Ondanks onrust op de werkvloer in het onderwijs en de industrie hebben werknemers vorig jaar minder vaak gestaakt dan in 2024. Het gemiddelde ligt met 23 stakingen op hetzelfde niveau als de afgelopen 25 jaar. "We willen alles oplossen aan de onderhandelingstafel."
Het komt dan ook weinig voor dat we het werk massaal neerleggen voor langere periodes, zoals vaker gebeurt in landen als België, Frankrijk en Duitsland.
In 2024 waren er nog 36 stakingen, blijkt uit cijfers van statistiekbureau CBS. De stakingen duurden vorig jaar wel langer, waardoor meer werkdagen verloren gingen. In 2025 waren dit er bijna 60.000, ruim 6.000 meer dan in 2024.
Na een piek van 52 werkstakingen in 2023 daalt het aantal stakingen voor het tweede jaar op rij. Daarmee ligt het aantal stakingen nu weer op het gemiddelde van deze eeuw. Tussen 1999 en 2025 waren er gemiddeld 24 stakingen per jaar.
Volgens CBS-econoom Peter Hein van Mulligen waren er in 2023 en 2024 meer stakingen vanwege de hoge inflatie. "Dat heeft geleid tot hogere looneisen van de vakbonden aan de cao-tafels. Het waren destijds stevige onderhandelingen. Maar dan nog hebben we in Nederland te maken met redelijk rustige arbeidsverhoudingen."
Stakingen zoals in Duitsland, waar het cabinepersoneel van luchtvaartmaatschappij Lufthansa al meerdere keren het werk heeft neergelegd, komen dan ook nauwelijks voor in ons land.
"Nederland is en blijft een polderland. We willen nu eenmaal alles oplossen aan de onderhandelingstafel", zegt cao-deskundige Henk Strating van CAO-expert.online. "En je kan maar één ding tegelijk. Het is overleggen of staken."
Daarom zijn er ook grote verschillen met landen als België, Frankrijk, Italië en Duitsland, meent Strating. "Het ligt niet in de aard van Nederlandse werknemers om massaal het werk neer te leggen als iets als onterecht wordt ervaren. Die emotionele kant hebben we hier niet."
Bovendien kijken werkgevers en werknemers volgens Strating naar de werkelijkheid en of iets haalbaar is in een bepaalde sector of bedrijf. "De wensen zijn soms niet reëel dus wordt afgezien van het stakingswapen. Maar in de jaren met zeer hoge inflatie is er bijvoorbeeld wel een reden om te staken voor een hoger loon."
Afgelopen jaar waren ruim tienduizend werknemers bij de stakingen betrokken, een halvering ten opzichte van 2024. Hoewel er minder stakingen en betrokken werknemers waren, nam het aantal verloren werkdagen juist toe. Dat komt doordat de stakingen in 2025 relatief lang duurden. In tegenstelling tot 2024 duurde geen enkele werkstaking korter dan een werkdag.
In de industrie werd met tien stakingen het vaakst gestaakt. Bij de stakingen in de handel waren de meeste werknemers betrokken: ruim vierduizend, terwijl dit er in de industrie nog geen duizend waren.
In de handel leidde dit tot relatief veel verloren werktijd, namelijk zeventienduizend dagen. In de bedrijfstak vervoer en opslag waren er vijf stakingen. Daarbij waren tweeduizend werknemers betrokken en gingen ruim zesduizend werkdagen verloren.
De grootste staking van het jaar vond plaats in het onderwijs. Met ruim 28.000 verloren werkdagen was deze staking goed voor bijna de helft van het totaal in 2025. Omdat dit een estafettestaking was, waren er relatief weinig werknemers bij betrokken, namelijk tweeduizend.
In 2025 werden 63 andere werknemersacties gevoerd. Dit zijn georganiseerde acties waarbij geen werkuren verloren gaan, zoals het terugschroeven van de productie, manifestaties of het dragen van buttons. Net als bij de stakingen kwamen dergelijke acties het vaakst voor in de industrie: zeventien keer.
Van alle acties waren er 27 uit onvrede over de totale cao, waarmee dit de meest genoemde reden was om in actie te komen. Dat is naar verhouding minder vaak dan in 2023. Toen hadden 42 van de in totaal 51 acties met de totale cao te maken.
Werknemers waren in 2025 tevredener over hun cao en salaris dan in de afgelopen jaren, blijkt uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden van het CBS en onderzoeksbureau TNO. In 2025 zei 83 procent van de werknemers tevreden te zijn met hun cao en 80 procent tevreden te zijn met hun salaris. Dit was in 2022 nog respectievelijk 77 en 74 procent.
Source: Nu.nl economisch