Vakbonden FNV, CNV en VCP hebben maandag een ultimatum gesteld aan het kabinet. Als de bezuinigingen op de sociale zekerheid niet binnen twee weken van tafel gaan, komen de bonden met ‘stakingen en werkonderbrekingen’ die ‘grote delen van Nederland’ zullen raken.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over pensioenen en sociale zekerheid.
Al sinds de bekendmaking van het regeerakkoord staan de bonden lijnrecht tegenover het kabinet. In het akkoord spraken coalitiepartijen D66, VVD en CDA onder meer af om de AOW-leeftijd sneller mee te laten stijgen met de levensverwachting. Ook wil het kabinet de maximale duur van een werkloosheidsuitkering (WW) verkorten van twee naar één jaar en zou de maximale arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA) met 20 procent naar beneden moeten. De maatregelen moeten op termijn ongeveer 6 miljard euro aan bezuinigingen opleveren.
Begin maart liepen de bonden daarom weg uit een kennismakingsgesprek met minister van Sociale Zaken Hans Vijlbrief (D66). De bonden spraken toen in een gezamenlijke verklaring van ‘ijskoude plannen’. Ze kondigden aan niet meer in gesprek te willen zolang er geen streep staat door de maatregelen. Ondertussen zouden er acties worden voorbereid.
Vier maanden later is er in de ogen van de huidige voorzitters van de vakbonden onvoldoende beweging gekomen vanuit het kabinet. ‘Voor ons is de grens bereikt’, zei FNV-voorzitter Hans Spekman maandag in perscentrum Nieuwspoort. Spekman wil niet in gesprek over wat hij ‘afbraakvoorstellen’ noemt. CNV-voorzitter Hans van den Heuvel verwees naar de grote financiële gevolgen die de maatregelen kunnen hebben voor mensen. ‘Dit is niet alleen een politiek heet hangijzer, maar een heet hangijzer voor heel veel mensen.’
Dat minister Vijlbrief inmiddels heeft gezegd het plan voor de versnelde verhoging van de AOW-leeftijd nu niet verder uit te werken en naar ‘alternatieve routes’ te kijken, is voor de bonden nadrukkelijk niet genoeg. Het kabinet moet het AOW-plan in zijn geheel ‘schrappen’ om stakingen te voorkomen. Ook moet er een streep door de ingeboekte bezuinigingen die het kabinet wil halen door de WW te verkorten en de WIA te verlagen. ‘Alleen dan kun je een gesprek voeren’, zei FNV-voorzitter Spekman daarover.
Omdat er al bezuinigingen zijn ingeboekt, vinden de bonden namelijk dat ze bij de gesprekken al bij voorbaat achterstaan. Er moet dan immers ergens anders op de sociale zekerheid weer geld worden gehaald. ‘Ik wil niet van een 3-0-achterstand terugonderhandelen naar een 2-0-achterstand’, zei CNV-voorzitter Van den Heuvel daarover. ‘Iedereen die iets weet van onderhandelen, weet dat je dat niet moet doen.’
Los van directe gevolgen die de aangekondigde bezuinigingen voor mensen kunnen hebben, benadrukken de bonden in hun ultimatum ook dat de plannen lijnrecht ingaan tegen eerdere afspraken. Zo werd in 2019 in het Pensioenakkoord juist afgesproken om de AOW-leeftijd minder snel te laten stijgen. De bonden zien het AOW-plan dan ook als een schending daarvan.
Daarnaast missen de bonden ‘evenwicht’ in het regeerakkoord. ‘Alle lasten worden afgewenteld op de werknemers’, aldus FNV-voorzitter Spekman. ‘Aan de vermogenden wordt eigenlijk heel weinig gevraagd. Dat vinden we onrechtvaardig en verkeerd.’ Volgens Spekman zou het kabinet ook kunnen kijken naar een verhoging van de winstbelasting om een deel van de benodigde bezuinigingen op te halen.
De bonden roepen hun leden op om een ‘krachtig signaal af te geven’ aan de politiek. Welke sectoren gaan staken, is nog niet bekend, maar twee weken geleden dreigde de FNV al met een ov-staking in juni. Volgens Spekman zullen de gevolgen zeker worden gevoeld. Hij realiseert zich dat veel Nederlanders de acties ‘niet leuk zullen vinden’, maar volgens de vakbondsvoorzitter ‘is het nodig voor de toekomst van ons land’.
Minister Vijlbrief schreef maandag in een reactie op het ultimatum dat hij de bonden ‘goed heeft gehoord’. Hij komt ‘binnen enkele weken’ met een voorstel om werkgevers en vakbonden weer aan tafel te krijgen. Wat dat voorstel precies inhoudt, is nog onduidelijk.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant