Europol heeft het afgelopen jaar 280 verdachten opgepakt die betrokken zouden zijn bij het ronselen van jongeren voor "geweld op bestelling" in meerdere Europese landen. Ongeveer twee derde van hen wordt verdacht van het rekruteren van minderjarigen, de rest van het daadwerkelijk plegen van de misdrijven, meldt de Europese politiedienst in Nieuwsuur.
Naast de arrestaties heeft Europol nog zo’n 1400 personen in beeld die mogelijk als ronselaar of als geronselde jongere meedraaien in deze netwerken. De cijfers komen uit een speciale taskforce die vorig jaar is opgericht, waarin elf landen samenwerken om het fenomeen violence as a service aan te pakken. Jongeren worden daarbij tegen betaling ingezet voor onder meer bedreigingen, zware mishandeling, schietpartijen, het plaatsen van explosieven en zelfs moord.
Volgens Andy Kraag, bij Europol verantwoordelijk voor de bestrijding van zware georganiseerde misdaad, verspreidt dit soort geweld zich "als een bosbrand over heel Europa". De daders zouden bovendien steeds jonger worden: kinderen van 13 of 14 jaar zijn volgens hem geen uitzondering meer, terwijl de opdrachten juist gewelddadiger worden. De netwerken opereren grensoverschrijdend, met bijvoorbeeld Zweedse verdachten bij een dodelijke schietpartij in Oosterhout en een 16-jarige Zweed die is opgepakt voor een schietincident bij de gevangenis in Alphen aan den Rijn, maar ook een 15-jarige Nederlander die in Hamburg werd gearresteerd.
Het ronselen verloopt grotendeels via sociale media en chatdiensten als Snapchat, Telegram, TikTok en gamingplatforms. De taskforce traceerde het afgelopen jaar 14.000 accounts waarop opdrachten worden aangeboden. Ronselaars plaatsen daar berichten in groepschats waar jongeren actief zijn, vaak in verleidelijke taal en met snelle verdiensten in het vooruitzicht. Volgens Europol volgt daarna een vaste structuur: een opdrachtgever schakelt een recruiter in, die een uitvoerder zoekt, waarna een zogeheten fixer zorgt voor wapens, vervoer en bijvoorbeeld een hotel.
Europol ziet dat kinderen door criminelen worden ingezet als "kanonnenvoer", terwijl de opdrachtgevers zelf buiten beeld proberen te blijven. Jongeren moeten hun acties geregeld filmen; die beelden worden daarna in dezelfde groepen gedeeld om het geweld te verheerlijken. In de praktijk krijgen veel uitvoerders hun beloofde geld niet en worden ze uiteindelijk door de politie opgepakt, zegt Kraag, terwijl de initiatiefnemers vrijuit gaan.
Om het probleem bij de bron aan te pakken, spreekt Europol met grote sociale mediabedrijven zoals Snapchat en Meta over maatregelen tegen deze vorm van misdaad op bestelling. Volgens Kraag groeit daar het besef dat zij een rol hebben in het beperken van dit soort ronselpraktijken. Europol plaatst morgen bovendien drie vermoedelijke opdrachtgevers op een internationale opsporingslijst: een Zweed en twee Duitsers. Kraag sluit niet uit dat later ook Nederlandse verdachten op die lijst terechtkomen.
Ter illustratie (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)
Source: Fok frontpage