Frankrijk houdt vanaf maandag voor het eerst zijn jaarlijkse Afrikatop in een Engelstalig Afrikaans land. Samen met Kenia ontvangt Frankrijk dertig Afrikaanse leiders. Dat is naast economisch óók pr-technisch interessant.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Afrika en het Mondiale Zuiden.
De top, veelzeggend genoeg Africa Forward Summit genoemd, komt in een tijd waarin de Franse relaties met zijn voormalige kolonies in Noord- en West-Afrika ernstig zijn bekoeld. Mede hierdoor richt Frankrijk zich de laatste jaren steeds nadrukkelijker op Engelstalige Afrikaanse landen, waarmee het geen pijnlijk koloniaal verleden deelt, zoals voormalig Britse kolonie Kenia. Deze top getuigt van die nieuwe strategie.
De tweedaagse top vindt plaats in de Keniaanse hoofdstad Nairobi. Maandag staat in het teken van een ontmoeting tussen het Franse en Afrikaanse bedrijfsleven. Dinsdag is er een topoverleg tussen dertig staatshoofden. Op de agenda staan onderwerpen als de energietransitie, kunstmatige intelligentie en duurzame landbouw. Naast landendelegaties zullen ook vertegenwoordigers van de Afrikaanse Unie en de Europese Unie in Nairobi aanwezig zijn.
Toen de Franse president Emmanuel Macron in 2017 aan de macht kwam, beloofde hij een einde te maken aan de Françafrique, de strategie van politieke, militaire en financiële interventie waarmee Frankrijk invloed in zijn voormalige kolonies behield.
Maar Macron werd ingehaald door de politieke realiteit. Dankzij een reeks militaire coups en toenemend anti-Frans sentiment moest Frankrijk troepen terugtrekken uit Mali, Niger, Burkina Faso, Ivoorkust, Tsjaad, Senegal en gedeeltelijk uit Gabon. De ooit zo vanzelfsprekende aanwezigheid van Frankrijk in West-Afrika kwam ten einde.
Met deze top in het Engelstalige Kenia wil de regering-Macron aan iedereen duidelijk maken dat zij niet langer als oud-koloniale macht opereert op het continent, zegt Douglas Yates, hoogleraar politicologie aan de American Graduate School in Parijs. ‘Terwijl Frankrijk in West-Afrika als neokoloniaal wordt neergezet, gaat Macron in Oost-Afrika op de foto met Afrikaanse leiders. Pr-technisch is dat goud waard.’
Toch is Frankrijks toenadering tot Engelssprekend Afrika niet alleen ingegeven door de slechte relatie met zijn voormalige koloniën, zegt Yates, die al jaren onderzoek doet naar de Frans-Afrikaanse betrekkingen. ‘Frankrijk doet alleen zaken met landen waar het iets aan heeft in strategische of economische zin. Paradoxaal genoeg zijn de oud-Franse kolonies zo arm dat er weinig meer te halen is voor Frankrijk. De Fransen kijken daarom al langer naar andere Afrikaanse landen.’
Met Kenia sloot Frankrijk vorig jaar een defensiepact. Dat was volgens Yates vanwege Kenia’s strategische ligging: aan de Indische Oceaan en halverwege het continent. In 2024 kondigde Frankrijk aan 300 miljoen euro te investeren in Nigeria, en wel in de infrastructuur, gezondheidszorg en duurzame energie. Yates: ‘Frankrijk investeert daar waar het interessant is voor Franse bedrijven als Total, dus ook in het olierijke Nigeria.’
Deze top plaveit de weg voor nieuwe partnerschappen tussen Frankrijk en Afrikaanse landen. Maar voor president Macron is de topontmoeting in Nairobi slechts een onderdeel van een grotere reis door Afrika. Hij bezoekt later in de week Egypte en Ethiopië, landen waarmee Frankrijk geen postkoloniale banden heeft.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant