een van zijn eilanden begin deze maand te hebben aangevallen. Nadat het eerder deze maand al melding maakte van de infiltratiepoging, linkt Koeweit deze nu direct aan Iran. De Golfstaat heeft de Iraanse ambassadeur op het matje geroepen.
Volgens Koeweit was het een paramilitaire eenheid van de Iraanse Revolutionaire Garde die op 1 mei per boot het eiland Bubiyan probeerde te bereiken. De Golfstaat zegt dat zijn veiligheidsdiensten vier opvarenden hebben gearresteerd, twee zouden zijn ontsnapt. Bij de confrontatie zou een Koeweitse functionaris gewond zijn geraakt.
Het ministerie van Binnenlandse Zaken van Koeweit meldt vandaag dat de vier hebben toegegeven gelieerd te zijn aan de Revolutionaire Garde en opdracht hadden om Bubiyan per boot te infiltreren. Koeweit heeft de actie inmiddels veroordeeld en benadrukt dat het land het recht heeft zichzelf te verdedigen.
Wat de Gardisten van plan waren op het eiland, is niet duidelijk. Iran heeft nog niet op de beschuldiging gereageerd. Koeweit is sinds het uitbreken van de oorlog tussen de VS, Israël en Iran meermaals het doelwit geworden van Iraanse aanvallen.
Jasper Daams
De Amerikaanse ambassadeur in Israël, Mike Huckabee, heeft bevestigd dat Israël een Iron Dome-batterij naar de Verenigde Arabische Emiraten heeft gestuurd. Axios berichtte vorige maand al over de levering, die aan het begin van de oorlog in Iran plaatsvond.
‘Ik wil graag een woord van dank uitspreken richting de VAE, een van de eerste leden van de Abraham-akkoorden’, zei Huckabee tijdens een conferentie in Tel Aviv, met verwijzing naar de deal uit 2020 waarmee de Emiraten en Israël hun banden volledig normaliseerden. ‘Kijk maar eens naar wat het ze heeft opgeleverd. Israël heeft ze Iron Dome-batterijen gestuurd en het personeel om ze te helpen die te bedienen.’
Iran heeft de VAE gedurende de oorlog met grote regelmaat onder vuur genomen. Een van de voornaamste redenen daarvoor zijn de banden die de VAE onderhoudt met zowel Israël als de Verenigde Staten. Met behulp van de Iron Dome zouden de Emiraten tientallen Iraanse raketten neer hebben gehaald.
De VAE hebben de levering nog niet formeel bevestigd. Volgens Axios leverde Israël de batterij op verzoek van de Emiraatse president Mohammed bin Zayed. Niet eerder exporteerde Israël delen van zijn Iron Dome-systeem, dat is gemaakt om korteafstandsprojectielen te onderscheppen, aan een ander land dan de VS.
Thom Canters
Bij een Israëlische luchtaanval op Kfar Dounine in het zuiden van Libanon zijn zes personen omgekomen. Dat meldt het Libanese staatspersbureau NNA. Doelwit van de aanval was volgens NNA een woonhuis. Zeven mensen zouden gewond naar een ziekenhuis in Tyre zijn gebracht.
Ondanks een staakt-het-vuren dat op 17 april werd afgekondigd, voert Israël vrijwel dagelijks aanvallen uit in Libanon.
ANP
De Verenigde Arabische Emiraten hebben in april in het geheim aanvallen uitgevoerd op Iran. Dat schrijft The Wall Street Journal maandag op basis van goed ingelichte bronnen. Tot nu toe hebben alleen Israël en de VS officieel deelgenomen aan de oorlog tegen Iran.
Volgens de krant namen de VAE begin april olieraffinaderijen op het Iraanse eiland Lavan in de Perzische Golf onder vuur. Na die aanvallen, die niet werden opgeëist, voerde Iran vergeldingsacties uit op doelwitten in Koeweit en de VAE.
