De verjaardag van Florence Nightingale mag best aangegrepen worden om stil te staan bij het belang van voldoende verpleegkundigen. Zeker 20 procent van het zorgpersoneel haakt binnen vier jaar af, een onrustbarend gegeven.
Op 12 mei 1820 werd Florence Nightingale geboren. Het beeld is alom bekend: Florence die elke nacht met haar lantaarn in de hand de gewonde soldaten verzorgt. Minder bekend is haar rol als sociaal hervormer midden 19de eeuw. Ziekte was volgens haar naast een lichamelijk gebrek ook een gebrek van de samenleving. Tevens schreef zij het boek Cassandra, genoemd naar de mythische helderziende wier profetieën nooit werden geloofd, als straf van de goden.
Meer dan twee eeuwen later is er veel ten goede veranderd. Desalniettemin verdwijnen ziektes nooit en blijft zorg altijd nodig. We worden steeds ouder. Betere zorg heeft geleid tot hogere leeftijden. Hogere leeftijden leiden tot meer zorg. Daarnaast leven we in een tijd van vergrijzing. In Amsterdam wonen nog relatief veel jongeren, maar landelijk is het aantal mensen ouder dan 65 jaar al meer dan 20 procent.
Over de auteur
Sicco Polders is ethicus, en getrouwd met een verpleegkundige.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
En niet alleen ouderen worden ziek; iedereen heeft zorg nodig. Ook verpleegkundigen zelf. De hoge werkdruk, de bureaucratische rompslomp, en patiënten en naasten met steeds meer eisen maken verpleegkundigen soms letterlijk ziek. Zeker 20 procent van de mensen die in de zorgsector werkt, houdt
het binnen vier jaar voor gezien.
De belangrijkste reden hiervoor is niet financieel. Al geldt wel: hoe graag je ook mensen wilt helpen, hoe dierbaar jouw vak je ook is, weinig geld krijgen voor zwaar, veelal ondergewaardeerd werk houdt niemand lang vol. Maar de meest voorkomende reden waarom zoveel zorgverleners er vroegtijdig mee stoppen, is vervreemding van hun werk. Het werk waar ze voor zijn opgeleid, dat ze met hart en ziel willen doen, wordt ondergesneeuwd onder een lawine van formulieren.
Er wordt bijna meer genoteerd en geschreven dan dat er daadwerkelijke zorg wordt verleend. Alles is dichtgetimmerd: niet alleen voor de veiligheid van de patiënt, maar vooral door de eisen van zorgverzekeringsmaatschappijen – momenteel de machthebbers in zorgland. De Dag van de Verpleging is een dag om stil te staan bij diegenen die de zieken willen verzorgen. Het is geen gratuite dag om voor even de lantaarn te laten schijnen op hen die het verdienen. Het is een oproep. Aan ons allemaal.
Voorspeld wordt een wereldwijd miljoenentekort aan verpleegkundigen binnen tien jaar. In Nederland zal er een tekort zijn van rond de 300 duizend. Nu al overstijgt de vraag het aanbod. Om het tij te keren moeten er structureel zaken veranderen.
Laten we beginnen met een goede beloning voor verpleegkundigen en echt te waarderen wat zij doen. Niet alleen vandaag, maar áltijd waardering hebben voor hen die de kastanjes uit het vuur halen.
Ook ik. Mijn vrouw is verpleegkundige. Dat ik haar doorzettingsvermogen bewonder en ontroerd word door haar passie voor haar beroep, is niet voldoende. Ik moet er voor haar zijn. Ik haal niet de ontlasting van een patiënt er handmatig uit. Ik word niet ondergekotst, raap niet de afgestorven teen op, verzorg niet de stinkende wond, en word niet uitgescholden door mensen wier moeder ik verzorg.
De lantaarn van Florence scheen op de gezichten van de zieken. Wat zij zag, raakte haar. Wat de zorgverleners vandaag de dag zien, raakt hen. Zij zien de ander, in al diens kwetsbaarheid. Zij willen mensen helpen beter te worden en hun lijden verzachten. De ongeneeslijk zieken bieden zij steun en een kans om waardig te overlijden. Ook omdat ze weten dat iedereen daar kan komen te liggen.
Florence Nightingale zei: ‘The very first requirement in a hospital is that it should do the sick no harm.’ De tijd is nu gekomen dat we ervoor moeten waken dat het ziekenhuis ook de verpleegkundigen niet te veel schade toebrengt. Als de mensen die de patiënten verzorgen, niet zélf goed worden verzorgd, voorspel ik een doemscenario.
‘Het werk moet je roeping zijn.’ Inderdaad, verpleegkundigen worden geroepen door hun intrinsieke motivatie zorg te verlenen. Maar als ze zelf iets roepen, willen ze ook graag gehoord worden. Laat de Dag van de Verpleging, deze belangrijke en helaas noodzakelijke oproep, geen roep van Cassandra zijn.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant