De Nederlandse politie zet in zo’n 90 procent van de gevallen waarin politieonderhandelaars worden opgeroepen, onderhandelaars in bij 'mensen met onbegrepen gedrag', voorheen 'verwarde mensen' genoemd. Dat zegt politieonderhandelaar Aad, die ziet dat zijn werk de afgelopen tien jaar sterk is veranderd. Waar onderhandelaars vroeger vooral bij gijzelingen werden ingezet, gaan ze nu gemiddeld twee keer per dag op pad voor verwarde of overspannen mensen, vaak in levensgevaarlijke situaties.
De politie komt daarbij steeds vaker in beeld als vangnet voor mensen die eigenlijk psychiatrische hulp nodig hebben. Angeliek, die jarenlang kampte met zware trauma’s, belandde geregeld in de nacht op straat zonder dat ze het zelf doorhad. In pyjama, soms op blote voeten in de winter, liep ze op het spoor of ging midden op een drukke weg zitten. De politie bracht haar meerdere keren per week veilig thuis, terwijl de hulpverlening volgens haar en haar man geen structurele oplossing bood.
Onderhandelaars als Aad zijn speciaal getraind om in dit soort crisissituaties rustig contact te maken, maar ze zijn geen psychiaters of psychologen. Toch moeten ze omgaan met mensen die in een psychose zitten, zichzelf dreigen iets aan te doen of een gevaar vormen voor omstanders. Aad legt uit dat elke melding anders is en dat er geen checklist of handleiding bestaat: bij elke inzet begint hij opnieuw en moet hij in korte tijd inschatten wat iemand nodig heeft.
De situaties waarin de politie moet ingrijpen, zijn vaak extreem en onvoorspelbaar. Het gaat om mensen die zich in hun woning barricaderen en alles kort en klein slaan, of juist ramen en deuren openzetten en spullen naar buiten gooien. Soms dreigen ze het gas open te zetten en het huis op te blazen, klimmen ze op daken of kranen en gooien met dakpannen, of staan ze op grote hoogte op een flat met de dreiging om te springen. In een recent geval klom Aad met een collega een kraan in om een man op grote hoogte tot rust te brengen.
In de zwaarste incidenten wordt zelfs de Dienst Speciale Interventies (DSI) ingeschakeld, normaal bedoeld voor terrorismebestrijding, gijzelingen en zware arrestaties. Dat gebeurt inmiddels zo’n 200 keer per jaar bij zaken met mensen met onbegrepen gedrag. Volgens Aad spelen lange wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg een belangrijke rol in de groei van dit soort meldingen, omdat mensen niet op tijd de juiste zorg krijgen.
Voor Angeliek is de situatie inmiddels gestabiliseerd. Dankzij een speciaal getrainde hulphond dwaalt ze niet meer ’s nachts over straat en hoeft de politie niet meer in te grijpen. Terugkijkend noemt ze de politie een “tijdelijke bijstiller” die haar keer op keer rustig naar huis bracht, maar geen blijvende oplossing kon bieden. "Ik had de goede hulpverlening nodig", zegt ze. "En die was er niet."
Source: Fok frontpage