Recyclen van accu’s klinkt leuk, maar in de praktijk is het vooral het volledig slopen om wat grondstoffen opnieuw te gebruiken. Zonde, vond Prins Doornekamp. Dat dat beter kon, resulteerde in een snel groeiend bedrijf.
is economieredacteur. Hij schrijft over de energietransitie.
Na de turbulente verkoop van zijn vorige bedrijf zou Prins Doornekamp in 2018 een jaar gaan zeilen. Maar al na drie weken, in Frankrijk, gooide hij het roer om en liet de Joie de Vivre rechtsomkeert maken. ‘Ik miste mijn vrouw en dochter.’
Enkele weken later voer hij door het Noordzeekanaal naar huis en mijmerde hij over wat hij bij terugkeer zou gaan doen. Zijn oog viel op de vele recyclingbedrijven in de Amsterdamse haven. ‘Ik besefte dat er waarde zit in alle producten die aan het einde van hun levensduur zijn. Dat zette mij aan het denken.’
Met Super B, zijn vorige bedrijf, ontwikkelde Doornekamp lithiumaccu’s. Daardoor wist hij hoe belabberd het was gesteld met de circulariteit in de accu-economie. Zodra er iets mankeert, worden accu’s van honderden euro’s afgedankt en ‘gerecycled’. Wat er in de praktijk vaak op neerkomt dat ze worden gesloopt – niet zelden in een ver land – en dan in een zeer energie-intensief proces weer worden omgevormd tot grondstoffen voor nieuwe accu’s. En dat terwijl er vaak slechts één onderdeeltje kapot is dat gemakkelijk kan worden gerepareerd.
Doornekamp: ‘Ik besloot aan de slag te gaan om te kijken hoe dat beter kon.’
En er was in zijn ogen nog iets dat beter kon. Iets dat niet helemaal goed ging bij Super B. ‘Daar werd het na de oprichting al snel minder gezellig: door de nadruk op financiële prestaties ontstond een hiërarchische cultuur, waarin we bezig waren elkaar af te rekenen.’
Die strategie was in zekere zin succesvol. Doornekamp verkocht Super B uiteindelijk aan Kees Koolen, oprichter van Booking.com. Maar van die harde, corporate cultuur werd hij minder vrolijk. Binnen Nowos wilde hij een ‘plattere organisatie waarbij beslissingen worden genomen op de werkvloer’.
Acht jaar later is die strategie uitgegroeid tot een ontspannen en winstgevend bedrijf. Op het hoofdkantoor in Amersfoort en de ‘service hub’ in het Franse Amplepuis knappen zeventig medewerkers nu jaarlijks zo’n 90 duizend accu’s op – voor het overgrote deel van e-bikes.
En de groei is er nog lang niet uit. Dankzij een investeringsronde van 6 miljoen euro kan Nowos de komende jaren flink uitbreiden. Het geld is afkomstig van drie ‘impact investeerders’, fondsen die met langlopende investeringen iets goeds willen doen voor de wereld. Nog dit jaar gaat het aantal medewerkers van Nowos richting de 120.
Beneden in de werkplaats schroeft Martin Guzman een accu van een swapfiets open en vervangt een kapotte laadpoort. Zo wordt elke accu binnen 20 tot 40 minuten door Guzman en zijn collega’s onder handen genomen.
In de hal ernaast worden ze vervolgens aan een speciaal door Nowos ontwikkeld meetapparaat gelegd om te checken of ze veilig en goed genoeg zijn. Nieuw worden ze niet meer, maar alle batterijen die de deur uit gaan hebben nog steeds minimaal 90 procent van de originele prestatie. Zo’n 3 tot 4 procent van alle accu’s die binnenkomen haalt die grens niet. Die gaan naar een recyclebedrijf.
Het was pionieren om dit proces op te zetten, zegt Doornekamp. ‘Er zijn bijvoorbeeld geen specifieke veiligheidsvoorschriften voor het industrieel openschroeven van lithiumbatterijen.’ Terwijl dat linke soep is. Een kapotte lithiumbatterij kan in de fik vliegen en zo’n brand is lastig te blussen.
Doornekamps compagnon Jan Bartels heeft zich op die veiligheid gestort. Hij was eerder oprichter van Stibat, de stichting die batterijen in Nederland inzamelt, en heeft zo decennia ervaring met verwerking van klassieke batterijen. Voor de lithiumaccu’s bedacht hij onder meer dat die nooit zonder toezicht in het gebouw mogen zijn. Dus staan er op de parkeerplaats voor de ingang grote zeecontainers waar de voorraad elke nacht in wordt opgeborgen.
Binnen in de werkplaats staat een aantal rijdende bakken met water. Aan de bak hangt een gasmasker, vuurvaste handschoenen en een pvc-buis waarin een harkje is gestoken. Als een accu begint te roken, en dat gebeurt ongeveer een keer per maand, kan de medewerker het gloeiend hete object met het harkje in de bak schuiven en naar buiten rijden.
Een belangrijk onderdeel van de strategie van Nowos is dat het bedrijf alleen werkt met bedrijven: de producenten van e-bikes en andere apparaten waarin lithiumaccu’s zitten, en grote aanbieders van deelfietsen en deelsteps. De consumentenmarkt laat Doornekamp bewust liggen. ‘Er zijn online veel bedrijfjes die dat wel doen. Maar producenten houden daar niet van en je verliest elke fabrieksgarantie. Wij willen de relatie met die grote klanten goed houden.’
De groeikansen in die accu-markt zijn namelijk gigantisch. Mede dankzij nieuwe Europese Right to repair-wetgeving zijn alle producenten van accu’s op zoek naar bedrijven zoals Nowos, die de reparatiewerkzaamheden van hen kunnen overnemen. In alle lidstaten wordt er gewerkt aan certificering van reparatiebedrijven.
Groeien wil Nowos zowel op eigen kracht als door overnames en samenwerkingen met bedrijven in andere Europese landen. En dan is er de ambitie om ook meer grote accu’s op te knappen. In eerste instantie van golfkarretjes en vorkheftrucks. Op langere termijn misschien elektrische auto’s.
Nu alles zo groeit wordt zijn bedrijf onherroepelijk toch ‘iets meer corporate’, zegt Doornekamp. Hij houdt zeker meer dan de helft van de aandelen, zegt hij, maar de dagelijkse leiding verwacht hij binnen afzienbare tijd over te dragen. ‘Ik ben toch meer van de start-upfase.’
Bovendien lonkt de Atlantische Oceaan weer. ‘Mijn dochter is ouder. Mijn vrouw en ik dromen van drie maanden per jaar zeilen. Samen.’
De Onderneming
In deze wekelijkse rubriek vertellen ondernemers over hun bedrijf. Vandaag: Nowos opgericht in 2019, met 70 werknemers. De omzet ‘maken we niet bekend, maar we repareren nu 90 duizend accu’s per jaar’.