Anderhalf miljoen inwoners van Californië hebben een petitie getekend voor een referendum over een ‘miljardairstoeslag’. Die zou van de allerrijksten in de staat vergen dat ze eenmalig 5 procent belasting betalen over hun vermogen en bezittingen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De organisator van de petitie, de Service Employees International Union – United Healthcare Workers West, maakt maandag bekend dat ze meer dan voldoende handtekeningen hebben verzameld om een verzoek in te dienen voor een bindend referendum.
De vakbond heeft daarvoor 875 duizend geldige stemmen nodig. De Californische overheid gaat die de komende weken turven. Californië telt ruim 35 miljoen inwoners, van wie zich dik 23 miljoen hebben laten registreren als kiezer. In de peilingen liggen de ‘ja-stemmers’ een neuslengte voor.
De voorstanders van de volksraadpleging willen iedereen met een vermogen van 1 miljard dollar of meer (850 miljoen euro) eenmalig een extra toeslag laten betalen over hun vermogen. Net als alle gewone stervelingen betalen de allerrijksten een inkomstenbelasting. Maar om te beoordelen of ze ook de ‘miljardairtaks’ moeten voldoen, willen de voorstanders van de maatregel ook hun bezittingen meetellen, zoals huizen, en hun vermogen op papier, zoals aandelen en obligaties. De ‘taksplichtigen’ mogen de betaling wel over vijf jaar uitsmeren.
Het voorgestelde referendum is al maanden een heet hangijzer in de Californische politiek. Gouverneur Gavin Newsom is mordicus tegen. Hij wil in 2028 een gooi doen naar het presidentschap namens de Democraten en denkt dat een ‘ja-stem’ in het referendum zijn kansen daarop verkleint. De meeste miljardairs in de ‘golden state’ behoren tot de technologiesector. Die hebben bij de vorige presidentsverkiezingen met massale steun voor Donald Trump laten zien dat ze bereid zijn honderden miljoenen te spenderen om hun favoriete kandidaat in het Witte Huis te krijgen.
De indieners van het voorstel voor een referendum willen dat de opbrengst van de miljardairstoeslag vrijwel volledig besteed wordt aan de gezondheidszorg in Californië. Die heeft volgens hen zware klappen opgelopen door de bezuinigingen die president Trump heeft ingevoerd.
‘Klinieken moeten sluiten en gezinnen gaan hun ziektekostenverzekering verliezen’, zei kaderlid Mayra Castaneda van de vakbond maandag op een persconferentie, aldus The Guardian. ‘De mensen die zo hebben geprofiteerd van Californië kunnen het zich wel veroorloven om een klein beetje meer te investeren om de staat draaiende te houden.’
Volgens de vakbond zal de taks hooguit tweehonderd ‘superrijken’ in Californië raken. De belastingmaatregel zou in 2027 moeten ingaan en gelden voor alle miljardairs die op 1 januari 2026 in de staat woonden. Ook als de allerrijksten nog dit jaar hun boeltje oppakken en verkassen naar een andere staat zouden ze dus moeten dokken.
Over het effect van de taks lopen de meningen uiteen. Volgens een overheidsbureau, de Legislative Analyst’s Office, levert de maatregel de komende jaren tientallen miljarden meer belastinginkomsten op. Daar staat tegenover dat Californië honderden miljoenen dollars aan inkomstenbelasting zal kwijtraken als sommige miljardairs verhuizen naar staten met een gunstiger fiscaal klimaat.
In een onderzoek dat is gefinancierd door tegenstanders van het referendum stellen consultants dat de taks de nekslag zal betekenen voor het ecosysteem van start-ups in Californië. Dat is de laatste jaren fors gegroeid door de stormachtige opkomst van kunstmatige intelligentie (AI). De consultants voorspellen het verlies van miljarden dollars aan inkomstenbelasting en het verdwijnen van 108 duizend goedbetaalde banen in de staat, omdat start-ups hun biezen zullen pakken.
De afgelopen jaren zijn al een aantal grote bedrijven uit Californië vertrokken, overigens vaak ook om andere redenen dan de dreigende miljardairstaks. Zo heeft miljardair Elon Musk de hoofdkantoren van autofabrikant Tesla en raketbouwer SpaceX naar Texas verhuisd. Dat deed Musk vooral omdat hij de striktere wetgeving van Californië beu was.
The New York Times schreef in januari dat de oprichters van Google, Larry Page en Sergey Brin, hun banden met Californië al hebben verkleind om aan de miljardairstaks te ontkomen. Brin liet enkele dagen voor kerst een dozijn bedrijven op zijn naam uitschrijven bij de Californische Kamer van Koophandel. Onder die verhuisde firma’s zijn volgens de krant de bedrijven die Brin luxejachten en privévliegtuigen beheren.
Brin heeft geld geschonken aan organisaties die maatregelen voorstellen die de miljardairstoeslag zouden ondermijnen, zoals een beperking van de bezittingen die moeten worden meegeteld bij het bepalen van de hoogte van de toeslag.
Pas zes miljardairs hebben Californië verlaten sinds de campagne voor de volksraadpleging begon, meldt Fortune. Onder hen de filmregisseur Steven Spielberg en Peter Thiel, de man achter de omstreden surveillance-specialist Palantir. De staat loopt daar volgens berekeningen van het zakenblad komende jaren 27 miljard dollar mis aan potentiële belastingopbrengsten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant