Even toonde de Amerikaanse president Trump zich opmerkelijk mild, nadat hij zaterdag op het Correspondents’ Dinner was geëvacueerd omdat er werd geschoten. Hij maakte zelfs de op het gala aanwezige pers complimenten. Om zondag alweer fel van zich af te bijten.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Ze woont in New York.
De consternatie was groot, zaterdagavond, in het Washington Hilton, waar honderden journalisten en politici bijeen waren voor het jaarlijkse White House Correspondents’ Dinner. Mensen doken naar de grond en zochten dekking onder onder de tafels. President Donald Trump, zijn vrouw Melania en leden van de regering werden direct in veiligheid gebracht.
Maar Trump zelf bleef onderkoeld. Als het aan hem had gelegen, was de feestelijke avond gewoon doorgegaan. De schutter, de 31-jarige Cole Allen, was immers snel door de beveiliging overmeesterd.
‘The show must go on’, zei Donald Trump. ‘We laten onze samenleving door niemand gijzelen en we gaan geen evenementen afzeggen.’ Maar zijn beveiligingsdienst vond dat dus geen goed idee.
De reactie van de president is tekenend voor de stoïcijnse manier waarop hij omgaat met politieke aanslagen op zijn leven. Want het is niet de eerste keer dat een schutter zo dichtbij komt. Nooit in de recente geschiedenis is een president vaker doelwit van moordaanslag geweest. In september 2024, toen Trump nog presidentskandidaat was, werd bij zijn resort in Florida een man met een jachtgeweer uit de bosjes gehaald. Twee maanden eerder was Trump beschoten op een campagnebijeenkomst in Butler, Pennsylvania. Hij raakte daarbij gewond aan zijn oor.
Die aanslag, in juli 2024, vormde een omslagpunt in zijn campagne als presidentskandidaat. Erna schaarden prominente Trumpsceptici zich ineens vierkant achter hem, onder de indruk van zijn koelbloedige reactie. In plaats van in een politieke reflex met de beschuldigende vinger naar de Democraten te wijzen, sprak hij verzoenende woorden. ‘Het is belangrijker dan ooit dat we eendrachtig zijn’, schreef hij op zijn platform Truth Social. ‘Dat we het kwaad niet laten overwinnen.’
Even werd toen verwacht dat Trump voortaan een mildere koers zou varen, maar het duurde niet lang voordat hij zijn politieke tegenstanders als vanouds keihard zou aanvallen.
‘Dit heeft ons samengebracht’, zei de president zaterdagavond na de aanslag tegenover de verzamelde politieke pers. En hij benadrukte de zeldzame eensgezindheid die hij had even eerder had ervaren in de zaal vol pers, ‘Republikeinen, Democraten, conservatieven, liberalen en progressieven’.
De vraag is welke invloed de aanslag in Washington zal hebben op de president, die nog nooit zo impopulair is geweest als nu. Veel van zijn aanhangers zijn boos vanwege zijn besluit om een oorlog te beginnen tegen Iran. De Amerikanen zuchten onder de hoge benzineprijzen. De rechts-conservatieve mediapersoonlijkheid Tucker Carlson, die jarenlang een megafoon was voor de president, noemde hem vorige week in zijn podcast ‘kwaadaardig’. Hij verontschuldigde zich voor zijn eerdere steun aan Trump. ‘Sorry dat ik mensen heb misleid’, zei hij. ‘Dat was niet met opzet.’ Eerder hadden rechts-conservatieve influencers als Megyn Kelly en Candace Owens hem al laten vallen.
Met nog zeven maanden te gaan tot de tussentijdse verkiezingen en een oorlog die Amerikaanse kiezers in hun portemonnee raakt, kan de president de aanslag van afgelopen weekend gebruiken om zichzelf meer van zijn menselijke kant te laten zien.
‘Ik wil de pers bedanken’, zei Trump zaterdag op de inderhaast in het Witte Huis belegde persconferentie. ‘Jullie zijn heel verantwoord bezig in jullie verslaggeving.’ En dat tegen dezelfde mensen die hij dag in, dag uit aanvalt als ze hem vragen naar kwesties waar hij liever niet over praat, zoals zijn relatie met zedendelinquent Jeffrey Epstein. Ook heeft hij vrouwelijke journalisten de afgelopen tijd betiteld als ‘dom’, ‘lelijk’ en ‘biggetje’.
Maar die verzoenende toon bleek van korte duur. Zondagavond viel Trump tijdens een interview met CBS alweer uit tegen een journalist. De interviewster las voor uit een manifest van de schutter, waarin hij verklaart dat zijn actie gericht was tegen een ‘pedofiel, verkrachter en verrader’. Daarop verloor Trump zijn zelfbeheersing. ‘Ik ben geen pedofiel’, zei hij. ‘Je leest die onzin van een ziek persoon. (…) Je zou je moeten schamen.’
Trumps komst naar het jaarlijkse White House Correspondents’ Dinner, waar hij nog nooit als president was geweest, werd gezien als een toenaderingspoging tot de journalisten die hij al jaren wegzet als verkondigers van ‘fake news’. In 2011 zat hij als mediapersoonlijkheid in het publiek toen toenmalig president Barack Obama hem op de hak nam vanwege het verspreiden van complottheorieën. Trump voelde zich zo gekrenkt dat hij ter plekke besloot een gooi te doen naar het presidentschap, aldus zijn oud-adviseur Roger Stone.
‘Deze toespraak wordt een Donald J. Trump-klassieker’, zei persvoorlichter Karoline Leavitt voorafgaand aan het gala in het Washington Hilton. ‘Het wordt heel geestig en vermakelijk. Het gaat knallen’, zei ze, doelend op de harde grappen die de president zou gaan maken, een traditie op het Correspondents’ Dinner. Maar even later klonk er daadwerkelijk geknal.
De schutter was in de wandelgangen van het Hilton langs de beveiliging gerend en beschoot een Secret Service-agent, die een kogelvrij vest droeg. De president zat op dat moment op een podium in de zaal, met onder anderen first lady Melania Trump, en vicepresident JD Vance.
‘Het was net zo’n mooie avond’, zei Trumplater over het begin van het gala. Hij heeft beloofd om de avond binnenkort over te doen. ‘En dan wordt het nog groter en beter en leuker.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant