De regering-Trump is allerminst van plan het Congres toestemming te vragen om de oorlog tegen Iran te verlengen. Het Witte Huis liet vrijdag een deadline daarvoor verstrijken. De vraag is of genoeg Republikeinen dat accepteren.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Voor Democraten en ook enkele Republikeinen stond vrijdag 1 mei rood omcirkeld in hun agenda. Op die dag was het precies zestig dagen nadat president Donald Trump het Congres formeel op de hoogte had gesteld dat de VS eenzijdig de aanval hadden geopend op Iran. Volgens een wet uit de jaren zeventig moet de president na die periode een einde maken aan de oorlog, tenzij het Congres groen licht geeft voor het voortzetten daarvan.
Trump heeft echter weinig boodschap aan de zogeheten War Powers Resolution. Minister Pete Hegseth van Defensie gaf tijdens een verhitte hoorzitting donderdag in de Senaat kritische Democraten te kennen dat de regering zich niet gehouden voelt aan de deadline.
Als redenering voerde Hegseth het staakt-het-vuren met Iran aan. Volgens de minister stopte de tijd toen de Verenigde Staten en Iran op 8 april overeenkwamen de wapens te laten rusten. Pas als de oorlog weer in alle hevigheid losbarst, zou de klok volgens Hegseth verdergaan met tellen, hoewel hij niet wilde toezeggen dat de regering dan wel om toestemming zou vragen.
Dankzij de Republikeinse meerderheid in het Congres is de regering tot dusver nog niet tegen problemen aangelopen. Trump heeft ook nooit geprobeerd een machtiging van het Congres te krijgen voor het aanvallen van Iran. Pogingen van Democraten om de regering te dwingen de oorlog te staken, zijn steeds gestrand.
Trump heeft steeds volgehouden dat zijn handelen gerechtvaardigd was omdat Iran een ‘acuut’ gevaar vormde. Ook voorgangers van Trump, zoals Obama tijdens de militaire interventie in Libië van 2011, zijn met juridische geitenpaadjes gekomen om onder de War Powers Resolution uit te komen.
Enkele Republikeinen hebben wel aangetekend dat hun steun een limiet kent. Nadat Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden vorige maand net een resolutie hadden weten weg te stemmen die Trumps macht aan banden zou hebben gelegd, zei prominent Congreslid Brian Mast dat een stemming ‘na zestig dagen er heel anders zou kunnen uitzien’.
De vraag is nu of Republikeinen zich tevreden zullen stellen met de rechtvaardiging van het Witte Huis om de deadline te negeren. Senator Susan Collins heeft deze week laten weten dat voor haar de grens na zestig dagen is bereikt.
Experts hebben al grote vraagtekens geplaatst bij de redenering van Hegseth. ‘Het is juridisch nogal vergezocht om te stellen dat er geen vijandelijkheden gaande zijn wanneer Amerikaanse oorlogsschepen de Straat van Hormuz blokkeren en op Iraanse schepen vuren’, aldus John B. Bellinger III, een juridisch adviseur voor de nationale veiligheid in regering van George W. Bush, tegen The New York Times.
Intussen heeft Iran vrijdag laten weten een nieuw voorstel te hebben overhandigd aan Pakistaanse bemiddelaars voor een duurzaam einde aan de oorlog. Onduidelijk is in hoeverre de nieuwe versie verschilt van het voorstel dat eerder deze week door Trump van de hand werd gewezen. Dat omvatte de heropening van de Straat van Hormuz en het opheffen van de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens. De onderhandelingen over een nucleair akkoord zouden tot nader order worden stilgelegd, wat voor Trump onbespreekbaar is.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant