De Britse premier Keir Starmer weigert op te stappen. Hij negeert de druk van enkele van zijn prominente ministers die hem dinsdagochtend verzochten om af te treden. De vraag is nu of een van de rebellen in het kabinet een leiderschapsstrijd ontketent.
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant.
De ministers Shabana Mahmood (Binnenlandse Zaken), Yvette Cooper (Buitenlandse Zaken) en Wes Streeting (Volksgezondheid) hebben volgens Britse media geen vertrouwen meer in de premier. Eerder had Starmer van oud-partijleider Ed Miliband (Klimaat en Energie) te horen gekregen dat hij zijn langste tijd als premier heeft gehad. Directe aanleiding voor de opstand in eigen kring zijn de bijzonder slechte resultaten van de Labour Partij bij de regionale verkiezingen van afgelopen donderdag.
Tijdens het kabinetsberaad van dinsdagochtend herhaalde de premier dat hij gewoon aanblijft. Vervolgens ging hij over tot de orde van de dag. Starmer stelde vast dat er procedures bestaan om hem uit te dagen, waarbij hij doelde op Wes Streeting. Die loopt al tijden met plannen rond om een gooi te doen naar het premierschap, maar wil niet de eerste stap zetten.
Ongeveer tachtig fractieleden hebben hun vertrouwen opgezegd in de premier. Het aantal Labour-afgevaardigden dat Starmer (nog) openlijk steunt, ligt hoger, maar een groot deel van deze supporters zit in de regering.
Starmer zit al maanden in de problemen. Eerder dit jaar wankelde zijn positie door de affaire rondom de benoeming van de omstreden politicus Peter Mandelson tot ambassadeur in de Verenigde Staten. Starmer overleefde dat nipt, maar door de historische nederlaag bij de regionale verkiezingen hangt zijn premierschap nu aan een zijden draad. Door de politieke onzekerheid is de rente op de staatsschuld gestegen tot het hoogste niveau sinds de jaren negentig – onder toenmalig premier John Major.
De nederlaag was zo fors dat sommige Kamerleden, onder wie John McDonnell, de vrees uitten dat het bestaan van de partij zelf in gevaar dreigt te komen. Labour verloor volop kiezers aan de populisten op rechts (Reform UK) en op links (The Greens). Een vastberaden Starmer besloot terug te vechten. Meteen na het stembusdebacle beloofde hij aan te blijven, omdat er anders chaos zou uitbreken. Zaterdag riep hij de hulp in van oud-premier Gordon Brown.
Deze manoeuvre werd gezien als een paniekmaatregel. Zondag kondigde Starmer aan nog acht jaar aan te blijven, hetgeen slecht viel binnen de partij. Met een bevlogen en persoonlijke toespraak hoopte hij een dag later het tij te keren, maar ook dat lukte niet. De houding van Starmer doet denken aan die van zijn verre voorganger Harold Wilson. Eind jaren zestig hield deze Labour-premier zijn critici de beroemd geworden woorden ‘I know what’s going on, I’m going on’ voor.
Voor de Labour Partij is het een dramatische situatie na de eclatante verkiezingsoverwinning in de zomer van 2024. Met een historische meerderheid leek Starmer vijf jaar te kunnen gaan regeren. Het eiland leek na jaren van premierswisselingen onder de Conservatieven af te steven op een periode van rust en stabiliteit. Die hoop bleek vergeefs. Starmers premierschap werd gekenmerkt door schandaaltjes, koerswijzigingen en een sterk tanende populariteit.
Na een kleine twee jaar kunnen de Britten zich waarschijnlijk weer opmaken voor een strijd om het leiderschap, waarbij Mahmood en Streeting goede kansen hebben.
De opstand binnen het kabinet vindt plaats aan de vooravond van de troonrede die koning Charles woensdag namens de regering zal uitspreken. Op de financiële markten steeg de rente op de Britse staatsschuld dinsdag als gevolg van de politieke turbulentie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant