In Loosdrecht is het al twee weken onrustig rondom de noodopvang van asielzoekers in het Noord-Hollandse dorp. Inwoners missen een luisterend oor van de gemeente. De gemeente zegt te begrijpen dat inwoners zich overvallen voelen en "zal meer de tijd nemen voor communicatie".
"Het was alsof er een bom werd gedropt en er verder geen informatie volgde", zegt Dennis Haverlag. De Loosdrechter kreeg een brief in zijn handen gedrukt dat er enkele dagen later een tijdelijke noodopvang voor asielzoekers in het gemeentehuis in Loosdrecht zou komen. Veel meer informatie volgde niet.
Dat schoot Haverlag in het verkeerde keelgat. Het ging hem er niet zozeer om dat er vluchtelingen zouden worden opgevangen ("ik snap dat er nood is"), maar de manier waarop de gemeente Wijdemeren, waar Loosdrecht bijhoort, dit communiceerde. "Toen ik het las, dacht ik: heb ik iets gemist? Wat komt er dan precies? Waarom weten we van niks? Maar er wordt niks teruggekoppeld."
Hugo van Wichen kreeg geen brief. Hij woont wel in Loosdrecht, maar alleen inwoners die direct in de buurt van de noodopvang wonen, kregen een brief. Hij moest de komst van de asielopvang via sociale media vernemen. Niet omdat de gemeente dat deelde, maar buurtbewoners.
Het voelde voor hem alsof de gemeente inwoners iets "door de strot probeert te duwen". "Ik dacht: dat kan je maar op één manier aanvechten en dat is juridisch." Het kort geding dat hij samen met enkele anderen aanspande, verloor hij. Vermoedelijk zullen er nog meer rechtszaken volgen.
Bij een informatiebijeenkomst in het gemeentehuis was Van Wichen niet welkom. Net als veel andere Loosdrechters moest hij buiten blijven staan, omdat ze niet dicht genoeg bij de opvanglocatie woonden.
Van Wichen benadrukt dat hij niet tegen asielopvang in het algemeen is. "Ik denk dat 90 procent van de mensen het prima vindt als er 25 gezinnen komen die gevlucht zijn uit oorlogsgebied, maar ik ben wel tegen de manier waarop dit gaat."
In eerste instantie wilde de gemeente 110 mannen opvangen. Na hevige protesten, waarbij onder meer de politie werd bekogeld, besloot de gemeente maximaal zeventig mannen op te vangen. Ze komen niet voor 6 mei en blijven tot uiterlijk 1 november van dit jaar, zegt een woordvoerder.
Opvallend is dat de gemeente Wijdemeren nog geen jaar geleden onderzoek deed naar wat er nodig is voor een asielzoekerscentrum in de gemeente. Daarin vroeg het ook inwoners hun mening te geven. Er kwam onder meer naar voren dat bewoners "waarde hechten aan duidelijke communicatie en serieuze inspraak voor alle bewoners, niet alleen direct omwonenden".
Geconfronteerd met dat onderzoek zegt een woordvoerder van de gemeente dat "noodopvang iets anders is dan een asielzoekerscentrum". Dat is inderdaad zo; een asielzoekerscentrum is er vaak langer en heeft meer voorzieningen dan een noodopvang. De woordvoerder erkent wel dat je wel behoorlijk wat kennis van de asielketen moet hebben om dat te weten.
De woordvoerder begrijpt dat inwoners zich "overvallen" voelen. "We nemen daarom meer de tijd voor communicatie met de samenleving. Suggesties, vragen en zorgen nemen we zoveel mogelijk mee in het leefbaarheids- en veiligheidsplan", zegt ze. Daarnaast praat de gemeente deze en volgende week met meerdere inwoners en vertegenwoordigers van ondernemers en verenigingen.
Berend Henk Huizing is oprichter van Ikbesluitmee, dat gemeenten helpt inwoners te betrekken bij besluitvorming. Hij ziet dat veel gemeenten inwoners pas betrekken bij een plan als alles al is besloten. "Ze voelen zich dan niet serieus genomen, omdat ze geen enkele invloed ervaren over hun directe leefomgeving."
Daarom adviseert Huizing om zo vroeg mogelijk met mensen in gesprek te gaan. "Leg de bestuurlijke dilemma's uit en luister naar zorgen en angsten. Dat is wat mensen willen: gehoord worden." Dat moet niet in grote voorlichtingsbijeenkomsten gebeuren, maar tijdens kleine gesprekken.
Noelle Aarts, communicatie-expert en voorheen verbonden aan de Radboud Universiteit, noemt de asielopvang in Haaksbergen als voorbeeld. Daar was ook veel verzet tegen. "Mensen hadden daar inspraak in wat nodig was voor een veilig gevoel. Het is belangrijk dat inwoners worden meegenomen. Mensen hebben recht op glasheldere communicatie."
Tegelijkertijd gaat het niet alleen om het informeren van inwoners, zegt Aarts. "Het gaat ook om vragen en luisteren. Je kunt wel iedere keer zeggen dat de statistieken laten zien dat het door een opvanglocatie niet onveiliger wordt, maar je moet mensen zich veilig laten voelen."
Dat kan best spannend zijn, erkent Huizing. Het vraagt volgens hem om goede voorbereiding en oprechte interesse in de zorgen en angsten van mensen. "Staan mensen juichend op de banken als je dat goed doet? Nee, maar als je vroegtijdig écht kunt meepraten over oplossingen, kunnen mensen er vaak mee leven."
Van Wichen hoopt dat de gemeente "op de pauzeknop drukt": "Bied excuses aan en ga luisteren als gemeente. Dan kan je nog wat redden. Er is een mail gestuurd dat we in gesprek gaan met elkaar. Dat is ook in de rechtszaal gezegd, maar tot nu toe is het één grote radiostilte. Er is nul communicatie."
Source: Nu.nl algemeen