Splinter Chabot Zijn roman Twee Prinsen laat de mogelijkheden en moeilijkheden zien van het uitdragen van een homoseksuele relatie. Het thema lijkt echter vooral uitgewerkt te zijn voor adolescenten.
Mannenstel op de Gay Pride op de Place de la République in Parijs, op 18 juni 1994.
Waarom bestaat dat ándere sprookje niet, is de vraag in Twee Prinsen, de nieuwe roman van Splinter Chabot. Namelijk: het sprookje van twee prinsen. Vanwege die schaarste zou je elk verhaal (zeker een sprookje, bij uitstek een conservatief genre) willen toejuichen waarin een queerrelatie wordt genormaliseerd. Dit verhaal wordt verteld door Richard, die opgroeide in een strenggelovig, grauw dorp waar alleen grijstinten mochten bestaan, en hij zich onder het juk van zijn vader, de dominee nota bene, diep in de kast verborgen moest houden.
Splinter Chabot: Twee Prinsen. Hollands Diep, 384 blz. €26,99
Jaren later, op een zomeravond in Rome, ontmoet hij de Italiaanse Matteo. Subito wordt er een liefdesverhaal opgetuigd waarin ze een ultieme vrijheid voelen in hun liefde voor elkaar, maar tegelijkertijd aanlopen tegen een vijandige samenleving, die er ondanks wettelijke acceptatie een andere praktijk op nahoudt. Chabot baseerde het personage op een echt bestaande Richard, die na zijn coming-out werd mishandeld en uit huis gezet en daarna een einde aan zijn leven maakte. Met dit verhaal heeft hij zijn personage Richard de liefde laten beleven die je hem had toegewenst.
Een urgent ontworstelingsverhaal dus, vol en lyrisch, mierzoet ook („Vlinders stijgen op wanneer ik langs de bloeiende bloemen wandel. Een van de vlinders landt op mijn schouder en blijft daar zitten”), dat ergens op de achtergrond wordt voortgestuwd door een vraag die door de proloog wordt opgeworpen: Richard blijkt in de gevangenis te hebben gezeten – maar waarom? Je voelt al aan: na de onderdrukkende jeugd die in flashbacks langskomt, is hij op een zeker moment voor zichzelf gaan staan, met vergaande gevolgen.
Maar de boventoon in dit boek is het vieren van een grote liefde. Die wordt gevat in clichématige zinnen en overdadige beelden: „Het voelt alsof hoog in de lucht de sterren in kleine stukjes uiteen lijken te vallen, en er zilveren sterrenstof neerdaalt op de daken, de lantaarnpalen, de bomen en pleinen van Rome”. Je zou Chabot scherpere redactie toewensen, omdat je als kritische lezer valt over onnodige herhalingen („rustig slenteren”), overvloedige formuleringen („Ik ruik de zoete, zachte, sappige geur”), kromme zinnen (het voelt alsof het lijkt?) en hier en daar een onhandig perspectieffoutje. Het is makkelijk om Twee Prinsen te bekritiseren om deze redenen – die mijn leeservaring verstoorden – maar dan wringt er ook iets met wat dit boek wil zijn.
Dit wil geen Willem Frederik Hermans zijn, dus moet je het dan wel beoordelen op literaire kwaliteit? Of is dit romance, over en voor jongeren, en past dit niet beter in de stroom van Heated Rivalry en Bridgerton, en moet je het dan niet beoordelen op vermaak, leeservaring, de mate waarin het je meesleept? Daarvoor ontbreekt dan wel een essentieel onderdeel: yearning, de aan zekerheid grenzende verwachting dat twee mensen elkaar zullen krijgen en dat we de hartstochtelijke weg daarnaartoe volgen. Richard en Matteo krijgen elkaar echter zó snel dat je er een Jezus-hallo-rustig-aan-gevoel van krijgt. De eerste woorden die ze wisselen: „‘Je bent van mij, volg mij,’ fluister ik zachtjes bij zijn hoofd.’” Daarna pas: „Wat is je naam?”
Twee Prinsen laat de mogelijkheden en moeilijkheden zien van het uitdragen van een homoseksuele relatie – een mooi uitgangspunt dat hier vooral lijkt te zijn uitgewerkt voor adolescenten. Niet omdat zij mindere lezers zijn, maar wel omdat zij wellicht nog niet zo streng lezen en veel gemakkelijker mee kunnen in grote sentimenten, zoals: „Als we klaar zijn met onze eerste kus, kijk ik lang in zijn oceaanblauwe ogen. Of God bestaat weet ik niet, maar één ding weet ik wel: engelen bestaan zeker.” Neem dit boek daarom vooral op in middelbare-schoolbibliotheken, laat jongeren het doorvoelen en vertrouwd raken met dit (onderbelichte!) sprookje, laat ze interviews terugluisteren met de auteur die er bijzonder meeslepend en welbespraakt over vertelt, nodig ze uit om bij hun mondeling vooral zelf te beargumenteren of de stijl de inhoud in de weg zat of ze juist meetrok, laat ze de bovengenoemde kritiekpunten opsporen en afwegen en laat het ze vergelijken met een naoorlogse klassieker. Deze roman leent zich heel goed voor een boekverslag.