Staatsbezoek VS Donderdag sloten de Britse koning Charles en koningin Camilla hun staatsbezoek af aan de Verenigde Staten. Er was hier en daar ongemak, maar vooral tevredenheid hoe Charles president Trump impliciet terechtwees. Of spanningen tussen Trump en de Britse premier Starmer daardoor ook verdwijnen, is twijfelachtig.
De Britse koning Charles overhandigt de originele bel van de HMS Trump, een onderzeeër uit de Tweede Wereldoorlog met het opschrift "Trump 1944", als cadeau aan de Amerikaanse president Donald Trump, dinsdag tijdens een staatsbanket in de East Room van het Witte Huis in Washington.
Een goudkleurige scheepsbel vat het staatsbezoek van koning Charles aan de Verenigde Staten wel zo ongeveer samen.Tijdens het staatsbanket in het Witte Huis afgelopen dinsdagavond had de Britse koning als cadeau een oude scheepsbel meegenomen voor president Donald Trump. Goudkleurig, glimmend gepoetst en zijn naam stond erin gegraveerd; al met al het perfecte diplomatieke geschenk voor Trump. Het was een bel van een Britse onderzeeër die tijdens de Tweede Wereldoorlog in gebruik was. De naam H.M.S. Trump. Al was er waarschijnlijk geen verband met de familie van de president.Als de president de Britten ooit nodig had, zei Charles, hoefde hij alleen maar even te bellen. Grap geslaagd, bezoek geslaagd.Donderdag sluiten koning Charles III en koningin Camilla hun vierdaagse staatsbezoek aan de Verenigde Staten af. Vier dagen van diplomatieke topsport vol diners, ontmoetingen en toespraken zitten erop. De diplomaten die alles hebben voorbereid, Charles’ team van Buckingham Palace en de partijtop van regeringspartij Labour zullen tevreden zijn. De optredens van de koning afgelopen dagen werden positief ontvangen, fouten maakte hij niet. „Geweldige mensen”, zei Trump donderdag bij de afscheidsceremonie in Washington.
Eén van de belangrijkste momenten was Charles’ toespraak in het Congres op dinsdag. De koning kreeg meer applaus dan hij thuis in het Verenigd Koninkrijk gewend is en zijn woorden waren politiek gezien scherper dan van tevoren gedacht. Hij bezong de waarde van multinationale allianties, in het bijzonder die van de NAVO. En hij herinnerde het Congres eraan dat de NAVO artikel 5 van het bondgenootschap, waarin staat dat een aanval op één van de lidstaten wordt beschouwd als een aanval op alle, slechts één keer activeerde: na de terreuraanslagen in de VS op 11 september 2001. Op zich was dit alles keurig in lijn met de uitgangspunten van de Britse regering, maar zijn gastheer Trump is over de NAVO altijd kritisch.Diplomatiek gewaagd waren ook zijn opmerkingen over de Magna Carta, het document dat aan de basis ligt van de rechtsstaat en democratie in het Verenigd Koninkrijk. Aan de Magna Carta wordt ook in Amerikaanse rechtszaken nog steeds gerefereerd, zei Charles, „als basis voor het principe dat de uitvoerende macht onderworpen is aan checks and balances”.
Koning Charles begroet dinsdag Amerikaanse volksvertegenwoordigers na zijn toespraak tot een gezamenlijke vergadering van het Congres in het Capitool in Washington.
De koning kreeg er applaus en een staande ovatie voor van Democraten die zich gehoord voelden. Maar hij zei ook weer niet expliciet dat het verkeerd is dat het er nu onder Trump anders aan toe gaat. Trump en de Make American Great Again-beweging vinden die controle op de uitvoerende macht onhandig en onnodig. „Dapper, onverschrokken en eigenlijk excellent”, zei de Britse oud-ambassadeur in de VS Kim Darroch tegen dagblad The Guardian over Charles’ toespraak. „En vol impliciete kritiek” op Trump.
Charles sloeg de plank meestal raak, maar ongemak was er af en toe wel. Zo applaudisseerde vicepresident JD Vance niet toen Charles over klimaatverandering sprak. En omgekeerd moeten Britse wenkbrauwen omhoog zijn gegaan toen het Witte Huis een foto van Donald Trump en Charles verspreidde, met als bijschrift: „Twee koningen!” Het was vooral een poging om de anti-Trump-beweging te jennen, het No Kings-protest. Was iedereen tevreden? Dat zeker niet. De New Yorkse burgemeester Zohran Mamdani had vooraf duidelijk gemaakt dat hij liever geen een-op-eengesprek met Charles zou hebben. Als dat toch had gemoeten, had hij Charles willen vragen naar de omstreden diamant Koh-i-Noor, die het Britse koningshuis in koloniale tijden heeft bemachtigd. Na een kort praatje tussen de twee bij het herdenkingsmonument voor 11 september bleef onduidelijk of Mamdani het onderwerp echt ter sprake had gebracht.
Slachtoffers van de overleden Amerikaanse zedendelinquent Jeffrey Epstein, bevriend met Charles’ jongere broer Andrew, kregen één summiere opmerking aan zich gewijd in de toespraak van Charles. Die zin liet ook nog in het midden of hij inderdaad hen bedoelde. De koning sprak van het belang van steun aan „slachtoffers van misstanden die in onze beide samenleving bestaan”.Vooraf hoopten Britse diplomaten dat dit staatsbezoek het begin van herstel kon betekenen van de verzuurde verhouding tussen Trump en de Britse premier Keir Starmer. Premier Starmer weigerde, tot grote ergernis van Trump, Britse medewerking aan de Amerikaanse aanvallen op Iran. Maar zonder Charles naast zich lijkt president Trump gewoon weer zijn eigen gang te gaan. Hij liet zich woensdag alweer verleiden tot bokkige uitspraken met impliciete kritiek op Starmer: „Ik denk dat als het aan hem [koning Charles] had gelegen, hij ons wel had geholpen met Iran.”