Het nieuws is opvallend, omdat geen enkel land in de Golfregio tot nu toe officieel en actief heeft deelgenomen aan de oorlog tegen Iran. Zelf worden Koeweit, Qatar, Saoedi-Arabië, Bahrein, Oman en de VAE wel regelmatig bestookt door het Iraanse leger.
Volgens cijfers van het ministerie van Defensie in de Emiraten werd het land sinds het begin van het conflict al door 580 raketten en meer dan 2.200 drones bestookt. Daarbij vielen in totaal al tien doden en werd ook regelmatig belangrijke energie-infrastructuur geraakt.
De Golfstaten behouden zich altijd het recht voor om te reageren op dergelijke bombardementen, maar dat is dus tot nog toe nooit openlijk gebeurd.
Belga
De lidstaten van de Europese Unie zijn het eens over een nieuw pakket sancties tegen Joodse kolonisten die geweld gebruiken tegen Palestijnen. Dat meldt EU-buitenlandchef Kaja Kallas. ‘Het was hoog tijd om de impasse te doorbreken en tot actie over te gaan’, schrijft Kallas in een verklaring op sociale media.
Het is nog niet bekend op welke individuen de nieuwe sancties zijn gericht. De EU heeft vaker sancties opgelegd aan gewelddadige Israëlische kolonisten. Zodra de sancties zijn ingevoerd, mogen ook de kolonisten die aan de lijst worden toegevoegd niet langer naar EU-landen reizen. Daarnaast worden hun bezittingen in de EU bevroren.
De EU werkte al langer aan nieuwe sancties tegen kolonisten, maar de maatregel stuitte op een veto van de Hongaarse oud-premier Viktor Orbán. Onder Orbáns opvolger Péter Magyar, die dit weekend aantrad als premier, verzet Hongarije zich niet langer tegen de sancties.
Er zijn lidstaten die pleiten voor strengere maatregelen tegen Israël, maar daarvoor is niet de benodigde unanieme steun. Zo willen Frankrijk en Zweden dat de EU de handel met Joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever aan banden legt. Ook de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen is voor een strenger optreden, bijvoorbeeld door de import van producten uit illegale nederzettingen te verbieden.
Daan de Vries
Het door Donald Trump afgewezen Iraanse vredesvoorstel was ‘legitiem’ en ‘ruimhartig’. Dat heeft een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken gezegd, een dag nadat de Amerikaanse president het voorstel resoluut van de hand wees. Volgens de woordvoerder houden de VS vast aan onredelijke en eenzijdige eisen.
De onderhandelingen tussen de VS en Iran zitten momenteel muurvast. In het meest recente stuurde Iran volgens de woordvoerder onder meer aan op een einde aan de oorlog, de opheffing van het Amerikaanse deel van de blokkade van de Straat van Hormuz, en het vrijgeven van de bevroren Iraanse tegoeden. Een ‘legitiem’ voorstel, stelt Iran. President Trump noemde het gisteren echter ‘volkomen onacceptabel’, zonder verder in detail te treden.
De woordvoerder van het Iraanse buitenlandministerie zegt dat ook het ‘creëren van veiligheid in de regio en Libanon’ deel uitmaakte van het plan. Met de veilige doortocht van schepen door de Straat van Hormuz vormt dit een ‘ruimhartig en verantwoord voorstel voor de regionale veiligheid’, aldus Iran. Over het nucleaire programma, breekpunt tijdens eerdere gespreksrondes, sprak de woordvoerder niet.
De onderhandelingen verlopen nog altijd via bemiddelaar Pakistan. Onduidelijk is hoe het nu verder moet. Voor zover bekend hebben de VS nog geen tegenvoorstel ingediend.
Jasper Daams
In Iran is een man geëxecuteerd nadat hij was veroordeeld voor spionage namens de CIA en de Mossad, respectievelijk de Amerikaanse en Israëlische inlichtingendiensten. Dat meldt het aan de Iraanse rechterlijke macht gelieerde persbureau Mizan. Volgens mensenrechtenorganisatie Iran Human Rights Society werd de man onder druk gezet om schuld te bekennen.
