nieuwsbriefNRC Voorkennis
NRC Voorkennis Galapagos is niet meer. De ooit zo beloftevolle Nederlands-Belgische biofarmaceut gaat nu als Lakefront Biotherapeutics door het leven. Van wat ooit Galapagos was, is weinig over. Hoe nam de Amerikaanse invloed over de koers van het bedrijf de afgelopen jaren toe?
Heeft u weleens gehoord van Lakefront Biotherapeutics? Waarschijnlijk niet. Dat is ook niet gek: de naam is pas twee dagen in gebruik. Maar als ik u zeg dat het bedrijf erachter al 27 jaar bestaat, enkele jaren terug nog AEX-bewoner was en een beurswaarde had van meer dan 21 miljard euro én volgens toenmalig topman Onno van de Stolpe groter zou worden dan Philips?
Dit is een ingekorte versie van de NRC Voorkennis-nieuwsbrief. Twee keer per week schrijft de economieredactie van NRC daarin over economische ontwikkelingen die op de redactievloer tot opwinding leiden. Inschrijven (voor Plus-abonnees) doe je hier:
Inschrijven voor NRC Voorkennis
Het gaat hier over Galapagos. Eind vorig decennium was het dé Nederlands-Belgische belofte op het gebied van biofarmacie. Zeker nadat een door het bedrijf ontwikkeld reumamedicijn (filgotinib) toegelaten werd op de Europese en Japanse markten, groeide de verwachting dat er een nieuwe kampioen van de lage landen was opgestaan.
Over waarom het zover niet kwam later meer. Ik wil eerst even stilstaan bij de naamsverandering. Want die verandering markeert min of meer het einde van Galapagos’ aanwezigheid in Nederland en België. De afgelopen jaren is na een reeks mislukkingen de invloed van een Amerikaanse samenwerkingspartner toegenomen, werd een op het eerste gezicht succesvolle celtherapiebehandeling tegen kanker stopgezet en dus Galapagos ontmanteld.
Hoe een beloftevol Nederlands-Belgisch biotechbedrijf in 2019 haar voortbestaan dacht te verzekeren door een niet-aanvalsverdrag met het Amerikaanse Gilead te tekenen maar
Het was altijd de grootste angst van oprichter Van de Stolpe: overgenomen worden door een farmareus. Groot was dan ook de opluchting toen eind vorig decennium een deal werd gesloten met het grotere Amerikaanse Gilead. De details:
Maar al vrij snel stapelden de teleurstellingen zich op. Het reumamedicijn werd niet toegelaten tot de financieel belangrijke Amerikaanse markt. Twee daaropvolgende middelen – waaronder een tegen longfibrose – kwamen niet door de testfase.
Bovendien zat Galapagos na Gileads entree jarenlang op een enorme kas van zo’n drie miljard euro waarvan de vraag was wat ermee zou gaan gebeuren. In 2025 was die bijvoorbeeld groter dan de na al het slechte nieuws gekelderde beurswaarde van het bedrijf (1,6 miljard euro). Dat is zeer ongebruikelijk. Lichtpunt echter was de Car-T-celtherapielijn die het bedrijf ontwikkelde en die beloftevolle resultaten liet zien in de behandeling van verschillende soorten kanker. langzaamaan toch werd opgegeten.
Vorig jaar kondigde de Belgische topman Paul Stoffels, die Van de Stolpe in 2021 was opgevolgd, dan ook aan dat Galapagos vol inzette op deze therapie. Het bedrijf werd opgedeeld. Er kwam een onderneming die zich ging richten op het via overnames investeren in beloftevolle medicijnen. Het kreeg een bruidsschat van bijna 2,5 miljard euro mee. Galapagos zou zich vervolgens volledig gaan richten op celtherapie en „wereldwijd marktleider” op dat gebied willen worden.
Groot was dan ook de verbazing toen enkele maanden later het bericht kwam dat de celtherapie in de etalage stond. Tevens legde Paul Stoffels eerder dan gepland het voorzitterschap neer en werd hij vervangen door de Amerikaan Henry Gosebruch.
Die kwam vorig najaar met de mededeling dat de zoektocht naar een koper was mislukt en het bedrijf in het geheel stopt met de celtherapie. Vestigingen in onder meer Leiden, Basel, Princeton en Shanghai werden gesloten. Daarbij verdwenen 365 banen. Het gevolg is dat er van het ooit zo beloftevolle bedrijf nauwelijks wat overbleef: alleen enkele tientallen banen op het hoofdkantoor in Mechelen en twee kantoren in de VS.
De actie riep vragen op bij artsen van onder meer het Leidsch Universitair Medisch Centrum. Waarom moest de therapie, die „succesvol” was in de testfase, gestopt worden, schreven ze in een brief (in handen van NRC) aan Galapagos. Ze waren „diep bezorgd” over de gezette stap.
Dat was ook oud-topman Paul Stoffels, die zelf meerdere pogingen deed om de celtherapie-afdeling over te nemen. Maar die pogingen werden afgehouden door het nieuwe bestuur van Galapagos. Er zou minder zijn geboden dan de behandeling aan waarde vertegenwoordigde. Dat was opvallend: bij het stoppen bleef er geen activiteit van waarde over en de sluiting zelf kostte met 250 miljoen euro ook behoorlijk wat geld.
Tegelijkertijd heeft Gilead een eigen Car-T-celtherapielijn, waar het wel mee doorgaat. Ondertussen wordt Galapagos volgens betrokkenen vooral vanuit de VS aangestuurd.
Dat blijkt ook uit de mediacommunicatie. Graag was ik dinsdag aanwezig geweest bij de vergadering in Mechelen waar aandeelhouders stemden over de voorgenomen naamswijziging naar Lakefront Biotherapeutics. Waar beleggers de Amerikaanse topman Henry Gosebruch, die al bijna een jaar als topman fungeert, officieel zouden benoemen. En had ik willen weten hoe zij dachten over de ontwikkelingen van de laatste anderhalf jaar.
Maar waar we als journalisten vrijwel altijd welkom zijn op jaarvergaderingen van beursgenoteerde bedrijven, bleef de deur hier gesloten. Wekenlang probeerde ik contact te leggen met een woordvoerder die vanuit Boston het perscontact doet voor het Nederlands-Belgische bedrijf. Zij gaf echter niet thuis, waarna ik via het hoofdkantoor in Mechelen terechtkwam bij iemand die mij uiteindelijk het volgende mailde: „Onze AGM en EGM [aandeelhoudersvergadering, red.] zijn besloten vergaderingen en voorbehouden aan aandeelhouders van de vennootschap. Het is daarom helaas niet mogelijk voor niet‑aandeelhouders om deze vergaderingen bij te wonen.”
Wat rest is een rompbedrijf waar de overgebleven medewerkers nog altijd op zoek zijn naar een doel voor 2,85 miljard euro in kas. Er moet een „pijplijn aan nieuwe therapieën” komen, meldde het bedrijf bij de laatste jaarcijfers. Welke dat worden, is onduidelijk. Wat wel duidelijk is, is dat Galapagos in weerwil van wat Van de Stolpe in 2019 beoogde met de deal met Gilead, niet meer als zodanig bestaat.
NRC blijft de ontwikkelingen rond het bedrijf volgen. Mocht u tips hebben over wat er de afgelopen tijd bij Galapagos is gebeurd, mail mij dan op jorg.leijten@nrc.nl.