De Verenigde Arabische Emiraten stappen uit OPEC. Dat is een klap voor het oliekartel. Voorlopig zal het vertrek weinig invloed hebben op de olieprijzen, maar op de lange termijn kan het voor meer onrust zorgen.
Met de Emiraten verliest OPEC een belangrijk onderdeel. De zeven Verenigde Arabische Emiraten zijn sinds 1967 lid van de in 1960 opgerichte organisatie en een van de leden die de meeste olie kunnen produceren. De Emiraten vertrekken omdat ze meer olie willen produceren dan het kartel toestaat.
Het vertrek kan vooral op de langere termijn zorgen voor meer onrust op de oliemarkt, zegt energie-econoom Georgette Boele van ABN AMRO. Dat zou Nederland kunnen raken. "Als het gaat om energie-import is Nederland afhankelijker van gas dan van olie. Maar onrust op de oliemarkt kan zorgen voor hogere brandstofprijzen en daar hebben veel mensen last van."
Voorlopig zal het nauwelijks te merken zijn. Iran blokkeert namelijk de Straat van Hormuz, waardoor de scheepvaart en onder meer het olietransport door de nauwe zeestraat vrijwel tot stilstand is gekomen.
"De Emiraten willen meer olie kunnen produceren, maar voorlopig heeft extra olie dus niet onmiddellijk invloed op oliemarkt", zegt onderzoeker Coby van der Linde van kennisinstituut CIEP. "Maar een van de doelen van OPEC is om de prijzen stabiel te houden. Als minder partijen zich daarvoor willen inzetten, kan de oliemarkt instabieler worden."
OPEC wil de olieprijs stabiel houden door afspraken te maken over de productie. In 2025 produceerden de OPEC-landen 32 miljoen vaten olie per dag. De rest produceerde 71 miljoen vaten. Zo kunnen de leden beïnvloeden hoeveel olie op de markt komt en kunnen ze zich beschermen tegen prijsschokken. Dat is goed voor hun eigen inkomsten.
Die strategie kan op kritiek rekenen. De Amerikaanse president Donald Trump beschuldigde OPEC ervan "de rest van de wereld op te lichten" door kunstmatig de olieprijzen hoog te houden. Het besluit van de Emiraten is een overwinning voor hem.
Het bewaken van de olieprijs ging ook ten koste van enkele OPEC-leden. Sommige kunnen namelijk veel meer olie produceren, maar moesten zich inhouden ten behoeve van de stabiliteit. De Emiraten produceerden vorig jaar 3,5 miljoen vaten per dag, maar kunnen die hoeveelheid opschroeven.
"De Emiraten kunnen ongeveer de helft van hun olie afzetten via een pijpleiding waarmee ze de Straat van Hormuz omzeilen", zegt Van der Linde. "Die loopt via Fujairah naar de Golf van Oman." Fujairah is een van Emiraten. De andere zes zijn Dubai, Sharjah, Ajman, Ras al-Khaimah, Umm al-Qaiwain en hoofdstad Abu Dhabi.
Zodra de Straat van Hormuz open is, kunnen de Emiraten echt volop produceren. Maar de infrastructuur is door de oorlog wel beschadigd, dus het moet nog blijken hoe snel dat gaat.
Het vertrek is een klap voor de OPEC en met name voor het belangrijkste lid: Saoedi-Arabië. Dat land krijgt door het vertrek van de Emiraten de grootste last te dragen, want ook Saoedi-Arabië moet soms minder produceren dan het kan om de stabiliteit te waarborgen. "Saoedi-Arabië kan die last wel even dragen, maar niet onbeperkt", zegt Boele.
"Hoe OPEC verdergaat, hangt af van wat de grotere landen willen", vervolgt Boele. Saoedi-Arabië is het grootst, gevolgd door Irak, Iran en de Emiraten. "Nu de Emiraten eruit stappen en hun eigen plan trekken, wordt de rol van OPEC steeds kleiner."
Rusland, Irak en Kazachstan hebben aangegeven verder te willen met OPEC. Rusland en Kazachstan zijn geen lid van OPEC zelf, maar overleggen wel mee in de uitgebreide variant OPEC+. Daar willen de Emiraten ook niet meer aan meedoen.
Het einde van OPEC is in de afgelopen jaren al vaker voorspeld toen leden uit de organisatie stapten. Het vertrek van de Emiraten vormt wel de grootste test tot nu toe. "Ze willen hun handen vrij hebben zodra de blokkades opgeheven zijn", zegt Van der Linde. "Maar sommige landen die bij OPEC weggingen, zijn later teruggekomen."
Source: Nu.nl economisch