De in Noorwegen gevestigde ngo Iran Human Rights, niet te verwarren met bovengenoemde organisatie, berichtte vorige week dat het Iraanse regime sinds het begin van de oorlog zeker 24 mensen heeft geëxecuteerd. De doodvonnissen volgden niet alleen na beschuldigingen van spionage, maar ook vanwege de massale demonstraties van begin dit jaar.
Mizan identificeert de meest recente terdoodveroordeelde als Erfan Shakourzadeh. Hij zou werkzaam zijn geweest voor een wetenschappelijke organisatie gespecialiseerd in satellieten, en vertrouwelijke informatie hebben gedeeld met de inlichtingendiensten. Volgens Iran Human Rights Society werd de 29-jarige Shakourzadeh in 2025 opgepakt.
Dit jaar voltrok het Iraanse regime volgens cijfers die Iran Human Rights bijhoudt zeker 190 doodvonnissen. Dat gebeurde vooral tijdens en na de gewelddadige protesten. Vorig jaar werden in Iran zeker 1.639 mensen geëxecuteerd, een record sinds 1989.
Jasper Daams
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zegt op termijn de militaire steun van de VS aan Israël te willen terugschroeven naar nul. Op dit moment ontvangt Israël jaarlijks nog zo’n 3,8 miljard dollar van zijn belangrijkste bondgenoot. Maar in een interview met de Amerikaanse nieuwszender CBS sprak Netanyahu de wens uit om binnen nu en 10 jaar op eigen benen te staan op defensiegebied.
Netanyahu gaf afgelopen weekend voor het eerst sinds het begin van de Iran-oorlog een interview op een Amerikaanse nieuwszender. Het gesprek, dat gisteravond (lokale tijd) werd uitgezonden, komt op het moment waarop de steun voor Israël onder het Amerikaanse volk afneemt. Uit onderzoek van Pew Research bleek onlangs dat 60 procent van de Amerikanen een negatief beeld heeft van Israël, een stijging van 20 procentpunt ten opzichte van 4 jaar eerder.
Een van de belangrijkste redenen voor de gedaalde populariteit is de oorlog die Israël voert in Gaza, waarbij het leger sinds oktober 2023 meer dan 70 duizend mensen doodde. Maar Netanyahu wijdde de reputatieschade ‘voor bijna 100 procent’ aan ‘de explosieve groei van sociale media’. Bewijs voor die bewering liet hij achterwege.
In het interview zei Netanyahu ook dat de VS en Israël met de oorlog in Iran veel hebben bereikt. ‘Maar het is nog niet voorbij’, aldus de Israëlische premier, die stelde dat Iran zijn voorraad verrijkte uranium moet opgeven. Op de vraag hoe hij dat wilde bewerkstelligen, antwoordde hij, zonder verder in detail te treden: ‘Je gaat erheen en je haalt het eruit.’
Jasper Daams
De olieprijzen liepen in de nacht van zondag op maandag op na de mededeling van de Amerikaanse president Donald Trump dat een Iraans vredesvoorstel voor hem 'volkomen onacceptabel' is. Amerikaanse olie werd ruim 4 procent duurder en liep op naar ruim 99 dollar per vat. Een vat Brent, de maatstaf voor olie uit het Midden-Oosten en de Noordzee, ging met ruim 3 procent in prijs omhoog tot zo'n 105 dollar per vat.
Sinds de Straat van Hormuz eind februari werd afgesloten door Iran in reactie op Amerikaanse en Israëlische aanvallen, zijn de olieprijzen fors gestegen. Wisselende uitspraken van Trump over de vredesonderhandelingen met Iran en eventuele heropening van de zeestraat deden de prijzen de afgelopen weken flink fluctueren.
Trump zei zondagavond niet waarom hij het Iraanse voorstel onacceptabel vindt. Langetermijnafspraken over de Iraanse nucleaire infrastructuur zouden onder meer een struikelblok zijn.
ANP
Lees hier het liveblog over de oorlogen in het Midden-Oosten van vorige week terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant