Een broeierige Italiaanse zomersfeer, fantasieën over knappe jongens: voor zijn theatersolo Jongens liet Thor Braun zich inspireren door de beroemde (en omstreden) kunstenaar Pier Paolo Pasolini. De Oogappels-acteur staat op het podium niet als personage, maar als zichzelf: ‘Dat is zo kwetsbaar.’
schrijft voor de Volkskrant over cabaret, stand-upcomedy en musical.
Thor Braun is net terug van vijf weken rondreizen door Italië. De 26-jarige acteur maakte per trein een kunstreis, beginnend in de musea van Florence, daarna via Rome helemaal naar Sicilië. Zijn liefde voor Italië was al groot en is alleen maar groter geworden, vertelt hij enthousiast.
Tegelijk werd Braun ook weer geconfronteerd met een dubbelheid die hij al langer kent. ‘Ik zag de enorme schoonheid van Italië. De kunst is overweldigend, en er zijn daar zulke knappe jongens. Maar het is ook confronterend omdat Italië een machocultuur is en homoseksualiteit in het publieke leven niet zichtbaar is. De drempel om als gay man te flirten wordt daardoor veel hoger. Je ziet op straat enkel heterostelletjes elkaar kussen.
‘Tegelijkertijd zijn de Italiaanse mannen wel heel fysiek met elkaar, maar dan meer op een vriendschappelijke manier. Jongens lopen er soms hand in hand, je ziet groepjes jongens heel intiem met elkaar zijn. Maar ik vraag me dan telkens af: is dat dezelfde intimiteit die ik als homoseksuele man zou verlangen? Dat twijfelachtige van wat bepaald gedrag betekent, dat heeft ook iets heel spannends en moois. Het zorgt voor een soort ultiem verlangen.’
Het thema van onvervulde verlangens is ook verwerkt in de solovoorstelling Jongens. Braun maakte dit in 2025 als afstudeerproject voor zijn studie aan de toneelschool ArtEZ in Arnhem. Jongens is een vurige onderdompeling in het werk van de beroemde, omstreden filmmaker en schrijver Pier Paolo Pasolini (1922-1975), bekend van jarenzestigfilms als Accattone, Mamma Roma en Teorema.
In Jongens weet Braun met veel beelden, teksten en muziek overtuigend een broeierige Italiaanse zomersfeer op te roepen. Hierin houdt Braun monologen vol fantasieën over knappe Italiaanse jongens als Bruno, Gianni en Nisiuti. Hij mijmert over de zomers die hij nooit beleefd heeft, uit zijn bewondering voor Pasolini’s kunst, maar is ook kritisch op Pasolini’s obsessies met vaak minderjarige jongens. Ondertussen schildert Braun beelden van naakte mannen en jongens op grote witte doeken, die we live zien ontstaan.
Deze maand keert Jongens terug voor een lange speelreeks van drie weken in het Amsterdamse Theater Bellevue. Best bijzonder voor een theatersolo die begon als afstudeerproject voor de toneelschool. In 2025 maakte Braun al een korte theatertournee. ‘Een prachtige, schaamteloze ode aan de mannenliefde’, schreef de Volkskrant in een viersterrenrecensie. NRC deelde ook vier sterren uit: ‘Thor Braun is onmiskenbaar een talent om te koesteren.’
We treffen Thor Braun in zijn woonplaats Arnhem in het thuishonk van Theater Oostpool, waar hij zijn solo ontwikkelde en nu opnieuw instudeert. Braun ziet een uitdaging in de nieuwe speelreeks: ‘Ik vraag me af hoe het zal zijn om twintig voorstellingen achter elkaar te spelen. Kan ik mijzelf steeds opnieuw verliezen in een performance? Kan ik die jongens in mijn voorstelling steeds voor het eerst ontmoeten, zonder dat het een herhaling wordt? Ik heb zin in die zoektocht. Anders dan bij film moet je in het theater alles zelf doen. Daar leer ik veel van als acteur.’
Ondanks zijn jonge leeftijd heeft Braun al veel ervaring met acteren in film en televisie, want hij brak op zijn 8ste door als kindacteur in de familiefilm Het geheim (2010), als de zoon van een door Theo Maassen gespeelde goochelaar. Er volgden meer films, zoals de komedie De Boskampi’s (2015), met Braun als Rik, die wordt gepest op school en besluit om zijn klungelige vader Paul (Henry van Loon) om te toveren tot maffiabaas.
De grote bekendheid verwierf Braun met zijn rol van puber Chris Larooi in de dramaserie Oogappels, een dwarse jongen die make-up en eigenzinnige kleding draagt en gedurende de serie uit de kast komt als queer en een vriend krijgt. De serie liep van 2019 tot 2025, vond een miljoenpubliek, won in 2023 de publieksprijs de Gouden Televizier-Ring, en werd vorig jaar op feestelijke wijze afgesloten. Braun: ‘Ik ben heel trots op Oogappels, het heeft zo’n groot deel van mijn leven uitgemaakt. En Chris is een personage geweest dat veel mensen heeft geïnspireerd.’
Omdat Braun zich wilde ontwikkelen als theatermaker ging hij in 2021 naar de theateropleiding ArtEZ in Arnhem. Daar ontdekte hij dat hij voorstellingen wilde maken waarin ook zijn talenten voor beeldende kunst een plek krijgen. Van jongs af aan heeft hij altijd geschilderd, geverfd en geknutseld.
Braun: ‘Met Pasolini kwam ik ooit in aanraking op een expositie in Monaco, waar er beelden uit zijn films heel groot werden vertoond. Dat vond ik toen zo mooi. Uit die beelden sprak Pasolini’s grote liefde voor jongens. Het verboden, perverse karakter daarvan fascineerde me. Ik ging me daarna helemaal onderdompelen in zijn werk. Ik heb al zijn films en documentaires gezien, al zijn boeken, essays en poëzie gelezen.
‘Hij kon zo mooi schrijven over onmogelijke liefdes. In zijn gedicht Alba beschrijft hij bijvoorbeeld hoe hij wakker werd met frisse lakens, en verlangde naar een lichaam, en zijn kussen nat was van de tranen. Ik kan verdrinken in dat Italiaanse gevoel. Maar Pasolini was zo’n ruig, grillig, totaal ongrijpbaar figuur. Hij heeft ook heel sadistisch en politiek werk gemaakt. Ik was enorm geïnspireerd. Uiteindelijk heb ik me gefocust op wat ik het allermooiste vond: dat onvervulde verlangen dat hij zo mooi kan omschrijven.
Braun zegt dat hij in Jongens niet als een personage op het toneel staat, maar als zichzelf. ‘Het is hyperpersoonlijk. Ik sta daar gewoon een uur te praten over hoe ik verlang naar een lichaam, een jongen, hoe dat niet mag, waar ik dan precies naar verlang, dat is zo kwetsbaar.’
‘Het gaat over hoe ik me verhoud tot de kunstenaar Pasolini. Mijn monologen zijn gebaseerd op fragmenten uit zijn dagboeken. In hoeverre ben ik dan Pasolini op het toneel? Dat is nogal dubbel, want de jongens waarover ik fantaseer, verbeeld ik tegelijk ook zelf. Want ik sta daar in slechts mijn wollen zwembroek – dat is het soort jongen waar Pasolini veel over schreef.
‘Dus ik verlang naar een jongen die ik zelf ergens ook weer ben. Want die Italiaanse jongens die ik beschrijf, die zo heerlijk zorgeloos met elkaar struinen over de velden, samen zwemmen in de rivier en ’s avonds rondhangen op straat, die wil ik natuurlijk ook heel graag zelf zijn. Ik denk dat dat in de liefde vaak zo werkt: je wordt verliefd op iets wat je zelf zou willen zijn.’
De voorstelling werd gemaakt in samenwerking met Oostpool-regisseur Char Li Chung. Terugblikkend op het maakproces van Jongens zegt hij: ‘Thor vroeg mij en ik zei ‘kom maar op’, want de romantiek, het Italiaanse, het leven groots willen voelen en ervaren, dat ligt heel erg in lijn met mijn eerdere werk. In het begin presenteerde Thor mij alleen maar beelden, een collage van schilderijen. ‘Praat je ook nog?’, vroeg ik hem toen. Daarna is hij teksten gaan zoeken en schrijven bij zijn beelden. Zo ontstond er een dramaturgie en een spanningsboog.’
Char Li Chung omschrijft Braun als een alleskunner: ‘Bij mijn regies is de mens achter de acteur extreem belangrijk. En wat Thor als mens zo mooi maakt, dat komt er in dit werk allemaal uit. Dat schilderen, kunst maken, die frisheid, het optimisme, idealisme, romantiek, dat is allemaal hoe Thor als mens geprogrammeerd is.’
Tijdens de voorstellingen die Braun in 2025 speelde met Jongens kreeg hij bijzondere reacties. Braun: ‘Het is heel tof als ik merk dat de kijkers van Oogappels naar mijn voorstelling komen, omdat ze zich afvragen: wat zou hij dan zelf maken? Het publiek dat is geïnteresseerd in het queer verhaal van Chris zal ook hierin geïnteresseerd zijn. Maar ik ben ook trots dat ik als maker weer iets heel anders neer kan zetten dan dat ik als acteur deed in Oogappels.
‘Gaandeweg kwam er steeds meer gay publiek kijken, mensen die zich specifiek konden verbinden aan Pasolini. Uit alle hoeken van Nederland hadden ze ervan gehoord. Ik had homostellen uit Limburg of Terschelling in de zaal, en die zeiden dat ze echt ontroerd waren. Dat vond ik een enorm compliment. Maar het is voor mij niet enkel een gay voorstelling; het thema van grenzeloos verlangen, daar kan iedereen zich wel in herkennen.’
Naast de herneming van Jongens is Braun druk met allerlei andere projecten. Hij speelt een rol in Downtown, de nieuwe film van Michiel van Erp die voor een groot deel gaat over de aidscrisis uit de jaren tachtig. Vanaf september speelt hij mee in de nieuwe muziektheatervoorstelling Tulip Town van Steef de Jong, een door Braun bewonderde theatermaker die begon als beeldend kunstenaar en zelf zijn decors maakt.
Eerst ontwikkelt Braun nog een nieuwe soloperformance voor theaterfestival De Parade, deze zomer te zien in diverse steden. ‘Het gaat over mijn grote liefde voor dieren, en over de machtsverhoudingen tussen mens en dier. De werkwijze lijkt op die van Jongens, want ook nu begin ik vanuit het beeldende werk. Momenteel werk ik aan een enorm beeld van een kikkerlichaam. Ik weet al dat ik iets ga doen met die kikker, maar de dramaturgie komt er pas later bij. Eerst trek ik me terug in een atelier met mijn materialen, met gips, lijm en olieverf... daar word ik zo gelukkig van. Om vanuit mezelf iets te maken, een eigen spoor te ontdekken.’
Jongens, 14/5 t/m 6/6, Theater Bellevue, Amsterdam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant