Agressie tegen politie Gewelddadige protesten tegen beoogde asielzoekerscentra nemen toe en klimaatdemonstraties houden aan. Dit baart de politie zorgen. „Een aanzienlijk hogere straf tegen geweldplegers lijkt mij goed.”
Demonstranten tegen immigratie en de politie botsen tijdens een protest in Den Haag, herfst 2025.
De Nationale Politie vreest dat burgers, door groeiende geopolitieke spanningen en oplopende binnenlandse politieke twisten, steeds vaker agenten gewelddadig zullen belagen.
Dit zegt Corry van Breda, plaatsvervangend politiechef in de eenheid Zeeland-West-Brabant en landelijk portefeuillehouder geweld, in een gesprek met NRC. De politie presenteert vandaag jaarcijfers over geweldsincidenten waarmee ze geconfronteerd wordt. Bedreigingen, mishandelingen, beledigingen, bespugen, discriminatie en seksuele intimidatie van agenten zijn in 2025 „in absolute zin en in ernst toegenomen”.
De politie registreerde vorig jaar zo’n 13.000 geweldsincidenten tegen agenten, ruim 2.000 meer dan in 2019. „Dat aantal is onacceptabel hoog. Concreet betekent dit dat dagelijks gemiddeld zo’n 35 politieagenten agressief en gewelddadig worden bejegend. Dat is natuurlijk waanzin en onacceptabel”, zegt Van Breda.
Het meest voorkomende incident betreft belediging van politiemensen, ruim 5.000 gevallen. „Maar je ziet een verharding en steeds zwaardere incidenten met alle gevolgen van dien, zoals ernstige trauma’s en zwaar lichamelijk letsel bij agenten. Niemand tekent hiervoor als je bij de politie komt.”
Aanhoudende klimaatdemonstraties en het toenemende aantal gewelddadige protesten in gemeenten die een asielzoekerscentrum willen openen, baren de politie zorgen. Van Breda vindt dat het zo niet langer kan. „Wij doen een appèl op de samenleving. Wij kunnen als politie ongetwijfeld ook dingen beter doen, maar de verharding in de maatschappij en de groeiende onvrede richting overheid is verontrustend.” Aan de tolerantie zijn grenzen, zegt ze: „Uiteindelijk moeten wij toch echt de openbare orde handhaven. En onze collega’s staan daar keer op keer op keer.”
De politie raakt zwaar overbelast door alle demonstraties, vertelt Van Breda. „Die agenten staan niet in de wijk, zitten niet in een surveillanceauto en doen geen opsporingsonderzoeken.” De rellen bij discussies over asiel worden volgens haar steeds ernstiger.
Ook de klimaatdemonstraties zijn een bron van zorg. „Hier is het probleem misschien niet zozeer de verharding, als wel de vólharding. Het zijn niet alleen maar vriendelijk zingende en knutselende mensen langs de weg die hun stem willen laten horen”, aldus de politiebaas. „Het mag niks betekenen voor ons werk, maar het is best frustrerend dat het een steeds groter gevecht wordt om te zorgen dat demonstranten naleven wat er is afgesproken over waar ze bijvoorbeeld mogen staan. Uiteindelijk moeten wij als agenten aan de bak. Dit belast het normale werk. We komen er steeds minder aan toe om de verbindende politie te blijven die we in Nederland willen zijn.”
Uit de cijfers die vandaag bekend worden, blijkt dat vooral vuurwerk gooien naar politiemensen de afgelopen jaren flink is toegenomen. Voor dit vergrijp, vaak bij voetbalwedstrijden, werd in 2019 94 keer verbaal opgemaakt. Vorig jaar was dit 307 keer.
Rond de jaarwisseling waren er 344 geweldsincidenten, een verdubbeling vergeleken met een jaar eerder. De politie vermoedt dat de toename van vuurwerkincidenten samenhangt met de parlementaire besluitvorming over een algeheel vuurwerkverbod. „We hopen dat de Wet veilige jaarwisseling nog dit jaar van kracht wordt. We hebben het niet over rotjes, maar over zware explosieven. Het gaat om zelf in elkaar geknutselde bommen waarbij het flitspoeder uit Cobra’s wordt gebruikt. Daarmee schiet je mensen uit hun schoenen. Dit gaat van kwaad tot erger.”
Het Openbaar Ministerie wil geweld tegen politieagenten en andere mensen met een publieke taak strenger aanpakken. Het hanteert als uitgangspunt een 200 procent hogere sanctie dan bij andere geweldsincidenten, als signaal dat dit soort crimineel gedrag niet wordt getolereerd.
Van Breda: „Het is belangrijk zwaarder te straffen dan bij ‘normale’ geweldsincidenten. We zijn hierover voortdurend in gesprek met OM en rechters, want het gaat niet in alle gevallen goed. Collega’s zijn daar soms ook best teleurgesteld over, daar kan ik eerlijk over zijn. Het kan wel wat strenger. Laten we doen wat we hebben afgesproken. Misschien is 200 procent niet altijd mogelijk, maar een aanzienlijk hogere straf tegen geweldplegers lijkt mij goed.”