De aanhoudende ruzie tussen de techtitanen Elon Musk en Sam Altman krijgt deze week een vervolg. Een jury in Californië gaat zich buigen over de vraag of OpenAI zijn oorspronkelijke geldschieter Musk heeft misleid. Er staat veel op het spel.
is techredacteur van de Volkskrant, gespecialiseerd in de impact van kunstmatige intelligentie op de maatschappij.
Het is nauwelijks meer voor te stellen, maar elf jaar geleden stonden Elon Musk en Sam Altman nog hand in hand om hun gezamenlijke vijand Google het hoofd te bieden. Deze maand staan ze tegenover elkaar in de rechtbank.
Google is in 2015 oppermachtig op het vlak van AI. Met het angstbeeld van een definitieve alleenheerschappij richten Altman en Musk OpenAI op. Het doel: het ontwikkelen van AI-toepassingen zonder winstoogmerk. De diepe zakken van Musk komen hierbij van pas.
Dat loopt anders. Weliswaar komt die hegemonie van Google er mede door toedoen van OpenAI niet, maar het hele idee van een onderneming zonder winstoogmerk blijkt al snel niet haalbaar omdat de ontwikkeling van geavanceerde AI een onvoorstelbare hoeveelheid rekenkracht (en dus geld) kost.
Vanaf dat moment gaat het fout tussen Altman en Musk. Hun lezingen over wat er vanaf 2018 gebeurde, lopen ook uit elkaar. Precies dit is de inzet van de door Musk in 2024 aangezwengelde juridische strijd. De hamvraag: was OpenAI contractueel gebonden aan een blijvende non-profitkoers, en is de latere commerciële structuur een schending daarvan?
De in 2018 bij OpenAI vertrokken Musk is hiervan overtuigd. De miljardair vindt dat hij is misleid. Dat is voor hem meer dan een vrijblijvende discussie over idealen: door te schermen met zijn non-profitdoelstelling zou OpenAI veel geld hebben ingezameld, waardoor het flink kon investeren en zo de concurrentie (lees: Musks eigen AI-lab xAI) op achterstand kon zetten.
Een van de grote financiers van OpenAI is Microsoft; vandaar dat ook Microsoft-topman Satya Nadella in de rechtbank van Oakland, Californië zijn opwachting zal maken, naast onder anderen Altman en OpenAI’s voormalig technisch directeur Mira Murati.
Uit de eerdere rechtbankdocumenten blijkt dat Altman en Musk de gebeurtenissen die leidden tot hun breuk volstrekt anders herinneren. Wat vaststaat is dat er een machtsstrijd tussen de twee ontbrandde met als inzet: wie gaat het bedrijf leiden? Altman won, zoals hij bijna overal en altijd als winnaar boven komt drijven.
Het belangrijkste verweer van OpenAI en Altman is dat Musk het altijd al eens was met de commerciële koers die OpenAI noodgedwongen moest varen. Maar dan wel op zijn voorwaarden: Musk wilde de absolute macht binnen het bedrijf.
Eind 2017 en begin 2018 stelde Musk voor OpenAI samen te voegen met zijn eigen bedrijf Tesla, zodat dat als melkkoe kon dienen voor de geldverslindende AI-activiteiten van OpenAI. Eind 2024 openbaarde OpenAI een serie mails waarin het bedrijf het beeld van een idealistische Musk nuanceerde. De boodschap van Altman en consorten: Musk was niet iemand die probeerde OpenAI te behoeden voor een knieval richting commercie, maar iemand die maar op één ding uit was, eindbaas worden.
Er staat veel op het spel in deze zaak. Uiteindelijk gaat het minder over de vraag of de idealen van 2015 zijn verkwanseld, maar om wie de komende jaren de macht in het AI-landschap bezit. Zowel SpaceX (Musks moederbedrijf van xAI) als OpenAI staan aan de vooravond van een beursgang. Beide bedrijven hebben een vrijwel onstilbare honger naar geld om hun positie op het vlak van AI te verdedigen of uit te breiden.
‘Dit is slechts één front in een meedogenloze strijd tussen miljardairs om financiële middelen, overheidssteun en uiteindelijk de suprematie op het gebied van kunstmatige intelligentie’, zo analyseert AI-onderzoeker Oren Etzioni het juridische wapengekletter in The New York Times.
Musk eist ruim 150 miljard dollar aan schadevergoeding van OpenAI en Microsoft. Ook verzoekt hij de rechtbank Altman uit het bestuur van OpenAI te verwijderen en vraagt hij de koerswijziging van het bedrijf naar een winstgevende bedrijfsvoering terug te draaien.
Als hij wint, betekent dat een gigantische klap voor OpenAI. In dat geval is niet alleen Musk winnaar, maar ook Anthropic en Google, die zich verlost zullen zien van hun grootste concurrent.
Alles over tech vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant