Thérèse Schwartze Prijs Voor NRC-lezers is hij al decennia een vertrouwd gezicht: de tekenaar die soms zelfs al met een paar lijnen de essentie van een politicus kan vangen. Met de Thérèse Schwartze Prijs krijgt Siegfried Woldhek nu erkenning voor zijn persoonlijke oeuvre.
Siegfried Woldhek.
NRC-tekenaar Siegfried Woldhek heeft de Thérèse Schwartze Prijs gewonnen, een onderscheiding binnen de portretkunst. Dat is donderdag bekendgemaakt door de Thérèse van Duyl-Schwartze Stichting. De prijs wordt op 7 juni aan hem uitgereikt en is vooral gebaseerd op de tekeningen die hij op persoonlijke titel maakte. De jury prijst met name Woldheks „scherpzinnige benadering” van mensen. „Fantastisch dat ook mijn persoonlijke werk gewaardeerd wordt”, zegt Woldhek daarover. „Lezers kennen vooral mijn werk voor de krant, maar mijn persoonlijke tekeningen zijn minder bekend.”
Hoewel zijn tekeningen al meer dan veertig jaar in NRC en Vrij Nederland verschijnen, ziet Siegfried Woldhek (1951) zichzelf eerder als kunstenaar dan als journalist. Een simpel portret vindt hij maar niks: „Je hebt de foto toch al?” In plaats daarvan zoekt hij naar subtiele kenmerken – een specifieke blik of een kleine gezichtsbeweging – die meer vertellen over iemands karakter. Sommige portretten vertellen een heel verhaal over iemands leven.
Zie de ingevallen gezichten en wallen onder de ogen van zijn grootouders, bijvoorbeeld, op de tekening Till Death Do Us Part, Mislukte Onderduik, die hij in 2021 maakte, op basis van een zwart-witfoto. Hun kleding vervaagt in een blauwige grond die naar hun lot verwijst: in november 1942, tijdens de Tweede Wereldoorlog, werd het Joodse echtpaar doodgeschoten. Ze waren onderweg naar hun onderduikadres in Groningen. Een maand later vond een boer hun lichamen, begraven in een akker. „Daarom zie je ze zowel staan als liggen”, zegt Woldhek.
Till Death Do Us Part, Mislukte Onderduik, (2021).
In zijn vrije werk verkent Woldhek thema’s als ouder worden, verval en migratie. Zo maakte hij een serie van drie naakte mensen die rennend voor de dood lijken te vluchten en een portret van een groep mannelijke vluchtelingen die „in hun eigen land geen toekomst hebben”. Ook tekende hij het gezicht van een man met dementie: het grootste deel van de tekening is wazig, maar zijn ogen zijn nog scherp. Woldhek, die van origine bioloog is, tekent ook graag vogels: „Ik laat me meeslepen door wat me roert.”
Met deze prijs voegt Woldhek zich in een rij van gerenommeerde kunstenaars. De prijs wordt sinds 1920 toegekend aan kunstenaars die zich onderscheiden binnen de portretkunst. In eerdere edities ging de onderscheiding naar onder anderen Iva van Zyl (2022), bekend van haar intieme schilderijen, beeldend kunstenaars Emo Verkerk (2000) en Iris van Dongen (2017) en beeldhouwer Eric Claus (1985).
Ook Marlene Dumas, inmiddels een van de invloedrijkste hedendaagse kunstenaars, ontving de Thérèse Schwartze Prijs: al in 1986. Dumas is de eerste nog levende vrouwelijke kunstenaar met werk in de permanente collectie van het Louvre in Parijs.
Op 1 juni opent een tentoonstelling in Den Haag (een kleine week te zien) met werk van zowel Woldhek als naamgever van de prijs Thérèse Schwartze, die begin twintigste eeuw uitgroeide tot een van de meest succesvolle portretschilders van Nederland. Woldhek toont er een breed scala aan portrettekeningen, waarin veel van eerdergenoemde thema’s als migratie en verval centraal staan.
Tentoonstelling met werken van Siegfried Woldhek en Thérèse Schwartze – Schilderkundig Genootschap Pulchri Studio, dinsdag 2 juni t/m zondag 7 juni 2026, Pulchri Studio, Den Haag. Info: pulchri.nl