is ICT-consultant en publicist.
Een goede vriend kreeg ooit met zijn vriendin een baby. Toen de baby een paar weken oud was, tilde hij het schepsel boven zijn hoofd, waarschijnlijk met een van die rare gezichten die kersverse ouders naar hun kroost trekken. Vervolgens piste de baby op zijn gezicht. Er zijn vast hordes ouders die dat grappig of schattig vinden. Ik vind het goor. Natuurlijk zijn lichaamsexcreties geen waardig onderwerp voor een column. Deze column gaat schijnbaar over de gelijke verdeling van de zorg- en huishoudelijke taken.
Veel burgerlijke relaties zijn materiële overeenkomsten waarin de partijen toevallig weleens met elkaar neuken. De aard van die overeenkomst leidt tot arbeid. Dat gaat om huishoudelijke arbeid, zorgtaken en de partner eraan herinneren wanneer zijn moeder jarig is. Dit noemt men onbetaalde arbeid. Deze arbeid is niet altijd symmetrisch verdeeld.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Soms komt dat door externe omstandigheden, zoals de toegang tot kinderopvang, religieuze indoctrinatie, of andere structurele factoren. Het valt mij echter op dat dit gesprek niet alleen meer gaat over het faciliteren van gelijkwaardige relaties, maar over de fundamentele aard van de relatie zelf. Dit is maatschappelijk ultra vires: waarom zouden derden iets te zeggen hebben over hoe instemmende mensen hun relatie inrichten?
De vorm van mijn relatie is immers geen democratie: het is een besluit ex cathedra. Voor de ander geldt hetzelfde. De relatie bestaat zolang alle partijen de voorwaarden ervan accepteren: redelijke actoren die tot een overlappende consensus komen. Vervalt die consensus, dan eindigt de relatie.
Mijn walging voor baby’s maakt daarin de vraag relevant: wie gaat de luiers verschonen? Nou, ik dus niet. Als iemand zich met mij wil voortplanten, en mij daartoe overtuigt, betekent dit dus dat zij in ieder geval substantiële onbetaalde arbeid op zich moet nemen, totdat het wezen enige vorm van zelfstandigheid en agentschap vertoont. De uitkomst is dan ook simpel: zij gaat akkoord, we betalen een au pair, of we planten ons niet voort. Voortplanting is geen verplichting, enkel een wens. Ik ben dus vrij om zelf te beslissen onder welke voorwaarden ik mijn sperma al dan niet ter beschikking stel. Baas in eigen balzak. Reproductieve autonomie is wederkerig. Een weloverwogen vrijwillige ongelijke taakverdeling behoeft geen goedkeuring van anderen, alleen van de betrokkenen.
Het is daarom natuurlijk een gotspe dat vanaf de seculiere preekstoel, de opiniepagina’s, mannen of wie dan ook een moreel dictaat krijgen ten aanzien van een privézaak. Wat zijn jullie, dominees? De vraag wanneer je nou eens kinderen gaat krijgen is van dezelfde orde als de vraag wanneer je nou eens de onbetaalde arbeid gelijk gaat verdelen. Nou, nooit. De maatschappij dicteert niet de manier waarop ik samen met mijn partners een relatie vormgeef.
Dwingt de wet of de maatschappij een koppel tot een ongelijke taakverdeling? Zo ja, dan moeten we het hebben over waar de vuist der vrijheid moet optreden. Zo nee, als je dan columnisten nodig hebt om je partner te overtuigen dat hij weleens een vaatdoek mag pakken, dan is er denk ik geen sprake van een mannenprobleem. Eerder een probleem voor een relatietherapeut of een echtscheidingsjurist dan voor opiniepagina’s.
Of koppels taken gelijk verdelen doet daarom niet ter zake: wat ter zake doet is of de keuze voor zowel een gelijke als een ongelijke verdeling weloverwogen en in vrijheid is gemaakt. De vorm van een relatie is het resultaat van de wil van de betrokkenen. De juridische beperkingen, materiële omstandigheden, sociale dwang, maatschappelijke verwachtingen of religieuze indoctrinatie die het vermogen om te kiezen eroderen zijn het relevante vraagstuk. Vrijheid zit in de aard en omstandigheden van de keuze, niet in de uitkomst.
Is deze gesitueerde, contextuele vrijheid eerlijk? Deze vraag durven de predikanten van de gelijke taakverdeling niet aan. Morele verontwaardiging is immers gratis. Het anonieme, abstracte concept ‘mannen’ beschuldigen is het ideologische spek en bonen van de intellectuele zandbak. De analyse van de feitelijke omstandigheden waaronder keuzes tot stand komen is dat niet. De sprong van waargenomen uitkomsten naar geveld oordeel zonder kritische analyse is geen argument. Het is een dogma. De vraag is: welk geloof ligt hieraan ten grondslag? Want wie weloverwogen vrijwillige asymmetrie niet kan verdragen, bestrijdt uiteindelijk niet ongelijkheid maar keuzevrijheid.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant